FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Dutch member of the European Parliament, Thijs Reuten, believes that preventive diplomacy guarantees stability in the Western Balkans region and offers opportunities to react to any eventual crisis.
In an interview for Radio Free Europe, Reuten, who is also a member of the Committee for Foreign Affairs in the European Parliament - commented on the call of dozens of American, British and European bloc MPs for the West to have a new approach to Kosovo and Serbia, as, according to them, the current policies are not working.
He believes that more work should be done in the approach to Serbia.
Radio Evropa Lire: How do you comment on the recent appeal of American and European deputies to the chief diplomats of the United States, Great Britain and the European Union to change their approach to Kosovo and Serbia? You are one of the signatories of the document.
Thijs Reuten: I am extremely pleased about this initiative, because not only is it a call across the Atlantic - from MPs from 13 different countries at the initiative of the United States, Britain and Germany - but it is also a call stated simply and clearly. All we are asking for is a more balanced and proportionate approach. We are asking for two things: the return of negotiations for normalization, and to stabilize the region through a clear and coordinated approach and not as we have seen in recent months.
Radio Free Europe: You mention a new approach. What could she look like?
Thijs Reuten: First of all, the current approach must be put an end to, and this mainly concerns the softer approach to the president of Serbia, Aleksandar Vučić, who, in my opinion, is influencing not only the affairs of Bosnia and Herzegovina, supporting the president of Republika Srpska, Milorad Dodik, but it is also an obstacle to progress on the road towards the normalization of relations between Kosovo and Serbia, which is very necessary.
Second, we need to be very clear about what we are asking from partners across the region. The European Union must understand that the stability of this region is key to the stability of the entire continent. We cannot afford to make more mistakes and one thing we propose as MPs is preventive diplomacy.
Radio Free Europe. Let's talk more about this type of diplomacy.
Thijs Reuten: Kjo nënkupton se neve na duhet një plan B, natyrisht, jo për të luftuar, por për t’i bërë të qarta prioritetet tona. Kjo nënkupton përforcimin e EUFOR-it në Bosnjë e Hercegovinë, përforcimin e KFOR-it në Kosovë, nëse është e nevojshme, sidomos në rastet siç kanë ndodhur sulmet ndaj tyre, të ketë përgjigje pa dilema dhe të qartë nga ana e komunitetit ndërkombëtar.
“Shumë incidente i kemi lënë të kalojnë”
Radio Evropa e Lirë: Në të kaluarën nuk është përmendur shpesh diplomacia parandaluese. A do të jetë ajo rrugë përpara?
Thijs Reuten: Është diplomaci në kuadër të një qasjeje më të gjerë, që nuk garanton vetëm stabilitet përmes prezencës ndërkombëtare në rajon, por do të thotë edhe përgjigje ndaj krizave secilën herë që shfaqen ato. Secilën herë që dikush në rajon e minon stabilitetin dhe rrugën drejt integrimeve, duhet të reagohet. Por, kjo nuk ka ndodhur në muajt dhe vjetët e fundit, sepse i kemi lënë të kalojnë shumë incidente.
Radio Evropa e Lirë: Deputetja Alicia Kearns ka thënë se është e rrallë që aq shumë deputetë jeni mbledhur për të shprehur shqetësimin lidhur me zhvillimet e fundit në Kosovë dhe Serbi. Çfarë do të thotë kjo?
Thijs Reuten: Kjo tregon se shumë deputetë jemi të vetëdijshëm se jemi në moment kyç dhe nuk mund ta lëmë këtë çështje për trajtim as pas pushimeve të verës. Gjërat janë duke ndodhur tani dhe kjo tregon se ne duam që kryediplomatët të veprojnë dhe të ketë koordinim ndërmjet tyre.
Tre hapat e parë
Radio Evropa e Lirë: Cilët janë tre hapat e parë që duhet ndërmarrë?
Thijs Reuten: Duhet lënë anash vetëkënaqësinë dhe qasjen e butë, dhe mendësinë e të mospërgjigjurit qartazi ndaj marrëveshjeve të kaluara. E dyta, duhet të ketë koordinim për dallim prej muajve të fundit që kemi parë tone dhe qëndrime të ndryshme sa i përket situatës mes Kosovës dhe Serbisë dhe ngjarjeve në Bosnjë e Hercegovinë. Së treti, duhet të jemi më të vendosur në atë se cila është rruga përpara. Kjo do të thotë se shtetet duhet të marrin vendime të vështira. Serbia duhet të marrë vendim të qartë për Evropën, në vend të miqësisë së ngrohtë me Rusinë e [presidentit rus, Vladimir] Putinit, por kjo nënkupton që edhe politikanët në Bosnjë e Hercegovinë duhet t’i caktojnë prioritetet që janë të domosdoshme për integrim në familjet evropiane.
Kam qenë shumë kritik ndaj Komisionarit për Fqinjësi të Mirë, ai është nga Hungaria, [Oliver] Varhelyi, por edhe e gjithë BE-ja duhet të dalë me plan më ambicioz për përfshirje të rajonit. Nuk do të ndodhë përgjatë natës, as për një vit, por duhet pasur synim të qartë për të ardhmen. Gjërat duhet të ndodhin këtë dekadë dhe duhet të ndodhin shpejt.
Radio Evropa e Lirë: Kur përmendni tone të ndryshme, kujt po i referoheni?
Thijs Reuten: Po u referohem përfaqësuesve të ndryshëm, ambasadorëve të ndryshëm në shtetet respektive, që me raste kanë mbështetur qëndrime të ndryshme dhe me raste kanë krijuar konfuzion. Për të dhënë një shembull, për mua ka qenë shumë e çuditshme, ndonëse i kam parasysh tensionet, që Shtetet e Bashkuara i kanë pezulluar stërvitjet ushtarake me Kosovën, mirëpo një javë më vonë i kanë zhvilluar stërvitjet me ushtrinë serbe.
Edhe deklarimet e mëtejme që nuk kanë qenë gjithmonë në një linjë, kur ka qenë fjala për kidnapimin e tre policëve të Kosovës në territorin e Serbisë. Mendoj që Shtetet e Bashkuara kanë reaguar më me vendosmëri sesa BE-ja. Diçka e tillë krijon konfuzion, andaj është e rëndësishme që të ketë koordinim.
“Nuk u jemi drejtuar aksidentalisht tri palëve”
Radio Evropa e Lirë: Në letër përmenden mësimet nga e kaluara dhe që të mos krijohet një politikë për Ballkanin që e ka në qendër Beogradin. Si e komentoni këtë pjesë?
Thijs Reuten: Është referencë për vitet ‘90 të shekullit të kaluar kur kemi menduar që me qasje të butë ndaj Beogradit, apo duke ndërmjetësuar marrëveshje, do ta gjejmë zgjidhjen. Ajo që do të duhej të mësonim sa i përket Evropës Juglindore është se ky lloj ledhatimi nuk funksionon kurrë. Duhet të jemi të qartë se çfarë kërkojmë nga të dyja shtetet.
Radio Evropa e Lirë: Çfarë prisni nga zyrtarët të cilëve ua keni nisur letrën?
Thijs Reuten: Pres përgjigje të thuktë dhe të koordinuar, sepse kjo është goxha iniciativë unike. Nuk u jemi drejtuar të tria palëve aksidentalisht dhe presim politikë të re për rajonin.
“Grupi nënshkrues nuk është armik i Serbisë”
Radio Evropa e Lirë: Kosova ka marrë hapa drejt shtensionimit të situatës në veri. Siç është përmendur edhe në marrëveshjen e arritur mes Kosovës dhe BE-së në Bratisllavë, Policia e Kosovës e ka zvogëluar prezencën në veri dhe zyrtarët e Kosovës kanë thënë se janë të përkushtuar për organizim të zgjedhjeve të reja. Pse nuk po i heq BE-ja sanksionet ndaj Kosovës?
Thijs Reuten: Kam qenë shumë kritik për këtë gjë në disa takime në Parlamentin Evropian. Sipas mendimit tim, bazuar në kërkesat e BE-së, të datës 3 qershor, Kosova ka treguar gatishmëri për t’i zbatuar të gjitha pikat. Problemi tani është që e kemi një situatë në favor të presidentit Vuçiq, sepse ai tani mund të bëjë hapa mbrapa dhe ta vazhdojë lojën e tij, që nuk e ka në fokus përparimin por mbajtjen e situatës jostabile.
Two things need to happen: first the return of dialogue, and then both countries need to focus on their choices to get closer to integrations.
I am hearing a lot of criticism that the signatory group is an enemy of Serbia. This is not true at all. There is nothing better for the region than for Serbia to choose the European future.
This is the best thing that could happen to the EU and the region. We are not enemies, but we want clear policy change, which must be balanced and proportional./REL
Lini një Përgjigje