Blockade of the Strait of Hormuz and military tensions increase energy prices and uncertainty
Saturday marked one month since the United States and Israel launched strikes against Iran, sparking a war that rocked global oil markets.
The conflict, which initially aimed to dismantle Iran's nuclear capabilities, has quickly turned into a battle for control and the future of the Strait of Hormuz, one of the most important routes for global oil and gas trade.
Iran has effectively blocked the strait, preventing thousands of tankers from entering or leaving the Persian Gulf and stopping tens of millions of barrels of oil and other products from passing through every day. Before the war, about 20 million barrels passed through this route every day, equivalent to about a fifth of global demand.
Prices are rising.
Oil is a globally tradable commodity, with prices set on international markets, meaning that any supply disruption, especially one in the Middle East, increases demand for alternative sources.
Before the war began, the price of crude oil was around $70 per barrel, with Brent at $72 and West Texas Intermediate at $67.
As the conflict escalated, including Iranian attacks on energy infrastructure in the Persian Gulf and Israeli strikes on Iranian gas fields, prices rose by more than 30%. During the second week of the war, they reached a record of around $119 per barrel.
While some ships have managed to pass, traffic has been reduced to almost a minimum, taking about 180 to 250 million barrels of oil off the global market, according to some estimates.
“This is an unprecedented scale of global power outages, with about 15 million barrels of oil equivalent per day removed from the market,” Matthew Bernstein, vice president for North American oil and gas analysis at Rystad Energy, told the Washington Examiner.
As of Friday afternoon, prices remained around the $100 per barrel level, with Brent at around $113 and West Texas Intermediate at $99.
Efforts to calm markets
There has been a concerted international effort to curb rising prices, as transportation disruptions have raised the cost of gasoline, jet fuel and other commodities such as helium, sulfur and chemical fertilizers.
The International Energy Agency has agreed to release a record 400 million barrels from global reserves, while the US alone has released 172 million barrels from the Strategic Petroleum Reserve.
The IEA has also recommended that citizens work from home, travel less by plane, and drive more slowly to reduce energy demand.
“Këto janë faktorët që në thelb po drejtojnë tregun,” tha Neil Atkinson, ish-drejtues i divizionit të industrisë së naftës dhe tregjeve në IEA, për Washington Examiner.
Sa i përket tregut, shtoi ai, rezervat strategjike, kufizimet e kërkesës dhe mungesat në disa vende janë elementët që ndikojnë më shumë.

Çmimet ranë disi në ditët e para të luftës pas njoftimit për lirimin e rezervave, me Brent dhe WTI që u tregtuan rreth 85 dollarë për fuçi. Më pas, IEA vlerësoi se kjo ndërhyrje uli çmimet me rreth 18 dollarë për fuçi.
Megjithatë, analistët theksojnë se situata mbetet e paqëndrueshme, pasi tregjet ndikohen fort nga deklaratat dhe postimet në rrjetet sociale të zyrtarëve të administratës Trump.
“Njoftimet nga administrata kanë shumë më tepër peshë se çdo lajm tjetër në lëvizjet e shpejta të çmimeve,” tha Bernstein.
Ai shtoi se tregtarët e kuptojnë se lirimi i rezervave nuk mjafton për të mbuluar mungesën aktuale të furnizimit dhe se kjo mund të zgjidhet vetëm me përfundimin e konfliktit.
Ndikimi i deklaratave politike
Gjatë javës së dytë të luftës u bë e qartë se Presidenti Donald Trump dhe kabineti i tij mund të ndikojnë çmimet e naftës edhe me një deklaratë të vetme.
Më 9 mars në mëngjes, çmimet u rritën me mbi 30%, deri në rreth 119 dollarë për fuçi, për t’u rrëzuar disa orë më vonë në rreth 89 dhe 86 dollarë, pasi Trump deklaroi se lufta ishte “e përfunduar”.
Një ditë më vonë, një postim në rrjetin X nga Sekretari i Energjisë Chris Wright pretendoi se marina amerikane kishte shoqëruar një cisternë përmes Ngushticës së Hormuzit. Nëse do të ishte i vërtetë, ky do të ishte një zhvillim i rëndësishëm për rikthimin e furnizimit normal. Si pasojë, çmimet ranë me më shumë se 17%.
Postimi u fshi pas rreth 15 minutash dhe Shtëpia e Bardhë sqaroi se nuk kishte pasur një operacion të tillë, çka bëri që çmimet të rriteshin sërish.
Trump vazhdoi të ndikojë tregjet duke njoftuar përshkallëzim të veprimeve ushtarake gjatë fundjavave, kur tregjet janë të mbyllura, dhe duke dërguar mesazhe për ulje tensionesh në fillim të javës.
Së fundmi, ai njoftoi shtyrjen e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike iraniane me pesë ditë, çka solli një rënie të menjëhershme të çmimeve.
Megjithatë, ndërsa Irani refuzoi planin amerikan për paqe, çmimet filluan të rriten sërish. Analistët vlerësojnë se ndërhyrjet verbale kanë efekt të kufizuar pa zhvillime konkrete në terren.
Çfarë pritet më tej
Ekspertët besojnë se tregjet do të mbeten të ndjeshme derisa të ketë sinjale të qarta për përfundimin e luftës dhe rikthimin e furnizimeve normale.
“Po shkojmë drejt një krize të madhe nëse operacionet normale në Gjirin Persik nuk rifillojnë,” tha Atkinson.
Parashikimet për çmimet mbeten të paqarta: disa mendojnë se ato nuk do të bien nën 100 dollarë për fuçi deri vitin e ardhshëm, ndërsa të tjerë presin një rënie në rreth 70 dollarë deri në maj.
According to Bernstein, markets have not yet fully reflected the long-term impact of the conflict, especially due to uncertainty over damage to refineries and energy infrastructure in the region.
“They will not simply return to previous levels, or only slightly higher than before the conflict began,” he said. /Adapted from Pamphlet /
Lini një Përgjigje