Few relationships in the world are more important than the one between the United States and China. The decisions these two superpowers make on trade, artificial intelligence, climate change, and issues of war and peace will shape the future of humanity in profound ways.
Right now, that relationship is not good, to say the least. That's why everyone is paying so much attention to President Trump's visit to Beijing this week, the first of four possible meetings with Chinese President Xi Jinping this year. The stakes couldn't be higher.
President Trump was greeted with grand ceremony as he met with Xi Jinping in the heart of Beijing this morning. A military band played the American anthem “The Star-Spangled Banner.” A group of children danced and cheered for him, waving flowers and American flags.
Inside the Great Hall of the People, Trump's opening remarks were very warm.
"We're going to have a fantastic future together. We've gotten along well even when there have been difficulties, we've worked through them," Trump told the Chinese leader.
“You are a great leader. Sometimes people don't like it when I say this, but I say it anyway, because it's true.”
This is a stark change from the anger Trump expressed during the election campaign and his first presidential term, when he said he would not allow China to "rape our country" and promised to make China pay for the jobs and industries the US has lost.
However, expectations for the summit remain low. There are likely to be some short-term, pragmatic wins, such as Chinese purchases of American agricultural products, including beef, and greater market access for American banks. But it is not expected to bring about a significant change in a relationship that has long been troubled.
The best anyone can hope for, experts say, is for both leaders to signal stability. Because, despite Trump’s emphasis on his “friendship” with Xi, almost everything the Trump administration is doing has set the two countries on a path to a worse, not a better, relationship.
A race towards self-sufficiency
China's ruling Communist Party has long been focused on shielding the country from geopolitical crises. It is using subsidies and state support to prioritize self-sufficiency in energy, technology, and supply chains where possible, and ensuring that critical resources like oil, soybeans, and cutting-edge chips are sustainably available where that is not possible.
Qeveria kineze i ka dyfishuar këto përpjekje që kur Trump e vuri Pekinin në shënjestër gjatë mandatit të tij të parë presidencial. Siç e shprehu Xi në një ese të vitit 2020, qëllimi është të tërhiqen “zinxhirët industrialë ndërkombëtarë në një varësi më të ngushtë ndaj Kinës”, për të “formuar një aftësi të fuqishme për t’iu kundërvënë dhe penguar çdo ndërprerje të qëllimshme të furnizimeve nga aktorë të jashtëm”.
Trump mund ta ketë zbutur retorikën e tij. Por mandati i tij i dytë megjithatë është përcaktuar pikërisht nga këto lloj ndërprerjesh, disa më të qëllimshme se të tjerat. Lufta tregtare e Trumpit, rrëzimi i liderit të Venezuelës dhe fushata ushtarake në Iran e kanë goditur Kinën aty ku i dhemb më shumë.
Lufta tregtare ka qenë sulmi më i drejtpërdrejtë ndaj interesave kineze. Ndërsa Trump ka tërhequr disa tarifa mbi mallrat kineze përpara samitit të kësaj jave, zyrtarët e tij tregtarë po ndjekin diçka edhe më antagoniste. Ata kanë përdorur sanksione dhe marrëveshje tregtare për të detyruar kompani dhe vende të largojnë Kinën nga zinxhirët e tyre të furnizimit dhe për të ndaluar eksportin e burimeve kritike që Kina ka nevojë, si çipat amerikanë.
Kina tani po kërcënon me veprime ligjore ndaj atyre që respektojnë kërkesat e SHBA-së dhe po lëviz më shpejt për t’u bërë e pavarur në fusha si inteligjenca artificiale.
Kapja e presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro, nuk ishte, nga këndvështrimi i administratës Trump, kryesisht e drejtuar kundër Kinës. Por gjithsesi ajo e zemëroi Pekinin. Jo vetëm që operacioni ndodhi vetëm disa orë pasi i dërguari special i Kinës për Amerikën Latine u takua me Maduron, por Kina e pa atë si një sulm ndaj një burimi afatgjatë të naftës së lirë dhe si një kërcënim për lëndë të tjera të para në Amerikën Latine, si bakri dhe litiumi.
Së fundi, sulmi amerikano-izraelit ndaj Iranit dhe vrasja e udhëheqësit suprem iranian vunë në rrezik edhe burimin tjetër të naftës së lirë për Kinën. Bllokada që pasoi në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon një e pesta e furnizimit botëror me naftë, ka rritur çmimet e naftës dhe ka dëmtuar ekonominë tashmë të dobësuar të Kinës. Kina është shumë më pak e varur nga nafta e huaj sot sesa një dekadë më parë, por mbetet ende blerësi më i madh në botë.
Në të tre rastet, Pekini i ka dënuar këto veprime në konferencat e përditshme dhe javore për shtyp, duke i quajtur akte “bullizmi” dhe shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Një cikël i rrezikshëm?
Armëpushimi i brishtë mes SHBA-së dhe Kinës ka mbijetuar, por presioni po rritet nga të gjitha anët. Shumica e ekspertëve presin një raund të ri përshkallëzimesh dhe tarifash hakmarrëse menjëherë pas këtij takimi.
Me Trumpin, sigurisht, parashikimet janë gjithmonë të vështira. Por rreziku është që të dy vendet po hyjnë në një spirale që ushqen vetveten.
Washington’s moves to undermine China’s economic security have raised alarms in Beijing, prompting China to step up efforts to secure its supply chains (and also to use them against its adversaries). It is doing so in part by producing more domestically. This, in turn, will push Chinese companies to export more, which will heighten geopolitical tensions and trigger a new political backlash.
These dynamics are hard to stop once they're started. And it will certainly take more than friendly words and a few deals on soybeans and planes.
Lini një Përgjigje