FLASH
Shkruar nga Sadri Ramabaja
The world is between two great evils: the new fundamentalist right with elements of modern fascism and the sleepy liberal left. In post-modern geopolitics, this extreme polarization paves the way for a return to oneself. Therefore, the elections and their result in the USA should strengthen the independent block of progressive Albanian nationalism that is currently represented by the Vetëvendosje Movement.
The topic of the elections in the United States and their impact on international politics are of particular importance, especially for small countries like Kosovo and the Balkans in general. Being a global power, the United States often directly or indirectly influences developments in the Balkans, including the region's integration processes and attitudes toward ethnic and national issues, such as that of the Albanians.
An interesting concept that is being discussed more and more is the creation of an Albanian Federation, which would include the two existing Albanian republics: political Albania and the Republic of Kosovo, but which would also have an effect on the factorization of Albanians in North Macedonia and in Montenegro. This vision is gaining more and more meritorious place in the political and academic discourse in Pristina and Tirana. In case of greater support from the US, this idea could gain new momentum in the international political arena.
A federal structure of Albanians, however, would face numerous challenges, from internal economic and political integration to confronting the attitudes of neighboring countries and allies in the European Union. In this context, the positions and support of the USA after the elections may have a decisive role if this project will find a stable international support. Therefore, the new US administrations are essential to determine support for movements that strengthen Albanian ties and their progress in the Balkans.
The possible return of Donald Trump
For Trump, politics is like all brutal wars, but if wars are mostly fought for territories, what Trump is doing is for power. This means that he fits the fight for the new world order.
Trump is a symptom of changes at the global level and of an epochal character: the era of freedom is followed by the era of the jungle, where the rule will pass into the hands of the most powerful. Therefore, a second term for Trump means the world.
Everything Donald Trump says and does is part of a crazy show, and therefore it fascinates Trump's personality: next to him, everyone else looks like ants. This is precisely the greatest danger that American society is slipping into. Americans, a large swath of society, have shown a tendency to overestimate the self-promoter who is breaking every convention.
How much would a second presidency of Donald Trump change the world?
This is the wrong question. It is more important to consider how much it can accelerate change. And the geopolitical situation is currently slippery, so we perceive it as a chain of crises.
Critics accuse Trump of being isolationist. Instead of promoting free trade, democracy and human rights, it promotes nationalism and protectionism. This is correct.
But it is not Trump who is destroying the liberal world order, the unique historical situation in which Washington provided a unipolar and fairly stable framework. What began with the fall of the Berlin Wall and came to an irreversible end with the withdrawal from Afghanistan was a lucky coincidence for the West, Gujer further adds in his comment quoted above.
However, the fact that a single great power can make its mark on an era in the way that America did from 1989 to 2021 is an anomaly. Trump recognized this political momentum and its consequences earlier, and he acted more steadily than other presidents. Even his predecessor, Barack Obama, was no longer willing to play the role of world policeman. He participated only reluctantly in the overthrow of the Libyan dictator Gaddafi and abandoned the Syrian opposition to Assad, the butcher of Damascus.
But Trump, as a typical representative of political Darwinism, as such, he affirms the imperative of the present in politics. For him it is a ridiculous idea to guarantee Europe's security for free. As ludicrous as the idea that Washington would help Ukraine win while the EU would continue to hesitate on concrete action that would halt Putin's progress towards total conquest and positioning for the new war…
Trump is clear that Russia has already overcome the era of decline that it suffered with the collapse of the Soviet Union and is once again claiming the position of a great military power. On the other hand, with almost dizzying speed, China has risen from a developing country to a serious competitor of the USA. This is clear in the most difficult currency of power: the military. Since 2005, China's navy has grown from 216 to 370 ships, and there is no sign of an end to rearmament. The US Navy, on the other hand, has shrunk from 1,000 ships in 1960 to just under 300 now.
But Trump already, see for that, is clear that even if Washington wanted to, it cannot impose its will on the rising powers, as it does in the liberal world order. America's relative retreat is not a whim, but rather an acknowledgment of the power of fact. Just as the regrouping of ascendant powers and the re-creation of new alliances is not a fad either.
Shqipëria politike dhe Kosova, prandaj bëjnë mirë të rishikojnë strategjinë e mbrojtjes dhe atë të politikave të jashtme të përbashkët për vitet pasuese konform këtij procesi, duke u rirreshtuar qartë në grupimin anglosakson të partnerëve amerikan që tashmë po ripozicionohen qartë.
Kujdesi I dëshmuar kësaj radhe në këtë fushatë, nga që të dy kryeministrat tanë, ishte shenjë e maturimit politik. “Unë jam kryeministër i Republikës së Kosovës dhe bashkëpunoj me udhëheqës të shteteve që janë nga të gjitha anët e spektrit politik – kjo si kryeministër. Si kryetar i Lëvizjes Vetëvendosje, natyrisht që jam social-demokrat, jam demokrat dhe nuk kam asgjë të re të shtoj”,[1] tha Kurti në një konferencë për gazetarët në Prishtinë.
Pavarësisht rrjedhave në sferën e gjeopolitikës moderne dhe betejën që po bën Federata Ruse tok me Kinën për një rend të ri botëror, Shtetet e Bashkuara nuk mund të përqendrohen në kontinentin e tyre siç bënë në shekullin e 19-të. Aleanca e bllokut anglosakson, ku do të përfshihen përveç Britanisë s Madhe edhe vendet e Baltikut, Polonia dhe pjesa më e madhe e vendeve të Ballkanit, është aleanca e qëndrueshme të cilës i përkasin edhe dy republikat tona.
Me Trumpin në Shtëpinë e Bardhë, tranzicioni në rendin e ri botëror, gjykojnë me të drejtë studjuesit e fushës, do të ishte edhe më i vështirë. Ballkani, për shembull, mund të presë edhe më pak prej tij sesa nga Biden-i e edhe më pak se sa nga pasuesja e mundshme e tij, Kamala Harris. Për të, partneriteti nuk ndërtohet mbi vlera, por bazuar në logjikën e biznesit!
Prandaj me Donald Trumpin në shtëpinë e Bardhë fillon periudha e luftës për mbijetesë së Republikës së Kosovës në përballje me ekspansionin serb për realizimin e projektit ambicioz Botës Serbe.
Ndërkaq nëse Kamala Harris zgjidhet presidente, Kosova mund të llogarisë në mbështetjen potenciale të SHBA-ve, madje ajo është e logjikshme të forcohet. Meqë kjo administratë e sheh Kosovën si një aleat strategjik në rajon.
“Kamala Harris përfaqëson vlera të përbashkëta me ato të Joe Biden, i cili ka pasur një rol të veçantë dhe të pandërprerë në mbrojtjen e interesave të Kosovës në Uashington që nga ditët e tij si senator. Harris do të përpiqet të forcojë procesin e integrimit të Kosovës në strukturat ndërkombëtare, duke siguruar që Kosova të mbetet një partner i besueshëm dhe i mbrojtur nga rreziku i destabilizimit rajonal”.[2]
Fundi i demokracive liberale?
Në debatin rreth demokracisë liberale në Shtetet e Bashkuara, zgjedhjet presidenciale kanë një rëndësi të veçantë pasi shpesh konsiderohen tregues për gjendjen dhe të ardhmen e saj. Ka mendime që sugjerojnë se polarizimi i thellë politik, përkeqësimi i besimit në institucione, dhe tendenca drejt nacionalizmit e populizmit po e rrezikojnë strukturën liberale të demokracisë amerikane.
Në disa qarqe, thuhet se përçarja politike po përkeqësohet nga ndikimi i mediave sociale dhe nga retorika ekstremiste e kandidatëve, të cilët nganjëherë synojnë të fitojnë përkrahjen e votuesve përmes premtimeve dhe veprimeve që sfidojnë rregullat dhe normat tradicionale. Shkurtimi i disa të drejtave të votuesve, si dhe përpjekjet për të dobësuar transparencën në procesin zgjedhor, janë parë si shembuj që dëshmojnë një largim nga parimet liberale.
Një tjetër çështje me ndikim të madh është ekonomia dhe barazia sociale. Me rritjen e pabarazive dhe ndjenjën e të qenurit i braktisur nga politika tradicionale, shumë votues të pakënaqur e kanë drejtuar besimin tek kandidatët që ofrojnë një qasje më radikale, duke ndryshuar kështu lëvizjet e votuesve dhe balancën politike në të gjithë vendin.
Zgjedhjet amerikane në vigjilje të të cilave jemi, duket se do të jenë një provë e rëndësishme për të kuptuar nëse SHBA do të arrijë të ruajë parimet e tyre liberale apo do të përjetojnë një kthesë drejt një sistemi më të ngurtë dhe të kontrolluar.
Këto zgjedhje njëkohësisht po hedhin dritë në fund të tunelit: Bota ndodhet mes dy të këqijave të mëdha: të djathtës së re fundamentaliste me elemente të fashizmit modern dhe të majtës liberale si sonambul. Prandaj demokracia liberale e tillë siç e njohim ne në këto vite të dominimit të saj në Evropë, po ecë drejt shpërfytyrimit të pashmangshëm të vetvetes. Ndërkaq në këtë linjë të zhvillimeve në rrafshin gjeopolitik, pozicioni i Evropës në një botë multipolare, natyrisht si një Union Federal ose konfederal, fuqia kryesore e së cilës janë tutje Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por në proces të pashmangshëm të dobësimit, mund të ketë sukses vetëm nëse ajo, pra Evropa, i rikthehet forcës së saj dhe realizon sovranitetin strategjik të kontinentit pa apo edhe kundër SHBA-së. E konkluzioni real se “një Evropë e fortë mund të arrihet vetëm përmes udhëheqjes së fortë evropiane,[3] duket larg realitetit. Aktualisht Bashkimi Evropian duket se ka mungesë të theksuar të lidershipit, por edhe të ideve.
Për aq kohë sa Evropa do të vazhdojë të ketë mungesë lidershipi dhe idesh, nuk mund ët flitet për autonomi strategjike në një të ardhme të afërt. “Autonomia strategjike e Kontinentit të Vjetër mund të realizohet nëpërmjet lidhjes dhe nëpërmjet një politike të jashtme të bazuar në respektin reciprok, të drejtuar nga interesat, në të cilën evropianët njohin qartë, formulojnë dhe veprojnë ndërkombëtarisht në përputhje me kornizën e tyre strategjike për veprim. Kjo është mënyra e vetme për ta bërë Evropën përsëri të madhe dhe të fortë”.[4]
Zgjedhjet e 5 nëntorit i japin prandaj orientim zhvillimeve në rrafshin gjeopolitik. Ato janë të një rëndësie të veçantë, jo vetëm për SHBA-në, por edhe për marrëdhëniet mes SHBA-së dhe BE-së. Bëhet fjalë për të ardhmen e NATO-s dhe politikës perëndimore të sigurisë, rolin e SHBA-së në botë dhe rolin e Evropës.
Pavarësisht rezultatit të 5 nëntorit në SHBA, Evropa duhet të përgatitet për faktin se SHBA-të do të largohen nga multilateralizmi në të ardhmen jo të largët. Kjo ndërlidhet me gjykimin për ta ruajtur rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla nga i cili, evropianët kanë përfituar jashtëzakonisht gjatë. Le të kujtojmë faktin se tërheqja e SHBA nga institucionet shumëpalëshe është një veçanti e epokës së Trumpit. Atëbotë, administrata Trump i dha fund mbështetjes nga ana e SHBA-së ose anëtarësimit në organizata dhe marrëveshje të shumta ndërkombëtare. Shembujt janë gjithëpërfshirës: Dalja nga Marrëveshjen e Parisit për ndryshimin e klimës, mosrespektimi i “Marrëveshjes me Iranin”, largimi nga Këshilli i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, mospërfillja e Organizatës Botërore të Tregtisë (OBT), ndalja e mbështetjes financiare për Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH) madje gjatë pandemisë së Covid-19.
Shih për këtë “Evropa duhet të vërë në dyshim supozimin se politikat e Trump ishin një anomali. Forcat centrifugale që prekin Shtetet e Bashkuara janë të ndryshme dhe do të vazhdojnë në të ardhmen. Pavarësisht nëse administrata amerikane drejtohet nga Trump apo Harris, evropianët do të duhet të presin raste të mëtejshme të tërheqjes së SHBA nga institucionet shumëpalëshe”.[5]
Në këtë rast, nëse qeveritë evropiane duan të ruajnë rendin e bazuar në rregulla, ato duhet të jenë të përgatitura për të marrë një rol udhëheqës pas tërheqjes së pritshme të SHBA-ve.
“Waiting for Godot” [Duke pritur Godon], titullohet shfaqja tragjikomike e Samuel Beckett-it, e cila tashmë mund të luaj në teatrin politik të Evropës e që ndërlidhet me çështjen e zgjedhjeve presidenciale amerikane të 5 nëntorit, më saktë – do të rikthehet sërish frika që kishin nga ish-presidenti Donald Trump në raport me paralajmërimet e tij për braktisjen e mundshme të aleatëve.
Prandaj në gjeopolitikën postmoderne bëhet fjalë për rikthim tek vetvetja edhe në rrafshin e organizimit politik e nacional, e që për shqiptarët d.t.th se, duhet të bëhemi gati për kapërcyellin e shtegut historik që na shpie drejt krijimit të Federatës Shqiptare, si e vetmja rrugë për mbijetesë.
Zgjedhjet e fundit në SHBA dhe dinamikat e brendshme të politikës amerikane kanë rëndësi të madhe për Kosovën dhe shqiptarët në rajon, sidomos për shkak të ndikimit që ka politika amerikane në çështjet e Ballkanit. Politika e SHBA-së ndaj Ballkanit ishte tradicionalisht e qëndrueshme, pavarësisht ndryshimeve në administratë. Megjithatë, ndërkohë duket se mund të ketë nuanca të reja në qasjen e ardhshme, sidomos në varësi të presidencës dhe balancës së forcave në Kongres. Një president i ri mund të theksojë nevojën për stabilitet dhe integrim në rajon, por mund të mbështesë edhe ide tjera, siç ishte rasti me idenë për ndarjen e Kosovës në emër të gjoja ripërkufizimit të kufijve, respektivisht shkëmbimit të territoreve [2018].
The USA remains the essential actor in the dialogue between Kosovo and Serbia, supporting the achievement of a comprehensive agreement, especially if Kamala Harris were to be elected president. A new administration or the continuation of the same administration will affect the level of involvement and pressure on Serbia and Kosovo to overcome the current situation.
The stability of the Balkans, however, remains a priority for the US. Every American government is aware of the dangers of instability in the Balkans, where Russian and Chinese influence is growing.
This conclusion implies the fact that the elections and their result in the USA, regardless of who comes to the White House, should strengthen the independent bloc of progressive Albanian nationalism that is currently represented by the Vetëvendosje Movement./ Pamphlet
_________________________
1. https://www.koha.net/arberi/me-harrisin-pak-pritje-per-kosoven-me-trumpin-turbullira
2. Dr. Faton BISLIMI: https://ishgj.net/analize/lokhjet-2024-ne-shba-dhe-kosova-cfare-duhet-te-dijme/
3. Dr. Bence Bauer: https://www.berliner-zeitung.de/politik-gesellschaft/stimme-aus-ungarn-europa-muss-seine-eigenen-interessen-vertreten-li.2268470
4. Ibid
5. https://www.ipg-journal.de/regionen/global/artikel/auch-ohne-trump-7881/
Lini një Përgjigje