FLASH
Shkruar nga Pamfleti
But protecting territorial integrity and sovereignty is a clear red line, clearly expressed by the European Union and NATO.
As if Europeans needed another clear sign of President Trump’s low regard for them, his mocking demeanor and rejection of criticism at the World Economic Forum in Davos, Switzerland, was a stark reminder. But Davos also taught Europe another lesson. By standing united on the principle of territorial integrity and sovereignty and warning of severe economic measures against the United States, Europeans managed to force Trump to back down on Greenland.
Sovereignty and the inviolability of borders are the main pillars of the European project, built on the ruins of World War II, when the aggressive imperialism of the great powers caused millions of deaths. The lesson was clear: the collective defense of borders is the only way to protect small states from attacks by larger ones.
Now Europe is once again confronted by great powers with expansionist ambitions. Russia continues its efforts to invade Ukraine, whose sovereignty Moscow has recognized in numerous treaties. And the US has demanded that Denmark, an EU and NATO ally, hand over Greenland. But defending territorial integrity and sovereignty is a clear red line, clearly expressed by the European Union and NATO. It may seem idealistic in today's world to defend international law, the UN Charter and the Helsinki Accords, but in a sense, this is Europe's destiny.
“The idea that borders can be challenged by force is untenable, and the show of force has threatened the foundations of European security since the end of World War II,” said Ian Lesser, head of the German Marshall Fund’s Brussels office. “The war in Ukraine brought this to the fore,” he added. But the fact that the United States, the main guarantor of European security, is challenging the concept of sovereignty and territorial integrity is a serious concern.
Mark Leonard, director of the European Council on Foreign Relations, argued that the continent is learning the importance of sovereignty in the face of challenges from great powers such as China, Russia and the United States. “Most of European history since World War II has been about defending sovereignty and uniting it in multilateral institutions,” he said. But the new world is fundamentally changing the nature of the EU.
Europianët kuptojnë se nuk mund të mbrojnë rendin e vjetër të bazuar në rregulla globale, por mund të sigurojnë që ai të mbijetojë brenda Europës. Prandaj ka rëndësi Ukraina dhe Groenlanda. Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, u lavdërua për një fjalim në Davos, ku tha se rendi ndërkombëtar i vjetër ka vdekur. Shtetet “mesatare” si Kanadaja dhe Europa duhet të krijojnë aleanca të reja ndërsa fuqitë e mëdha braktisin normat dhe traktatet pasluftës dhe përdorin integrimin ekonomik si armë, infrastrukturën financiare si presion, dhe zinxhirët e furnizimit si dobësi për t’u shfrytëzuar. “Kur rregullat nuk të mbrojnë më, duhet të mbrosh veten”, tha Carney.
Europa po përthith këtë mësim
Europianët kanë refuzuar kërkesat e Trump, që Ukraina t’i dorëzojë territore Rusisë, që Moska nuk i ka pushtuar. Ata kanë insistuar se, edhe nëse një marrëveshje paqeje do të lejonte që trupat ruse të qëndronin në 20% të Ukrainës, ky okupim nuk do të njihej kurrë si e përhershëm, përfshirë Krimenë. Europianët kanë ofruar më shumë para dhe ndihma ushtarake për Ukrainën sesa SHBA-ja, duke mbuluar pjesërisht mungesën e financimit pas vendimit të Trump për ta ndërprerë atë. Së fundmi ata ranë dakord për 90 miliardë euro ndihma për Kievin.
Edhe përballë kërkesave të Trump për Groenlandën, europianët kanë treguar solidaritet me Danimarkën dhe kanë bërë që Trump të tërhiqet. Presidenti francez Emmanuel Macron përfaqësoi shumë europianë kur tha: “Europa ka tashmë mjete shumë të fuqishme, dhe duhet t’i përdorim ato”. Kryeministri i Belgjikës, Bart De Wever, ishte më i ashpër. “Ka kaq shumë vija të kuqe që po shkelen. Të jesh një vasal i lumtur në një gjë, dhe një skllav i mjerueshëm në diçka tjetër, nuk ka kuptim”.
“Përvoja me Trumpin ka mësuar Europën se politika e fillimit e bazuar në përshtypjen e tij ka dështuar, dhe qëndrimi për parime themelore është jetik”, tha një zyrtar europian i lartë. Në thelb, ai pranoi: gjithmonë duhet një ‘armë në xhep’. Ky ishte rasti me Danimarkën dhe Groenlandën. Për javë të tëra, liderët europianë shpresuan që Trump të tërhiqej nga ideja e tij për të marrë Groenlandën, por ai kërcënoi edhe me tarifa më të rënda. Bashkimi Europian organizoi një samit emergjent menjëherë pas Davosit.
Përballë kërcënimeve të Trump, europianët pezulluan një marrëveshje tregtare në pritje dhe përgatitën masa hakmarrëse prej 93 miliardë eurosh kundër produkteve amerikane. Kjo perspektivë shqetësoi tregjet dhe, sipas Leonard, duket se ndikoi tek Trump dhe ndihmësit e tij, duke treguar se europianët ishin seriozë. Trumpi, gjatë diskutimeve me sekretarin e NATO-s Mark Rutte, u tërhoq dhe hoqi tarifat, që tha se do i vendosë. Presidenti shpalli fitore, por fituesit e vërtetë ishin europianët, duke mbrojtur parimin themelor: asnjë ndryshim kufiri pa miratimin e vendeve të përfshira.
After the EU summit, Ursula von der Leyen, president of the European Commission, said the recent threats taught a tactical lesson for the United States. Resoluteness, interoperability, preparation and unity had worked. “That’s why we need to keep this approach,” she added. “Small European states, like the Baltics and the Nordics, are deeply concerned about the great powers’ attacks on their sovereignty,” said Jana Puglierin of the European Council on Foreign Relations. “This is the end of their business model. It’s the foundation of the European Union and the postwar order, where every country has a vote, regardless of size.”/The New York Times
Europa te fshije nje here qurrat e se shkuares me vehten. Jane sakatuar e gjakosur me njeri tjetrin sa luftrat boterore ne Europe kane filluar. Si mund te behet miq Britaniket, Francezet, Gjermanet, Italianet, Greket, Shqiptaret, Sllavet e lista behet 28 shtete. Pa pastruar qelbin e se shkuares nuk mbyllen plaget. Vetem Shqiperise Euroqelbesira i ka borxhe qe e ka shperbere e copetuar sa egzsiston mundesiate te zhduket si komb e shtet. Le qe njehere keta te medhenjte bejne sikur zihen ne publik e neper zyra bejne plane te botes, ma jep ta jap. Gjithe loja qe behet eshte hi syve popujve me barcaleta e mbulohen mutrat e bankave boterore qe u jane zhvleftesuar parate se kane zhdukur floririn e ballances se parase. Cooroditje e vetem coroditje mendjesh te varfanjakeve dhe kaq. "The inbalance between the rich and the poor is the oldest and the most fatal ailment of all Republics. (PLUTARK)