FLASH
Shkruar nga Francis Moritz
The unexpected Israel-Albania friendship and the US game in Europe...
The unexpected Israel-Albania friendship is not a sensational revelation, but it is evidence that Israel is expanding its diplomatic reach, including Muslim-majority countries.
Following the recognition of Somaliland, attention has focused on Albania, a country that is both Muslim and European, where a special relationship is taking shape, which could evolve into a functional partnership on the old continent.
The Prime Minister of Albania, Edi Rama, paid an official visit to Israel from January 25 to 27, 2026. The visit lasted two full working days and was organized as an official visit with high-level meetings and institutional addresses.
Some critics accused Rama of ignoring the suffering of the Palestinians during his stay in Israel. However, both he and his Israeli counterpart, Benjamin Netanyahu, emphasized the concrete benefits of deepening bilateral relations.
" Edi Rama is a great friend of the Jewish people, a great friend of the Jewish state and, dare I say it, a personal friend as well ," Netanyahu declared in Jerusalem.
Rama delivered a speech in the Knesset, the Israeli parliament, where he condemned Hamas as an oppressive force and recalled the determination of Albanians to protect Jewish citizens during World War II. He received a standing ovation from the members of parliament present.
However, reactions in Albania were not unanimously positive. Critics argued that Rama downplayed the suffering of Palestinians in Gaza by not directly condemning the actions of Israeli forces. A few days before his departure, a pro-Palestinian protest took place in Tirana, showing that the dynamics of the Middle East continue to influence the domestic Albanian debate.
The visit was driven by several interrelated factors: Strengthening bilateral relations between Tirana and Jerusalem, based on a historical memory of solidarity; Participation in the International Conference on Combating Anti-Semitism, an activity with diplomatic and symbolic weight; Reaffirming Albania's support for Israel in a tense regional environment, including threats from Iran; Expanding cooperation in security, cybersecurity and bilateral investments.
Perspectives after Munich 2026 (February 13–16)
A transatlantic order in reformatting
After the Munich Security Conference, one element is expected to emerge: the West's center of gravity is shifting towards a more power-oriented logic, with the United States in a leading role, while Europe faces difficulties in transforming normative influence into strategic weight.
Në këtë kontekst, marrëdhënia Izrael–Shqipëri paraqitet më pak si kuriozitet diplomatik dhe më shumë si shembull i një partneriteti funksional.
1. Qasja amerikane pas Mynihut: Aleatë efektivë
Sipas këtij projeksioni, Uashingtoni mund të:
-Prioritizojë aleatët funksionalë mbi koalicionet normative;
-Delegojë më shumë përgjegjësi rajonale te partnerë të besueshëm;
-Tregojë tolerancë ndaj bashkëpunimeve dypalëshe diskrete.
-Në këtë kuadër, Izraeli mbetet aktor kyç, ndërsa Shqipëria shihet si partnere e besueshme: vend me shumicë myslimane, anëtare e NATO-s dhe pa barrë ideologjike ndaj Izraelit.
2. Strategjia izraelite: Diversifikim pa shpërndarje
Izraeli mund të ndjekë një strategji të dyfishtë:
-Thellim të koordinimit me SHBA-të;
-Zgjerim të partneriteteve dytësore me kosto të ulët politike.
-Shqipëria përmbush disa kritere të rëndësishme: stabilitet institucional, ekspozim të kufizuar ndaj presionit politik të brendshëm dhe vlerë simbolike si vend me shumicë myslimane që ka ambasadën në Jerusalem.
Fushat e mundshme të bashkëpunimit përfshijnë:
-Sigurinë kibernetike dhe mbrojtjen nga ndërhyrjet;
-Mbrojtjen e infrastrukturës kritike;
-Trajnime dhe teknologji për sigurinë e brendshme.
3. Pozicioni i Bashkimit Europian
BE-ja mund të ruajë retorikën normative, të shmangë përplasjen e hapur me Izraelin dhe të tolerojë bashkëpunime dypalëshe brenda kornizës së NATO-s.
Marrëdhënia Shqipëri–Izrael:
-Nuk bie ndesh formalisht me qëndrimet e BE-së;
-Nuk krijon precedent juridik të detyrueshëm;
-Operon brenda strukturave euro-atlantike ekzistuese.
4. Ballkani si hapësirë konkurruese
Mynihu 2026 pritet të konfirmojë se Ballkani mbetet zonë konkurrimi ndikimesh, përfshirë Rusinë, Turqinë dhe Kinën. Në këtë mjedis:
-Shqipëria mund të pozicionohet si shtet i qëndrueshëm i kampit euro-atlantik;
-Izraeli mund të gjejë një partner me ekspozim politik të kufizuar.
-Tirana mund të shndërrohet në një qendër diskrete bashkëpunimi në fushën e sigurisë, me Izraelin që ofron ekspertizë dhe kapacitete teknologjike.
5. Çfarë përfiton secila palë
Izraeli fiton:
-Një aleat të qartë me shumicë myslimane;
-Një partner në Ballkan me kthim të lartë strategjik;
-Një argument diplomatik kundër narrativave të izolimit.
Shqipëria fiton:
-Qasje në teknologji të avancuara sigurie;
-Rritje të kredibilitetit në Uashington;
-Pozicionim më të fortë në arkitekturën euro-atlantike.
Kufijtë e këtij zhvillimi
Ky projeksion mbetet i kufizuar nga disa faktorë:
-Nuk parashikohet aleancë formale;
-Shqipëria nuk pritet të rreshtohet automatikisht me çdo qëndrim izraelit;
-Të dyja palët do të ruajnë kujdes për të shmangur tensione të panevojshme me partnerë europianë.
-Bëhet fjalë për një inxhinieri strategjike pragmatike, jo për një deklarim ideologjik.
Përfundim
Në një mjedis ndërkombëtar ku peshë marrin aleancat funksionale, marrëdhënia Izrael–Shqipëri shfaqet si një partneritet i matur, asimetrik dhe potencialisht afatgjatë.
Nuk është një aleancë që kërkon vëmendje me zhurmë.
Precisely for this reason, it may prove to be sustainable. / Adapted from "Pamphlet" by " The Times of Israel "
Lini një Përgjigje