TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota2026-03-03 14:17:00

The four men who could save or destroy Iran

Shkruar nga Pamfleti
The four men who could save or destroy Iran
Iran

Tehran's next leader will have to decide whether to seek a deal or a battle to the finish with the US and Israel.

In the coming days or weeks, Iranian clerics will decide whether the Islamic Republic will seek a reduction in tensions or deepen further into a confrontation that analysts describe as "self-destructive" with the United States and Israel.

Several figures have emerged as candidates to lead the country out of the rubble of the airstrikes that killed Supreme Leader Ali Khamenei on Saturday. According to international media , many of the previous candidates were killed on the first day of the war. "It's not going to be any of the ones we thought, because they're all dead," admitted Donald Trump.

Who are the main contenders for power after the ayatollah's assassination?

Alireza Arafi

Possible strategy: Ceasefire

The path to easing tensions lies with Alireza Arafi, the 67-year-old cleric selected to join the interim council. Iranian Foreign Minister Abbas Araghchi told his Omani counterpart that Iran was “open to any serious effort” to stop the escalation, the first diplomatic signal that Tehran may seek a way out of the war.

If the clerics choose Arafi as Supreme Leader, it would signal a willingness to return to this diplomatic framework. Arafi controls Iran’s seminaries and religious education infrastructure, giving him strong clerical credentials. His controversial trip to Moscow in 2023, where he met with Russian officials and spoke of Iran’s desire for “expanded cooperation with Russia,” suggests he enjoys Kremlin support.

The four men who could save or destroy Iran

However, his election is likely to mean that he will serve as a symbolic figurehead, while real power will rest with the Larijani family. In this scenario, Arafi would provide religious legitimacy, while the Larijani brothers, Ali and Sadegh, both key figures in Khomeini’s inner circle, would exercise real control, using Omani mediation to negotiate a ceasefire that protects the regime’s core interests: stopping attacks, preserving some nuclear capability, and avoiding regime change.

Russia would guarantee the deal. The US would accept limited Iranian nuclear enrichment in exchange for verified restrictions that would prevent weapons development. This option faces obstacles: hardliners who see negotiation as betrayal, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) commanders seeking revenge for slain comrades, and clerics who have issued fatwas to avenge Khamenei’s death.

Mohammad Mehdi Mirbagheri

Possible strategy: “Self-destructive” escalation

Mohammad Mehdi Mirbagheri është një klerik 66-vjeçar, teologjia apokaliptike dhe politika absolutiste e të cilit përfaqësojnë rrymën më radikale ideologjike në Iran. Ai deklaroi në televizion se “për të arritur qëllimin e afërsisë hyjnore, edhe nëse vritet gjysma e njerëzimit, ia vlen. Prandaj, vrasja e 42.000 njerëzve në Gaza nuk ka rëndësi krahasuar me këtë qëllim madhor.”

Kjo logjikë, se dhjetëra mijëra vdekje janë kosto e pranueshme për objektiva teologjikë, ka të ngjarë të zbatohet si në politikën e brendshme ashtu edhe në atë të jashtme. Nëse klerikët zgjedhin Mirbagherin, kjo do të sinjalizojë refuzimin e çdo negociate dhe angazhimin për luftë totale, pavarësisht pasojave.

Ai e sheh Republikën Islamike si pjesë të “planit të madh të Zotit” dhe konfliktin mes “besimtarëve dhe jobesimtarëve” si të pashmangshëm. Modeli i tij ideal i qeverisjes është “velayat-e faqih maksimalist”, që drejton të gjitha aspektet e shoqërisë drejt “konsolidimit të monoteizmit”, pa u kufizuar nga kufijtë gjeografikë.

The four men who could save or destroy Iran

Në këtë skenar, Irani do të vazhdonte “Operacionin True Promise 4” me sulme të vazhdueshme ndaj bazave amerikane në rajon, qyteteve izraelite dhe shteteve të Gjirit që strehojnë forca amerikane. Si udhëheqës suprem, Mirbagheri do të urdhëronte sulme të pandërprera ndaj aeroplanmbajtëseve, infrastrukturës së naftës në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe dhe do të mbante të mbyllur Ngushticën e Hormuzit, nga ku kalon 20% e naftës botërore.

SHBA-ja do të përgjigjej me forcë dërrmuese, duke goditur infrastrukturën e mbetur qeveritare dhe qytetet iraniane, duke vendosur bllokadë të plotë ekonomike dhe duke mbështetur operacione për ndryshim regjimi. Ky skenar do të çonte në shkatërrimin e Iranit, por teologjia e Mirbagherit e paraqet martirizimin si fitore.

“Modeli i përparimit duhet të bëjë shumë gjëra, që gratë të respektojnë hixhabin dhe të mos mbështetemi vetëm te bindja”, ka thënë ai, duke lënë të kuptohet se vizioni i tij për qeverisjen shkon përtej mbijetesës së thjeshtë, drejt transformimit të plotë ideologjik. Nëse Republika Islamike nuk arrin ta realizojë këtë transformim, sipas tij, shkatërrimi bëhet një rezultat i pranueshëm.

Sadegh Larijani

Strategjia e mundshme: Mbijetesë pragmatike

Rruga drejt një pasardhjeje të menaxhuar kalon nga Sadegh Larijani, 64-vjeçari që kryeson Këshillin e Përshtatshmërisë, ndërsa vëllai i tij Ali ka kaluar vite duke u përpjekur ta pozicionojë si kandidat që mund të ruajë konsensusin mes fraksioneve në kohë krizash.

Sadegh Larijani drejtoi pushtetin gjyqësor gjatë shtypjes së dhunshme të Lëvizjes së Gjelbër në vitin 2009, duke fituar kredenciale të forta konservatore. Ai ka kritikuar herë pas here korrupsionin, edhe pse vetë përballet me akuza për korrupsion, dhe ka mbështetur reforma të kufizuara ligjore, duke ruajtur mjaftueshëm besueshmëri për t’u pranuar nga fraksione të ndryshme.

Më e rëndësishmja, ai ka shmangur përplasjet polarizuese që dëmtuan kandidatë të tjerë asnjë deklaratë televizive për numra të pranueshëm viktimash, asnjë kërcënim për ngritje flamujsh në Baku, asnjë udhëtim të dyshimtë në Moskë që të sugjerojë mbështetje të huaj.

Në këtë skenar, Asambleja e Ekspertëve do ta zgjidhte drejtpërdrejt Sadegh Larijanin në vend që të promovonte Arafi si figurë udhëheqëse. Kjo do të sinjalizonte përparësi për vazhdimësinë institucionale mbi pastërtinë ideologjike. Ai do të ndiqte politikat e Khameneit pa karizmën e tij, duke ruajtur përballjen me Perëndimin, por duke shmangur përshkallëzimin vetëshkatërrues; duke mbajtur programin bërthamor ndërsa eksploron kufizime diplomatike; duke shtypur kundërshtimin, por duke lejuar reforma të kufizuara ekonomike.

The four men who could save or destroy Iran

Dekadat e ndërtimit të rrjeteve nga familja Larijani, martesat strategjike me familje klerikale dhe pozicionimi në institucione kyçe do të përktheheshin në një koalicion qeverisës. Ali Larijani vazhdon të menaxhojë krizat si sekretar i këshillit të sigurisë kombëtare. Sadegh kryeson Këshillin e Përshtatshmërisë që miraton vendime madhore. Studentët dhe aleatët e familjes mbajnë poste kyçe në sistem. Ky skenar përfaqëson shansin më të mirë të Republikës Islamike për mbijetesë, jo përmes fitores, por përmes menaxhimit të kohës, shfrytëzimit të ndarjeve rajonale dhe demonstrimit të mjaftueshëm të vetëpërmbajtjes për të shmangur operacione për ndryshim regjimi, duke ruajtur një nivel përballjeje që kënaq linjën e ashpër.

Mojtaba Khamenei

Strategjia e mundshme: Grusht shteti ushtarak dhe instalim si figurë e mbështetur nga IRGC, nëse është gjallë

Një diktaturë ushtarake mund të marrë pushtetin përmes Mojtaba Khameneit, djalit të dytë të Udhëheqësit Suprem të vrarë, i cili ka vepruar për vite në hije si zëvendësues jozyrtar i të atit dhe pasardhës i mundshëm. Nëse ai ka mbijetuar sulmeve dhe Asambleja e Ekspertëve përçahet për pasardhësin, pa arritur marrëveshje për Arafi, Mirbagherin, Larijanin apo kandidatë të tjerë, Garda Revolucionare mund ta imponojë Mojtaban përmes forcës ushtarake.

Si djali i Khameneit, ai gëzon legjitimitet. Si person që ka menaxhuar për vite zyrën dhe rrjetet e të atit, ai njeh mekanizmat e sistemit. Si figurë e pranueshme për komandantët e IRGC-së që kërkojnë hakmarrje, ai do të kishte mbështetje ushtarake.

Në këtë skenar, Irani do të shndërrohej në një diktaturë të qartë ushtarake, jo më në një teokraci me tipare ushtarake. Qeverisja klerikale do të vazhdonte formalisht, por pushteti real do të mbetej te komandantët e IRGC-së, të cilët do ta paraqisnin Khamenein e ri si simbol, ndërsa vendimet do të merreshin nga këshilla ushtarake.

The four men who could save or destroy Iran

Këshilli i përkohshëm drejtues do të bëhej i përhershëm, me komandantë ushtarakë që do të zëvendësonin zyrtarët civilë. Irani do të ndiqte atë që komandantët e IRGC-së e përshkruajnë si “goditje të forta ndaj trupit të lodhur ushtarak të armikut”, ndërsa do të konsolidonte kontrollin e brendshëm përmes shtypjes intensive.

Power vacuum and the risk of civil war

An IRGC coup led by Mojtaba would trigger exactly what other scenarios try to avoid: civil war and the outbreak of separatist movements that would exploit the weakening of the central government.

Kurdish regions in the northwest, which have long sought autonomy, are likely to declare independence or intensify armed resistance if they perceive the central government's decline into a military dictatorship.

The Arab population in Khuzestan province, home to much of the country's oil infrastructure, has historical grievances and could launch an autonomist movement. Baloch groups in the southeast, near the border with Pakistan, have been carrying out attacks for years and would exploit the chaos to expand their operations.

In such a scenario, Iran would be divided into rival zones of control, a Persian core around Tehran dominated by the IRGC, autonomous Kurdish regions in the northwest, Arab-majority areas in the southwest, and Baluchi territories in the southeast.

The Islamic Republic founded by Ayatollah Ruhollah Khomeini would survive as a truncated state, controlling perhaps half of its former territory, while waging several counter-insurgency campaigns simultaneously. /Adapted Pamphlet /

irani ajatollah teheran kandidatet

1 Komente

  1. F
    Feti Dema

    Që ti biem shkurt. Për postin e liderit të ri të Iranit, rivalizojnë djali i Kameneit të vrarë dhe nipi i Komeinit lider i revolucionit që përmbysi Shah Pahlevin. Në çdo rast, dhe kushdo që të zgjidhet nuk ka shans për ti dhënë fund konfliktit. Dhe ae dini se pse? Sepse Netanjahut(Izraeli)i volit vetëm një zgjidhje. Lufta civile në Iran , shpërbërja e Iranit dhe kullufitja e gjithë vëndeve të gjirit:Arabi Saudite- Oman, Kuvajt, Katar, E.B.A , Bahrejn, Siri, Liban, Jordani, Irak dhe qershia mbi tortë Turqia. Në fund kur ëndrra tu bëhet realitet, do falënderojnë SHBA për shërbimin. Me ndërmjetësimin e Turqisë, SHBA duhet të ulen për bisedime me drejtuesin e ri të Iranit dhe ti japin fund konfliktit.

    Lini një Përgjigje