FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Today's summit in Istanbul was not just a formal meeting, but a manifestation of Turkey's ambition to create a new center of power, where Ankara appears as the main axis, overshadowing the traditional influence of Brussels and Washington...
At the beginning of this year, regional diplomacy is experiencing a dangerous turn that is reshaping the way the Balkans are positioned on the geopolitical map. Turkish President Recep Tayyip Erdogan seems to be pursuing a strategy that resembles Donald Trump's "America First" doctrine, but adapted to the Balkan reality, transforming it into a "Balkans First" under Ankara's auspices.
The second meeting of the Balkan Peace Platform, held today in Istanbul, was a gathering of foreign ministers of the countries of the region, organized by Turkish Foreign Minister Hakan Fidan.
The latter, for many years the head of the Turkish secret service (MIT), has built good relations with Washington and is widely seen as Erdogan's possible successor, which gives special weight to his role in this initiative, which was launched in July of last year.
The next summit was not just a formal meeting, but a manifestation of Turkey's ambition to create a new center of power, where Ankara appears as the main axis, overshadowing the traditional influence of Brussels and Washington.
In this context, the concept of “regional ownership” was introduced by Fidan as a fundamental principle: Balkan countries should resolve their own disputes without foreign intermediaries. This is a clear message against EU bureaucracy and American interference, positioning Turkey as ‘primus inter pares’, first among equals, just as Trump challenged international organizations in the name of national interests.
And Erdogan is accompanying this approach with pragmatic diplomacy based on concrete projects rather than ideological rhetoric.
The Istanbul summit also focused on energy security, aiming to transform Turkey into a strategic hub for Balkan gas and energy; on digitalization and high technology, where Turkey has invested heavily, especially in drones and military technology; and on infrastructure and logistics, controlling the transport corridors connecting Asia to Europe through the Balkans.
This is an example of the politics of “deal,” where instead of demands for painful judicial reforms or abstract standards, concrete investments in technology and border security are offered. At the same time, the announcement of the possible withdrawal of US troops from KFOR has created a visible vacuum in the region, which Erdogan is quickly exploiting.
Platforma e Paqes në Ballkan, po prezantohet si një forcë plotësuese, por realiteti tregon se Turqia po synon të krijojë një mini-Shengen gjeopolitik nën ndikimin e saj, duke mbledhur në një tryezë Shqipërinë, Kosovën, Serbinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.
Kjo qasje ndaj BE-së, është në fakt një mënyrë për t’i thënë Brukselit se çdo marrëveshje për Ballkanin duhet të kalojë fillimisht nga Ankaraja. Gjithsesi, ky projekt përballet me sfida të mëdha. Migracioni i parregullt mbetet një problem i mprehtë, dhe Turqia po e përdor menaxhimin e kufijve si një instrument presioni dhe bashkëpunimi, duke e pozicionuar veten si garantues i sigurisë së Ballkanit.
Ashtu si Trumpi e ktheu murin në kufirin me Meksikën në simbol të sovranitetit, Turqia po e përdor kontrollin e kufijve si një mjet për të forcuar rolin e saj rajonal. Strategjia e Ankarasë nuk synon prishjen e marrëdhënieve me BE-në, por rinegocimin e tyre nga një pozicion më i fortë.
Në këtë kuadër, Erdogan nuk po e kopjon Trumpin në formë, por në substancë. Ai po e kupton se në një botë multipolare, është vendimtar kontrolli i oborrit të shtëpisë. Me krijimin e Platformës së Paqes në Ballkan, Turqia po i ofron rajonit një alternativë ndaj pritjes së gjatë në dyert e BE-së.
Pyetja që ngrihet për udhëheqësit ballkanikë, është nëse kjo qendër e re pushteti do të shërbejë si garanci për stabilitetin e rajonit, apo thjesht si një instrument që Ankaraja do ta përdorë si ‘monedhë këmbimi’ në lojërat e saj të mëdha me fuqitë globale.
Në këtë pikë shtohen edhe disa pyetje të tjera të natyrshme, që e vendosin nismën e Stambollit jo thjesht si një projekt rajonal, por si një test për mënyrën se si fuqitë e mëdha do të ripozicionohen në Ballkan.
Si do të reagojë Brukseli ndaj Platformës së Paqes, duke pasur parasysh se BE tradicionalisht e ka parë veten si ndërmjetësin kryesor të stabilitetit rajonal? A do ta shohë Uashingtoni këtë nismë si një sfidë ndaj rolit të tij historik në Ballkan, apo si një mundësi për të ndarë barrën e sigurisë me një aleat shpesh problematik si Turqia?
Deri ku mund të shkojë Turqia në rinegocimin e marrëdhënieve me BE-në, duke e përdorur Ballkanin si një kartë strategjike? A është kjo qasje një version i ri i doktrinës së Ahmet Davutoglu për “zero konflikte me fqinjët”, apo një transformim i saj në një formë më të ashpër të real-politikës?
Çfarë nënkupton mungesa e Greqisë në këtë tryezë? A është kjo një zgjedhje e qëllimshme për të shmangur tensionet e hapura, apo një sinjal se Turqia po synon të krijojë një arkitekturë rajonale, ku Athina mbetet jashtë?
Si do të ndikojë ky konfigurim në marrëdhëniet e brishta mes vendeve të Ballkanit, sidomos në raportet Kosovë-Serbi dhe Shqipëri-Maqedoni e Veriut? A do të pranojnë vendet e rajonit që Turqia të shfaqet si “garantuesi” i stabilitetit, apo do ta shohin këtë si një formë të re varësie politike?
These dilemmas make it clear that the Balkan Peace Platform is not simply a diplomatic initiative, but an ambitious project that aims to reshape the architecture of regional security and cooperation.
Whether it will become a guarantee of stability or a new instrument of Turkey's power politics remains to be seen in the reactions of Brussels, Washington, and the Balkan capitals themselves.
But one thing is certain: the growth of Turkish influence in Albania and the Balkans is taking on the dimensions of a genuine neo-Ottomanist strategy, where Ankara aims to return as the dominant actor in the space that was once part of its empire.
Turqia eshte nje vend autokratik,bie shpejt nga krizat politike dhe ekonomike,vend me interesa gjeopolitike nderkombetare, qe per interesa ekonomike fuqite grabitqare biles edhe ato qe e mbajne veten per demokratike,per nje thele,nuk e kane problem te izolojne vende me te vogla nen diktate te llojit te semure te Bosforit,sepse fatkeqesisht me ate mentalitet vazhdon e ece Turqia, nuk eshte nga Azia e afert, as nga Europa.
"Platforma e Paqes"për zgjidhjen paqësore të konfliktit Izraelito-Palestinez me palë të interesuara për paqe dhe me VETO nga Tramp për çdo vendimarrje, mesa duket do shoqërohet me të njëjtin mekanizëm për zgjidhjen e konfliktit ndër ballkanik:"Platforma e Paqes në Ballkan". Mesa duket të drejtën e vetos do ta ketë Erdogan. Palë të interesuara do jenëcSHBA- Rusi dhe vënde të tjera Europiane. Greqia ndaj e refuzoi kërkesën e Tramp për në "Bordin e Paqes" në Davos. Ka hallin e preçedentit.