FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The new prime minister's priorities are focused on domestic policy, but rapprochement with the European Union could quickly become a necessary choice for the country's economic recovery and security.
What will European leaders think of Andy Burnham, the seventh prime minister of the United Kingdom with whom they will have to work during a decade characterized by political instability in London, caused by the decisive 2016 referendum on leaving the European Union?
Known as the "king of the north", Burnham is still a little-known figure in continental Europe. He has prioritized a domestic political agenda, aimed at decentralizing power to regions and cities, as well as expanding the role of the state in strategic sectors of the economy, over foreign policy.
In the first phase of his mandate, Burnham may devote less time to diplomacy than his predecessor, Keir Starmer, who was often criticized with the nickname "Keir who is never here", due to his numerous trips abroad in support of Ukraine, for strengthening European and NATO cooperation in the field of defense, as well as for efforts to curb, according to Trump's critics, the destabilizing tendencies of the American president in transatlantic relations.
Starmer had begun to rebuild some trust between Brussels and London after a long period of mutual distrust and disappointment, caused by the UK's failure to fully implement the EU withdrawal agreement, hastily negotiated during Boris Johnson's government.
However, he was cautious in his attempts to restore relations with the European Union, lest he anger Labour voters who had supported Brexit. Meanwhile, the Treasury remained reticent about any financial commitment to wider participation in European projects.
Starmer was praised for co-leading, along with French President Emmanuel Macron, the so-called "coalition of the willing," working on security guarantees for Ukraine, as well as the group of European countries that were preparing to guarantee freedom of navigation in the Strait of Hormuz once the clashes between the United States and Iran ended.
Ka shumë gjasa që Burnham ta vazhdojë këtë rol, i cili ka ndihmuar në rikthimin e pozitës së Mbretërisë së Bashkuar si një aktor i rëndësishëm në sigurinë evropiane, edhe pse tashmë jashtë strukturave të Bashkimit Evropian, në vend që të zgjedhë izolimin nacionalist ose afrimin me lëvizjen "Make America Great Again" (MAGA), siç do të bënte, sipas autorit, Partia Reform UK e Nigel Farage.
Ashtu si shumë politikanë të përqendruar te çështjet e brendshme, Burnham pritet të kuptojë shpejt se stagnimi ekonomik i Mbretërisë së Bashkuar, rënia relative e standardit të jetesës dhe pakënaqësitë sociale lidhen, të paktën pjesërisht, me pasojat negative që Brexit ka pasur mbi tregtinë dhe investimet.
Edhe pa marrë parasysh argumentet e forta të sigurisë dhe gjeopolitikës për një afrim me Bashkimin Evropian, bashkëpunimi më i ngushtë me tregun kryesor të eksporteve britanike do të ishte një zgjedhje e natyrshme për të nxitur rritje më të shëndetshme ekonomike.
Si një figurë e re në Downing Street, Burnham ka mundësinë të rishqyrtojë "vijat e kuqe" të Partisë Laburiste në marrëdhëniet me Bashkimin Evropian: mosrikthimin në tregun unik, mosanëtarësimin në bashkimin doganor dhe mosrikthimin e lëvizjes së lirë të njerëzve.
Ai ka gjithashtu një avantazh që Starmerit, sipas autorit, i mungonte: karizmën për t'ia shpjeguar dhe shitur këtë qasje opinionit publik.
Burnham do të gjejë qeveritë evropiane të gatshme për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, si edhe gjithnjë e më të hapura për përfshirjen e Mbretërisë së Bashkuar në strategjinë evropiane "Made in Europe", që synon rritjen e sovranitetit evropian mbi teknologjitë strategjike dhe zinxhirët e furnizimit.
Megjithatë, qeveritë evropiane mbeten të kujdesshme ndaj përpjekjeve britanike për të përfituar vetëm avantazhet e tregut evropian pa marrë përsipër edhe detyrimet që ai sjell, siç janë kontributet financiare për aksesin në treg dhe pranimi i lëvizjes së lirë të qytetarëve, siç bëjnë Norvegjia dhe Zvicra.
Autori shprehet se pajtohet me Joël Reland, studiues në institutin "UK in a Changing Europe", i cili javën e kaluar vuri në dukje se Burnham mund të tingëllojë më pak proevropian sesa Starmer, "por po formulon një axhendë ekonomike dhe sigurie që mund ta afrojë Londrën më shumë me Brukselin".
Reland vëren një ngjashmëri "të habitshme" mes ambicies së Burnham për zhvillimin e "kapaciteteve sovrane" në sektorë industrialë që variojnë nga ndërtimi i anijeve deri te inteligjenca artificiale dhe planeve të Bashkimit Evropian për rritjen e "autonomisë strategjike", që synon uljen e varësisë nga furnizuesit e huaj në sektorët kritikë.
Për më tepër, Burnham përballet me sfida politike dhe sociale të ngjashme me ato të shumë udhëheqësve evropianë.
Shumë vende të Evropës po përjetojnë rritje të populizmit nacionalist, reagime kundër emigracionit dhe zemërim ndaj establishmentit politik për shkak të kostos së lartë të jetesës dhe cilësisë së dobët të shërbimeve publike, faktorë që kontribuuan edhe në votën për Brexit.
Ndërsa figura populiste si Marine Le Pen në Francë dhe Alice Weidel në Gjermani afrohen gjithnjë e më shumë me pushtetin të mbështetura, sipas autorit, nga administrata Trump, Elon Musk dhe presidenti rus Vladimir Putin kryeministri i ri laburist ka interes të bashkëpunojë më ngushtë me forcat liberale dhe proevropiane të kontinentit.
Autori argumenton se arsyeja gjeopolitike për këtë bashkëpunim është bindëse: Rusia, nën drejtimin e Vladimir Putinit, po zhvillon një luftë hibride kundër Evropës; Donald Trump po përpiqet të zvogëlojë angazhimin amerikan në sigurinë evropiane dhe të minojë vlerat e demokracisë liberale, shtetit të së drejtës dhe tolerancës; ndërsa Xi Jinping po forcon pozicionin e Kinës në eksportet globale dhe kontrollin mbi lëndët e para kritike.
Ndërtimi i marrëdhënieve më të ngushta me Evropën, duke nisur nga siguria dhe mbrojtja, ka kuptim edhe në aspektin e politikës së brendshme britanike.
Burnham duhet të kuptojë se Partia Laburiste nuk mund të fitojë zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme duke mbetur një forcë politike e ndërmjetme, e cila ende ka frikë të mos humbasë votuesit pro-Brexit.
Laburistët kanë humbur një pjesë të votuesve proevropianë në favor të Liberal Demokratëve dhe Partisë së Gjelbër, ndërsa një pjesë të elektoratit punëtor që mbështeti Brexit-in e kanë humbur në favor të Reform UK.
Sipas autorit, Burnham mund të fillojë ta ndryshojë këtë prirje nëse e paraqet Partinë Laburiste si forcën pragmatike proevropiane që është në gjendje të sigurojë përfitimet ekonomike dhe politike të një marrëdhënieje më të ngushtë me Bashkimin Evropian, pa mbetur peng i tabuve politike të krijuara një dekadë më parë.
Euroskeptikët më të vendosur, sipas autorit, nuk do ta votonin gjithsesi Partinë Laburiste.
Ka disa shenja që Burnham e kupton këtë realitet, edhe pse është e kuptueshme që kjo nuk përbën prioritetin e tij kryesor.
Ai duhet të gjejë një mënyrë për ta lidhur ringjalljen e ekonomisë britanike me bashkëpunimin më të ngushtë me Evropën.
Një hap i parë mund të jetë bashkëpunimi në industrinë e mbrojtjes, duke iu bashkuar një instrumenti pasues të programit të përbashkët të prokurimeve të Bashkimit Evropian, SAFE.
Një mundësi tjetër do të ishte pranimi i një programi ambicioz për shkëmbimin e të rinjve, pa kuota dhe pa tarifa të larta universitare.
Një skemë e tillë do t'u krijonte të rinjve britanikë mundësi të ndërsjella për të studiuar dhe punuar në Evropë, mundësi që Brexit-i i ka bërë shumë më të vështira.
Granting temporary visas to European students and interns could lead to a temporary increase in immigration figures, but, according to the author, would benefit the British economy, as well as the country's scientific and technological development.
Burnham may think that changing the Labour Party's "red lines" requires a new democratic mandate in the next parliamentary election.
However, according to the author, he should show courage and start now to explain why the United Kingdom would be in a more favorable position if it were part of the European single market, thus preparing the ground for the Labour Party's upcoming election manifesto./ Adapted from "Pamphlet", from "The Guardian"
Lini një Përgjigje