FLASH
Shkruar nga Grzegorz Kwiatkowski
The President of the United States of America, Donald Trump, has shown how quickly politics in a democracy can be dictated by fear and cruelty. As Thomas Mann argued in the early 20th century, authoritarian leaders rise to power because they activate tendencies that already exist within democratic societies…
In 1939, German writer Thomas Mann published his essay "Brother Hitler," in which he rejected the comforting myth of Adolf Hitler as a superhuman monster.
Instead, Mann portrayed Hitler as an example of a failed, mediocre, and lazy man whose destructive power stemmed precisely from his ordinariness. Incapable of sustained work and overwhelmed by the demands of everyday life, Hitler nevertheless possessed an extraordinary ability: the ability to inspire and mobilize crowds.
But how could such a simple man win over a society as educated and sophisticated as Germany's? Mann's answer was that democratic politics is never purely rational.
Beneath its institutions lies a more primitive layer, which rewards those who can capture voters' attention and direct emotions, often at the expense of complexity and substance.
As the President of the United States, Donald Trump, continues to assert his dominance over political discourse in the United States and much of the world, Mann’s essay—along with his interwar masterpiece, The Magic Mountain—offers some valuable lessons. Mann’s central point is that figures like Hitler succeed not because they are extraordinary, but because they activate tendencies that already exist within democratic societies. In this sense, Trump too is a product of a shared preference for free spectacle and a desire for belonging that too often trumps critical thought.
Some of the mechanisms that Mann identifies as responsible for Hitler's rise remain extremely relevant today. First, lies and fabrications need not contain any grain of truth.
They just need to spread quickly and appeal to feeling instead of reason.
In the Trump era, the key question is not what really happened, but whose version of events is most aggressively amplified through social media.
Për shembull, marrim rastin e vrasjes së Alex Pretti-t, një infermier tridhjetë e shtatë vjeçar dhe shtetas amerikan, nga agjentët e Patrullës Kufitare në Minneapolis. Menjëherë pas kësaj ngjarjeje, zyrtarë të lartë të administratës, përfshirë Sekretaren e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, thanë se Pretti i kishte sulmuar agjentët dhe e etiketuan atë si një “terrorist vendas”. Këto pretendime qarkulluan me shpejtësi dhe vazhduan ta bënin këtë edhe pasi pamjet video dhe rrëfimet e dëshmitarëve okularë i kundërshtuan ato.
Një mekanizëm tjetër që përshkroi dikur Mann-i, është transformimi i pakënaqësive personale në çështje të nderit kombëtar. Kërcënimet e Trump-it për të pushtuar Grenlandën me forcë ofrojnë një shembull të habitshëm.
Sipas letrës së tij drejtuar Kryeministrit norvegjez, Jonas Gahr Støre, ai ishte i motivuar të paktën pjesërisht nga pakënaqësia për mosmarrjen e Çmimit Nobel për Paqen vitin e kaluar.
Po ashtu, Mann argumentonte se suksesi i demagogëve varet më pak nga shkëlqimi në strategji sesa nga rrethanat e favorshme dhe, mbi të gjitha, nga mungesa e rezistencës. Duke refuzuar ta mitizonte Hitlerin si një mendje politike gjeniale, ai tregoi se si institucionet dhe njerëzit brenda tyre dorëzohen gradualisht, duke e shpërfillur frikësimin si retorikë derisa ai të shndërrohet në një praktikë normale.
Tek Mann-i nuk gjen dot ngushëllim, sepse ai nuk ofron asnjë. Ai e quajti Hitlerin “vëlla” për të nënvizuar faktin se demagogjia fashiste mbështetet tek impulset që ekzistojnë brenda të gjithëve ne. Njohuri të ngjashme frymëzojnë veprën “Zemra e Errësirës” të Joseph Conrad dhe “Twin Peaks” të David Lynch: errësira është si e jashtme, ashtu edhe ajo që na del përpara kur shihemi në pasqyrë.
Në këtë këndvështrim, Trump funksionon si një lloj valvule sigurie, duke e lehtësuar presionin për t'u dukur i virtytshëm dhe duke u lejuar mbështetësve të tij të brohorasin për forcën brutale, dominimin dhe hakmarrjen.
Por Mann nuk thoshte se të gjithë njerëzit janë të këqij. Përkundrazi, ai këmbëngulte se figurat si Hitleri ngrihen në pushtet kur ato impulse të errëta ushqehen dhe shpërblehen vazhdimisht. Pra, spektakli funksionon vetëm nëse ne e furnizojmë me energji.
Kënaqësia e braktisjes morale dhe efekti dehës i brutalitetit mund të përfundojnë duke krijuar varre masive. Qyteti im, Gdansk, e di shumë mirë se çfarë ndodh kur sundimit populist i lejohet që të vazhdojë i pashqetësuar rrjedhën e tij.
Kur historiani Timothy Snyder e përshkroi këtë rajon si “Tokat e Përgjakshme”, ai nuk po përdorte një metaforë, por po deklaronte një fakt historik. Sepse pikërisht këtu, në Westerplatte, ndodhën të shtënat e para të Luftës së Dytë Botërore në shtator të vitit 1939. Megjithatë, Gdansk nuk është vetëm një simbol i katastrofës. Ai është gjithashtu vendlindja e lëvizjes Solidarnost të Lech Wałęsa-s, e cila luajti një rol vendimtar në rënien e komunizmit në Evropë.
This story of grassroots resistance may resonate with the people of Minneapolis in the United States. Given their organized response to violence led by Immigration and Customs Enforcement (ICE), disguised as federal enforcement of the law against illegal migration, Minneapolis could become for the United States what Gdansk once was for Poland and Central Europe, showing how civic activism can resist the normalization of official brutality.
Of course, the fight against the dark impulses that animate Trumpism is never-ending. In the novel “The Magic Mountain,” the battle for the soul of the naive young protagonist, Hans Castorp, takes place between two rival mentors: Lodovico Settembrini, who represents democracy and the emancipatory power of reason and science, and Leo Naphta, whose revolutionary rhetoric masks a reactionary logic that embraces terror, violence, and war.
The same battle for the soul of the world is now being fought in many places, from Ukraine to the streets of America's major cities. Its outcome is not predetermined. While humanity has a dark heritage, it also possesses an innate capacity to learn and change.
However, for this to happen, we must first do what Mann once asked us to do: recognize our connection to those who succumb to authoritarian temptation and accept that we are made of the same stuff.
Only such a moral awareness can prevent the demagogy and oppression that defined the 20th century from prevailing again. / Adapted from "Pamphlet" by "Project Syndicate"
Note: Grzegorz Kwiatkowski is a writer, musician, activist, and co-curator of academic projects at the University of Oxford.
Lini një Përgjigje