FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The head of the Wagner mercenary group in Russia, Yevgeny Prigozhin, is suspected to have lost his life after an air attack on the plane he was traveling on.
The international media write that a civilian plane has crashed north of Moscow and all 10 people on board have died, while among them was the leader of the Russian mercenary group.
Yevgeny Prigozhin played a key role in the war between Russia and Ukraine, but who was the leader of the Wagner mercenary group?
Yevgeny Prigozhin was once a key player in Russia's full-scale invasion of Ukraine, leading a private army of mercenaries that led the Russian offensive in key war zones.
Prigozhin recruited thousands of convicted criminals from prison into his Wagner group, no matter how serious their crimes, as long as they agreed to fight for him in Ukraine.
Before Russia launched what has become Europe's worst armed conflict since World War II, Prigozhin was accused of meddling in US elections and expanding Russian influence in Africa.
But how did a man of dark beginnings achieve such influence and a reputation for terrifying brutality?
Dark beginnings
Yevgeny Prigozhin comes from St. Petersburg, Vladimir Putin's hometown. He received his first criminal conviction in 1979, aged just 18, and was given a two-and-a-half-year suspended sentence for theft. Two years later, he was sentenced to 13 years in prison for robbery and theft, nine of which he served behind bars. After his release from prison, Prigozhin set up a chain of businesses selling hot dogs in St. Petersburg. The business went well and within a few years, in the 1990s he opened expensive restaurants in the city.
It was there that he began mixing with the powerful of St. Petersburg and then with Russia. One of his restaurants, called New Island, was a boat that floated up and down the Neva River. Vladimir Putin liked it so much that after he became president – he started taking his foreign guests there. And most likely the two met there for the first time.
"Vladimir Putin... saw that I had no problem personally serving dignitaries," Prigozhin said in an interview. "We met when he came with Japanese Prime Minister Mori."
Yoshiro Mori visited Saint Petersburg in April 2000, at the beginning of Vladimir Putin's rule. Putin trusted Prigozhin enough to celebrate his birthday at New Island in 2003. Years later, Prigozhin's Concord catering company was contracted to supply food to the Kremlin, earning him the nickname "Putin's chef". Firms linked to Prigozhin also won lucrative food contracts from military and state schools.
How the "infamous" Wagner group was born
Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2014 filluan të shfaqeshin shenja se Prigozhin nuk ishte një biznesmen i zakonshëm. Një kompani ushtarake private e fshehtë që thuhet se ishte e lidhur me të, fillimisht u raportua se po luftonte forcat ukrainase në rajonin lindor të Donbasit. Zakonisht njihet si Wagner – sipas shenjës së thirrjes së përdorur nga një prej komandantëve kryesorë të tij të hershëm. Ai thuhet se ishte i magjepsur nga Gjermania naziste, e cila përvetësoi veprat e kompozitorit të shekullit të 19-të për propagandë. Ironikisht, “de-nazifikimi” i Ukrainës është një objektiv kryesor i deklaruar i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Presidenti Putin, i nisur në shkurt 2022.
Me kalimin e kohës, grupi mercenar fitoi një reputacion të frikshëm për brutalitetin. Anëtarët e Wagner janë akuzuar se kanë torturuar një rob sirian me një vare, i kanë prerë kokën dhe më pas i kanë vënë zjarrin trupit të tij në vitin 2017. Një vit më pas, tre gazetarë rusë u vranë ndërsa hetonin praninë e Wagner në Republikën e Afrikës Qendrore. Në vitin 2022, Wagner u akuzua përsëri për vrasjen e një njeriu me vare, për dyshimet se ai kishte “tradhtuar” grupin në Ukrainë. Prigozhin i përshkroi pamjet e paverifikuara të vrasjes brutale si “vdekje qeni “. Pasi anëtarët e Parlamentit Evropian kërkuan që Wagner të caktohet si një grup terrorist, ai pretendoi se u kishte dërguar politikanëve një vare të njollosur me gjak.
Për vite të tëra, Prigozhin mohoi të kishte ndonjë lidhje me Wagnerin dhe madje paditi njerëzit që pretendonin se ai kishte lidhje. Por më pas, në shtator 2022, ai tha se kishte krijuar grupin në 2014. SHBA, BE dhe Britania e Madhe kanë vendosur të gjitha sanksione ndaj Wagner, por lejohet të operojë në Rusi, edhe pse ligji ndalon aktivitetet mercenare. Për vite me radhë, ai është akuzuar se qëndron pas të ashtuquajturave “fabrika bot”, të cilat përdorën llogari në mediat sociale dhe faqet e internetit për të përhapur pikëpamje pro-Kremlinit. Përpjekje të tilla u udhëhoqën nga Agjencia e Kërkimeve të Internetit (IRA) me bazë në Shën Petersburg, e njohur më së miri për ndërhyrjen në zgjedhjet presidenciale të SHBA-së të vitit 2016.
Ish-drejtori i FBI-së, Robert Mueller, i cili u emërua për të hetuar pretendimet për marrëveshje të fshehtë midis fushatës së Donald Trump dhe Rusisë, arriti në përfundimin se IRA kreu një fushatë në media sociale e krijuar për të provokuar dhe përforcuar mosmarrëveshjet politike dhe sociale në SHBA. Më pas ai evoluoi në një operacion për të mbështetur Trump dhe për të përçmuar rivalen e tij në zgjedhje, Hillary Clinton, thuhet në raportin e Mueller.
SHBA vendosi sanksione ndaj IRA-s dhe Prigozhin personalisht për ndërhyrje në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016 dhe më pas tentoi të ndërhynte në zgjedhjet e 2018-ës. Ukraina është një tjetër objektiv kryesor i fushatave të dezinformimit të IRA-s dhe, sipas Mbretërisë së Bashkuar, “ushtarët kibernetikë” me lidhje të dyshuara me Prigozhin kanë sulmuar vende duke përfshirë Britaninë e Madhe, Afrikën e Jugut dhe Indinë. Ashtu si me Wagnerin, pasi mohoi çdo përfshirje dhe paditi njerëzit që akuzonin për fushata dezinformimi, Prigozhin pretendoi në shkurt 2023 se ai kishte “konceptuar, krijuar dhe drejtuar” IRA-n.
Lufta e Ukrainës
Gjatë gjithë kësaj kohe Prigozhin shmangu vëmendjen, zakonisht duke komunikuar me mediat nëpërmjet deklaratave të lëshuara nga kompania e tij e hotelierisë, Concord. Kjo ndryshoi pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të 2022. Muaj pas fushatës, ajo po ngecte qartë dhe shërbimet e Prigozhin ishin përsëri shumë të kërkuara. Pas vitesh mohimi të ekzistencës së Wagner-it, më 27 korrik 2022, media e kontrolluar nga Kremlini papritmas pranoi se po luftonte në Ukrainën lindore. Prigozhin gjithashtu filloi të postonte video në mediat sociale në të cilat ai mburrej me bëmat e Wagner në Ukrainë. Në këtë kohë, asnjë kompani tjetër ushtarake private në botë nuk kishte akses në kaq shumë pajisje, duke përfshirë avionë luftarakë, helikopterë dhe tanke. Një video e publikuar më 3 mars tregoi Yevgeny Prigozhin duke folur në Bakhmut.
Por shpejt u bë e qartë se marrëdhëniet e Prigozhin me ushtrinë ruse ishin shumë të tensionuara. Ai kritikoi në mënyrë të përsëritur pushtetin më të lartë të Rusisë, pohoi se ministria e mbrojtjes e vuri Wagnerin nga uria për municione dhe në një moment madje akuzoi Ministrin e Mbrojtjes Sergei Shoigu dhe shefin e Shtabit të Përgjithshëm Valery Gerasimov për tradhti. Pasi dhjetëra mijëra trupa ruse u vranë në Ukrainë, Prigozhin u lejua të rekrutonte në burgje. Ai personalisht vizitoi shumë burgje për t’u premtuar kriminelëve të dënuar se do të mund të ktheheshin në shtëpi të lirë dhe me dënimet e tyre të hequra, pas gjashtë muajsh luftime për Wagnerin në Ukrainë – nëse do të mbijetonin. Inteligjenca e Mbretërisë së Bashkuar vlerëson se rreth gjysma e të burgosurve që Wagner ka vendosur në Ukrainë ose janë plagosur ose vrarë. Ndërsa marrëdhëniet e Prigozhin me ministrinë e mbrojtjes u përkeqësuan, atij iu ndalua të rekrutonte më shumë të burgosur në fillim të vitit 2023.
Grushti i shtetit në Rusi
Prigozhin u bë i famshëm për një revoltë të zhvilluar më 24 qershor, në të cilën përmes grupimit të tij mercenar, ai u fut në Rusi dhe nisi një marshim drejt Moskës, ku kërkoi deri edhe rrëzimin nga pushteti të Vladimir Putin në një pikë. Por, rebelimi zgjati vetëm 24 orë, pasi në bisedime intensive me liderin bjellorus, Alexander Lukashenko, u arrit një marrëveshje për tërheqjen e Wagner nga Rusia dhe largimin e tyre në Bjellorusi, ku u angazhuan për dy muaj në trajnimin e forcave bjelloruse në kufi me Ukrainën.
Pakënaqësitë kishin nisur të shpërfaqeshin prej kohësh, por duket se lufta ishte e hapur: Grupi mercenar rus Wagner, i udhëhequr nga Yevgeny Prigozhin, pretendonte se ka pushtuar objektet ushtarake në qytetin e Rusisë, Rostov-on-Don, ndërsa Vladimir Putin e akuzoi ish krahun e tij të djathtë për tradhti. Prigozhin ka bërë thirrje për rebelim kundër ushtrisë ruse, edhe pse mohonte synimet për grusht shteti. Ndërkohë, pa e përmendur emrin e tij por duke e nënkuptuar, Putinit u zotua të ndëshkojë ashpër personat të cilët qëndrojnë pas këtij rebelimi. Prigozhin deklaronte se kishte kaluar në Rusi nga Ukraina me forcat e tij për të rrëzuar lidershipin ushtarak të Moskës dhe se kishte marrë tashmë nën kontroll strukturat ushtarake dhe aeroportin në Rostov.
Lini një Përgjigje