FLASH
Shkruar nga Pamfleti
This week, Israel's military intelligence chief, Shlomi Binder, met with US intelligence agencies in Washington. According to Israeli media, the discussion focused on potential targets in Iran...
Amid the clamor of global speculation over the buildup of US military forces in the Middle East, Israel's leaders are remaining remarkably silent.
Aside from a few remarks in support of Iran's anti-government protests this month, Israel's prime minister has made little public response to his confrontation with his archenemy. His government has remained similarly silent.
"This shows the importance Netanyahu attaches to this moment," said Danny Citrinowicz, who served for 25 years in Israel's Defense Intelligence and is now a senior scholar on Iran at the Israel Institute for National Security Studies.
"For Netanyahu, being in this position where the US has so many forces in the Persian Gulf, being so close to Trump's attack on Iran, this is a golden moment in time that he cannot forget," he added.
Asaf Cohen, a former deputy director of Israel's signals intelligence unit, says there is strategy in Israel's silence as well.
"The [Israeli] leadership believes that this time we should let the Americans lead, because they are stronger, have more capabilities and have much more legitimacy in the world," he says.
Benjamin Netanyahu has long viewed Iran as the main threat facing Israel and the greatest source of instability in the Middle East. His public silence does not signal a lack of private discussions with his key US ally.
This week, Israel's military intelligence chief, Shlomi Binder, met with US intelligence agencies in Washington. According to Israeli media, the discussion focused on potential targets in Iran.
Netanyahu reportedly asked Trump to restrain his response to Iran earlier this month.
Citrinowicz believes that Netanyahu is privately pushing the US towards maximalist attacks aimed at regime change in Iran, and that when Netanyahu reportedly asked Trump to hold back earlier this month, he says, it was because he saw the planned US attack as "too small."
Netanyahu has previously urged Iranians to "resist" their regime, in an interview with Fox News last year.
US President Donald Trump is currently considering a range of actions against Iran - reportedly ranging from limited symbolic strikes to full-scale regime change. In public, he has alternated between military threats and offers of new negotiations.
Ndërsa shumë aleatë të SHBA-së po paralajmërojnë se përpjekja për të rrëzuar udhëheqjen e Iranit mbart rreziqe të mëdha për rajonin, shumë në Izrael shohin përfitime të mundshme për sigurinë e tyre.
Duke ndryshuar regjimin në Teheran, Izraeli do të shpresonte t’i jepte fund kërcënimit nga raketat balistike të Iranit dhe mundësisë që një ditë të pajiset edhe me armë bërthamore.
Kjo gjithashtu do ta dobësonte më tej milicinë e përfaqësuar nga Irani në rajon, përfshirë Hezbollahun , i cili ende ka deri në 25,000 raketa dhe raketa përtej kufirit në Liban sipas institutit kërkimor Alma të Izraelit.
Në të kundërt, disa ligjvënës izraelitë besojnë se një sulm i kufizuar, apo edhe një marrëveshje e re me Iranin, mund të mbartë rreziqe më të mëdha për sigurinë e Izraelit duke e lënë regjimin në vend.
"Kur merresh me të keqen totale, nuk vepron i kufizuar", tha Moshe Tur-Paz, një anëtar i partisë opozitare Yesh Atid, i cili është anëtar i Komitetit të Mbrojtjes të parlamentit të Izraelit. Ai shtoi se ekziston një konsensus se Izraeli duhet të veprojë shumë më fort dhe kështu duhet të bëjë edhe bota perëndimore. “Kur bëhet fjalë për armiqtë tanë më të këqij si Irani, nuk ka dallime të mëdha. Ne të gjithë e kuptojmë kërcënimin", tha ai.
Shumë thonë se një raund tjetër konflikti që e la regjimin të paprekur nuk do të ia vlente çmimin e paguar si hakmarrje e Iranit.
Gjatë luftës 12-ditore të vitit të kaluar, kur Izraeli dhe SHBA-të sulmuan bazat bërthamore dhe balistike të Iranit, Irani qëlloi me qindra raketa balistike në qytete dhe qyteza izraelite.
Disa prej tyre i shpëtuan mbrojtjes ajrore të Izraelit, duke u përplasur në blloqe apartamentesh në Tel Aviv dhe duke vrarë të paktën 28 persona.
Ushtria izraelite ishte përgatitur për shumë më tepër viktima, por ndjenja e shtuar e cenueshmërisë së Teheranit tani mund të nënkuptojë një përgjigje më intensive.
Dhe analistët kanë sugjeruar se Irani mësoi nga ai konflikt, duke përshtatur taktikat e tij ndërsa lufta përparonte. Gjysmë viti më vonë, Irani po rindërton stoqet e tij të raketave.
Këtë javë, një këshilltar i lartë i Udhëheqësit Suprem të Iranit paralajmëroi në mediat sociale se Tel Avivi do të goditej me një përgjigje "të menjëhershme dhe të pashembullt" në rast të ndonjë sulmi nga SHBA-ja.
"Netanyahu ka frikë se Izraeli do të kalojë [përsëri] nëpër dhimbjen e një sulmi pa një ndryshim regjimi", tha Citrinoëicz. "Ai arriti në përfundimin se për të ndaluar ndërtimin e raketave, duhet të ketë ndryshim regjimi, por ndryshimi i regjimit mund të ndodhë vetëm me SHBA-në."
Dhe ky moment i cenueshmërisë së madhe për regjimin Iranian. mbrojtja e tij ushtarake u zvogëlua pas luftës 12-ditore, forcat e tij rajonale të ndërmjetësuara u dobësuan dhe pas protestave të gjera kundër sundimit të tij në vend, përfaqëson gjithashtu një mundësi, thotë Cohen.
"Irani është në pikën e tij më të dobët tani, kjo është një mundësi që mund të mos vijë përsëri", tha Cohen. "Ka shumë njerëz që besojnë se kjo është koha - ose tani ose kurrë".
Në Tel Aviv, banorët që ende jetojnë me rrënojat e sulmeve raketore iraniane qershorin e kaluar, po spekulojnë për një konflikt tjetër.
“Shpresoj që [udhëheqësit tanë] të mos e humbasin këtë mundësi”, tha Neria, një i ri në të 20-at.
"E di që populli iranian, shumë prej tyre, duan që SHBA-të të ndihmojnë. Shpresoj vetëm që të gjithë të qëndrojnë të sigurt", tha ajo, duke shtuar "politikanët duhet të mendojnë për njerëzit. Veprimet kanë pasoja".
Sondazhet izraelite tregojnë vazhdimisht se një shumicë e fortë e banorëve hebrenj mbështesin veprimet ushtarake kundër Iranit, përfshirë edhe pas luftës 12-ditore të vitit të kaluar.
Por rreziqet e ndryshimit të regjimit mbeten. Pa çarje të dukshme në aleancën ushtarake dhe klerike rreth Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, dhe pa një lëvizje të përçarë opozitare në vend, nuk është e qartë se kush do të merrte kontrollin e Iranit nëse qeveria binte.
Një pasardhës më i ri nga e njëjta elitë sunduese nuk do të ishte domosdoshmërisht më fleksibël në përgjigjen e tij ndaj Izraelit, dhe kaosi i një lufte civile jo vetëm që do të ishte thellësisht destabilizues për iranianët, por për rajonin në tërësi.
Dhe disa njerëz të brendshëm në mbrojtje kanë theksuar se regjimet zakonisht nuk rrëzohen vetëm nga sulmet ajrore.
Kryeministri i Izraelit, i cili përballet me zgjedhje këtë vit, ka punuar shumë që nga sulmet e Hamasit për të rikthyer imazhin e tij të thyer si "z. Siguri" i Izraelit. Ndryshimi i regjimit në Iran ose vrasja e Khamaneit - do të ishte një çmim politik, por edhe një rrezik.
"Është një rrezik, por është një rrezik i llogaritur", thotë Citrinoëicz. Sipas tij, Netanyahut nuk i intereson fare se çfarë ndodh një ditë pas Khameneit.
“Ai dëshiron të tregojë, së bashku me Trumpin, se e shkatërroi regjimin iranian. Është një rrezik që ai është i gatshëm ta marrë nëse e di se amerikanët do të shkojnë deri në fund. Problemi është Trumpi", shtoi ai.
Protestat në Iran deri më tani nuk kanë arritur të rrëzojnë regjimin e Ajatollah Khameneit. Si SHBA-ja ashtu edhe Irani kanë thënë se janë të hapura për negociata, por Trump i ka kushtëzuar bisedimet me përfundimin e pasurimit të uraniumit nga Irani, së bashku me mbështetjen e tij për palët e deleguara në rajon dhe kufizimet në raketat e tij balistike, të gjitha të parët si vija të kuqe për regjimin.
Udhëheqja e Izraelit është kategorikisht kundër një marrëveshjeje dhe analistët izraelitë janë të ndarë nëse një e tillë është e arritshme.
Cohen tha se mendonte që si Uashingtoni ashtu edhe Teherani dëshironin një marrëveshje, por nëse një e tillë nuk arrihej së shpejti, SHBA-të do të sulmonin.
"The Supreme Leader of Iran and Trump have something in common. There are no real red lines. During the negotiations in 2013, we called them 'pink lines,' because they changed," Cohen said, adding, "we always talk about Iran as evil, but they are very rational. I think they understand that in order to change the situation, they have to do something that hasn't been done before."
"Yes, the ability to show compromise is there, they are not North Korea, but this regime has its own red lines," Citrinowicz countered, warning that a war would be difficult to contain "because the Iranians will think it is a fight for their survival."
There are signs that Trump may be limiting his terms for negotiations and focusing on Iran's nuclear program. If the level of negotiations drops enough for Tehran to start talks, much of the region will breathe a sigh of relief, and many in Israel will hold their breath.
Cohen says there are ways to reach compromises on issues such as enrichment, which could temporarily prevent any new activity in practice, allowing Iran to avoid an outright ban.
"The fundamental difference between us and the Iranians is that we like quick results and the Iranians have a lot of patience," he said. / Adapted from BBC /
Lini një Përgjigje