
Breaking the record of foreign visitors for three consecutive years seems to have created the self-confidence that Albania had an unwavering tourism. The increase in demand for accommodation, but also restaurants, caused a first wave of price increases to mainly include the South of the country in May with a level of up to 20%. This was followed by a second one, which in some isolated cases went as far as doubling the prices. It was precisely these cases that, after making the rounds of the network, created the perception that Albania was no longer a free destination, restraining foreigners. Tour operators claim that the 2024 summer season is predicted to be weaker than the 2023 summer season, while the year overall is better than last year. This year's precedent, where it is acknowledged that considerable damage has already been done to the image, confirms that we still remain a fragile destination that needs to be careful about the steps it takes.
The momentum of tourism, started since the beginning of this year, with a significant increase in the number of foreign arrivals in the country, seems to have somewhat slowed down in June.
In the official statistics, no such concern was seen, as it was reported that 4.5 million foreign citizens entered Albania in 6 months, with a 34% increase compared to the 6 months of the previous year.
All of a sudden, empty beaches started to circulate on the network (something that has happened every year in some cases without any basis), then complaints of high prices started on special sites and tourism blogs, and finally the thesis was thrown that we they sabotaged the neighbors to take our success.
The concern became real when the tour operators themselves began to admit that until May, everything was fine, but June and the beginning of July were not as expected. There were fewer bookings and because of this the prices were raised.
For there to be an increase in them, in the conditions of increased demand, this was something to be expected, but the virus of maximum benefit from the moment seems to have engulfed the entire South of the country, taking with it even that group that had shown prudence.
The fragile touristic image of free Albania, with stunning beaches like in the Maldives, was severely shaken, something that raised the alarm even in the government that earlier did not accept that the momentum of tourism was being exceeded by the momentum of prices, seriously endangering the season.
Prime Minister Edi Rama would call this a suicidal strategy and demanded that businesses reflect.
"The government and municipalities do not set the prices, this is very clear, this is the system we have chosen and we cannot set the prices of hotels or restaurants, nor can we control or impose them.
Por ama, në Vlorë, Ermal, në Sarandë Olti(iu drejtohet kryebashkiakëve), ku janë edhe dy pikat e një rritjeje absurde të çmimeve, është shumë e rëndësishme të flitet me operatorët e hoteleve.
Është shumë e rëndësishme të flitet dhe t’u thuhet që kjo është, jo vetëm e padrejtë, se mbase në kushtet e kapitalizmit fjalën e padrejtë ata që duan të fitojnë nuk e perceptojnë, por kjo është strategjikisht vetëvrasje për ata vetë, është strategji vetëvrasëse” do të shprehej Kryeministri.
Çfarë ndodhi me çmimet, rritje nga 20% deri në dyfishim
Viti 2023 u mbyll me një rekord historik vizitorësh për vendin dhe një numër të huajsh që hynë në vendin tonë prej 10.5 milionë.
Me një rritje të qëndrueshme vit pas viti, Shqipëria u bë trend edhe këtë vit, e lakuar për çmimet e lira, kulinarinë dhe autentiken duke u bërë e preferuara e blogerëve dhe udhëtarëve të aventurës, por edhe tureve të kulturës.
Rritja e kërkesës në njërën anë, por edhe investimet e strukturave para sezonit dhe shtrenjtimi i kostove dhanë ndikim, duke nxitur një rritje paraprake të çmimeve të bëra në maj, në nivelin 20%.
Flukset e shtuara krijuan bindjen, sidomos për Ksamilin, që ishte sërish epiqendra e promovimit, se turistët ishin të gatshëm të paguanin çdo lloj çmimi për ta vizituar.
Strukturat e mira rritën çmimet në nivele deri në 50% kurse ato mesatare gati i dyfishuan. Të njëjtin shembull ndoqi Saranda dhe Vlora, por këtu rritja kufizohej në përkatësisht 20% dhe 30% dhe jo në të gjithë hotelet.
Një situatë si kjo duket se nuk u kapërdi lehtë nga udhëtarët në “buxhet” (që nuk duan të shpenzojnë shumë) që vizitojnë vendin tonë.
“Kërkesa e madhe solli rritjen e çmimeve, diçka që në fazën e parë, pa nisur ende plotësisht sezoni ishte “mirë”, sepse tregu funksionon sipas kërkesë-ofertës.
Ajo që ndodhi më pas është që ndryshoi tipologjia e turistit dhe nga mosha e mesme dhe e tretë që përcaktonin destinacionin, erdhën të rinjtë, që sollën një tjetër tendencë: përfitim të shpejtë në akomodim, por rënie të shpejtë të gjenerimit të të ardhurave te shërbimet si restorante, fast-food, shërbime të ndryshme turistike”, – shprehet Arben Çipa nga Shoqata e Hotelierëve në Sarandë.
Për kreun e Unionit Turistik Shqiptar, Rrahman Kasa, rritja nuk ka qenë vetëm në një pikë, por në gjithë bregdetin, ku më shumë e ku më pak, por më e theksuar në Jug.
“Rritja e çmimeve nga strukturat e mira ka rritur kërkesën tek ato më mesatare apo modeste dhe këto të fundit sërish kanë aplikuar një rritje që për konsumatorin mund të shihet si abuzive.
Sot jemi para faktit që çdo strukturë, madje edhe shtëpitë pritëse në fshatra si Dhërmiu, Qeparoi, Borshi apo edhe qyteti i Himarës kanë rritur çmimet. Saranda ka një marzh më të ulët të rritjes, me 20%” pohon ai.
Gazetari Enrik Mehmeti vlerëson se rritja ka qenë në raste sporadike por efekti negativ për të krijuar një perceptim se kudo është shtrenjtë i ka dëmtuar të gjithë.
“Në shumë prej plazheve që keni parë në rrjetet sociale bosh, ka pasur rritje të ekzagjeruar çmimesh dhe sinjalizimet e bëra nëpërmjet aplikacioneve nga turistë që mund t’i kenë vizituar apo pyetur, kanë bërë që të jetë ky efekt.
Duke qëndruar bosh, këto biznese kanë reflektuar tani duke ulur çmimet, por dëmi është bërë. Kjo situatë ka krijuar një disnivel të tillë, plazhe të mbipopulluara dhe plazhe bosh”, – shprehet ai.
Më pak vendas dhe shqiptarë të Kosovës në bregdet, shkak çmimet
Amullia që u krijua me rritjen e çmimeve duket se ka stepur një pjesë të mirë të vendasve dhe shqiptarëve të Kosovës për të pushuar në bregdetin shqiptar.
Agjencitë raportojnë për nivele rekord rezervimesh jashtë Shqipërisë kryesisht në Greqi dhe Turqi, teksa Kosova po shijon vitin e parë të lirisë në zonën Shengen, por edhe çmimet luajnë rolin e tyre në këtë.
“Hotelet që janë jashtë garancive kanë shfaqur probleme në qershor, por edhe në korrik, për të plotësuar kapacitetin e tyre. Kjo kategori strukturash është ndikuar kryesisht nga shqiptarët e Kosovës pasi ishin ata që vendoseshin në hotele të vogla pa mëngjes apo apartamente.
Kjo klientelë pothuajse mungon në këto struktura këtë vit” pohon z. Kasa. Shqiptarët e Kosovës duket se po shohin ofertat ekonomike të pushimeve, ku Greqia dhe Mali i Zi duket se qëndrojnë në krye.
“Jam vazhdimisht në komunikime me operatorët më kryesorë që zhvendosnin pjesën e Kosovës drejt bregdetit tonë dhe normalisht raportojnë që liberalizimi i vizave e ka ndikuar vendimmarrjen. Tashmë shqiptarët e Kosovë kanë më tepër zgjedhje dhe ikin edhe në destinacione të reja.
Ne e prisnim që kjo të vinte si tendencë me liberalizimin. Por duhet të nënvizoj që edhe ofertat që kanë bërë vendet fqinje si Greqia, në disa rajone si për shembull Haldikidi, apo Ulqini në Malin e Zi kanë qenë shumë të mira.
Për Sarandën dhe Vlorën shoh që ka pak interes edhe si efekt i çmimit disi më ndryshe për Shëngjinin”, pohon Arben Çipa nga “Sipa Tours”.
Hotelet pas rënies së vizitorëve, ulin çmimet, tur-operatorët: Të reflektojmë
Hotelet në bregdet duket se kanë reflektuar menjëherë pas frenimit të numrit të vizitorëve si efekt i çmimeve. Në Sarandë, ulja e çmimeve nisi në prag të 15-ditëshit të dytë të korrikut. Rrahman Kasa shprehet se reagimi i menjëhershëm me ulje të çmimeve është ajo që mund të shpëtojë disi sezonin.
“Të ulin çmimet. Saranda ka nisur tashmë ta bëjë këtë sipas bisedave me hotelierë aty. Mendoj se një dëm i konsiderueshëm në imazh për këtë sezon u bë. Isha në Itali dhe takova disa qytetarë që ishin në Shqipëri vitin e kaluar.
Përshtypjet e tyre ishin të mira me përjashtim të trafikut dhe dendësisë së çadrave. Sivjet thanë se nuk do të vijmë në Shqipëri, se kemi pyetur dhe çmimet janë më të larta dhe me të njëjtat çmime nuk kemi pse të kalojmë detin, qëndrojmë këtu”, – shprehet ai.
Vlora, on the other hand, seems to be trying to maintain the balance with economic areas for those who don't want to spend and more elite areas for tourists who want better services. According to him, the important thing is that everyone can find themselves.
"Vlora enters the medium and low areas in terms of prices. In some sporadic cases, there was an increase in them in Vlora, but as I said above, those who raised them suffered.
Average prices, but also some that are classified as high, can be found in the Radhima area where some beaches and restaurants have increased by almost 30% and were empty in June and mid-July.
The city within and Zvrneci is at the same levels as last year. This has led to a significant increase in these two areas", says Mr. Mehmet.
For Arben Chipa, there is still a good part of the pre-season where the business can be more prudent and improve the created situation.
"We still have the "lion's share" for summer and we have time to react from today to tomorrow, without being selfish, to write towards logical prices that justify what we offer and what the tourist gets.
This reflection must come from the market, that is, all of us as an industry to immediately correct what harms us and not as individuals" underlines Mr. Çipa./ Monitor
Lini një Përgjigje