FLASH
Shkruar nga Eduart HalimiConcealment of records undermines the foundations of an independent judiciary, and the ECHR’s three-step test provides a clear path to correcting errors, but only individually, not with cascading effects. Colleagues and interested parties should advise their clients to assess specific cases for review, relying on this ECHR decision.
Colleagues, lawyers and jurists, but also journalists, have been asking me these days about the possible implications of the case of Judge I.Gj., starting from the successful decision in Strasbourg (ECHR), where I defended my friend and honest prosecutor Besnik Cani, who was unjustly dismissed by the KPA from a body with hidden records.
The main question is:
Are the decisions she has given as a judge in the GJKKO vulnerable, given the media reporting that a criminal conviction by the Greek authorities has been confirmed by the General Prosecutor's Office as authentic, which does not appear to have been reported during the vetting process and the declaration of decriminalization?
My answer for all interested parties is clear and based on the arguments that I myself have successfully defended in Strasbourg:
YES, her decisions can be individually challenged if the conditions of Article 6 § 1 of the European Convention on Human Rights (ECHR) are met, but NOT automatically or in a massive or chain manner!
I do not know the judge personally and the handling of this issue has nothing personal to do with her. I will not politically address this issue, although it is very difficult to stay away when, out of about 16 judges that the GJKKO has, the only judge who has given decisions for the leaders of the three largest opposition parties, including a local minority leader in Albania, in the last four years, is exactly her.
Without raising hypotheses about future events, dismissal or not, or conviction or not (I do not wish it on anyone), this is not a political or personal issue, but a rigorous application of European legal principles, which I have argued in Strasbourg (ECHR) personally and which I am now applying in this analysis.
Let's look at it step by step, relying on the jurisprudence of the ECHR and recent developments in the Gjoka case.
1. Brief facts on the case and comparison with the facts of the Cani case
According to media reports of official confirmations from the General Prosecutor's Office in January 2026, a 2005 criminal conviction for the judge by the Court of Ioannina in Greece has been certified as authentic. This conviction was allegedly not declared in the decriminalization self-declaration form during the vetting process, nor in the appointment documents to the GJKKO.
Kjo situatë ngre pyetjen nëse gjyqtarja plotësonte kushtet ligjore për të qenë gjyqtare që në fillim, duke cënuar legjitimitetin e trupës gjykuese ku ajo ka marrë pjesë.
Në rastin Cani kundër Shqipërisë, anëtari i KPA-së (trupë gjykuese) kishte fshehur një rekord gjatë fazës së emërimit si anëtar, gjë që e skualifikonte nga mundësia për t’u emëruar.
Në momentin e dhënies së vendimit nga Strasburgu, anëtari i KPA-së ende nuk ishte dënuar penalisht dhe po ashtu ende nuk ishte shkarkuar.
Situata që po analizojmë është, pra, tërësisht e njëjtë.
2. Analiza ligjore krahasuese me rastin Cani v. Albania: pse është relevant?
Në çështjen Cani v. Albania, unë si avokat ngrita pretendimin rreth testit me tre hapa për anëtarin e KPA-së.
GJEDNJ konstatoi shkelje të nenit 6 § 1 të KEDNJ-së (e drejta për një gjykatë të krijuar nga ligji, “tribunal established by law”) në procesin e vetting-ut të z. Cani nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA).
Një nga anëtarët e trupës, gjyqtari L.D., kishte fshehur një shkarkim të mëparshëm për shkelje disiplinore, duke falsifikuar dokumente. Autoritetet nuk e verifikuan siç duhet këtë, dhe Canit nuk iu dha një shqyrtim efektiv i pretendimit të tij për tu gjykuat. Ne e ngritëm këtë pretendim që në fillim të procesit në KPA, ku KPA e refuzoi largimin dhe, po ashtu, gjyqtari e mohoi faktin në atë kohë.
Ky rast është analog me rastin aktual. Në të dyja rastet kemi rekorde negative të cilat dyshohen se nuk janë deklaruar (shkarkim te Daci, dënim penal në rastin e I.Gj.) që diskualifikojnë personin nga roli i gjyqtarit. Argumentet e mia në ECHR u mbështetën në parimin se një gjyqtar që nuk plotëson kushtet ligjore cenon thelbin e procesit të rregullt. GJEDNJ-ja e pranoi këtë, duke dënuar Shqipërinë dhe duke e deklaruar shkarkimin e z.Cani si në shkelje flagrante të nenit 6 të KEDNJ-së.
3. Çfarë është testi me tre hapa i GJEDNJ-së dhe si aplikohet ai në rastin aktual?
GJEDNJ-ja, në raste si Guðmundur Andri Ástráðsson v. Iceland (Dhoma e Madhe, 2020) dhe Cani v. Albania (2022), ka vendosur një test kumulativ me tre hapa për të vlerësuar nëse ka shkelje të “gjykatës së krijuar nga ligji”. Ky është testi që unë e zbatova në mbrojtjen time në Strasburg dhe e njëjta logjikë vlen për vendimet e I.Gj.
Hapi 1: Shkelje e rregullave kombëtare për emërimin/kualifikimin e gjyqtarit.
Në Shqipëri, ligji kërkon që gjyqtarët të kenë “figurë të pastër” dhe të mos kenë dënime penale për vepra që cenojnë besueshmërinë (Kushtetuta + ligji i vetting-ut). Fshehja e dënimit grek (nëse ka ndodhur) është shkelje e qartë. Kjo e bën atë të pakualifikuar që në momentin e emërimit në GJKKO. Në rastin Cani, fshehja e shkarkimit të L.D. plotësoi këtë hap – e njëjta vlen edhe këtu.
Hapi 2: Shkelja duhet të jetë e rëndë dhe evidente (“manifest breach”)
Jo çdo parregullsi e vogël mjafton; duhet të jetë shkelje thelbësore që cenon integritetin. Në rastin I.Gj., veprimi lidhet drejtpërdrejt me besueshmërinë dhe etikën dhe është “manifest breach”, si në rastin Cani, ku falsifikimi i dokumenteve u cilësua si i tillë. GJEDNJ-ja ka theksuar se shkelje të tilla nuk janë thjesht formale, por cenojnë besimin publik te drejtësia.
Hapi 3: Shkelja ka shkaktuar dëm serioz ndaj besueshmërisë së gjyqësorit në sytë e publikut.
Zbulimi i këtij veprimi nga gjyqtarja dhe fakti se është ajo që ka gjykuar e vetme tre udhëheqësit kryesorë të opozitës ka ka krijuar perceptimin publik të një përqendrimi të vendimmarrjes penale në periudha zgjedhore, duke ndikuar në besimin ndaj paanësisë institucionale të GJKKO-së.
Në rastin Cani, GJEDNJ-ja konstatoi se mungesa e verifikimit nga autoritetet shqiptare dëmtoi besueshmërinë; e njëjta logjikë vlen edhe këtu, veçanërisht për çështje të profilit të lartë si ato të Berishës, Metës, Mediut apo edhe Belerit, ku gjyqtarja ka qenë kryesuese.
Nëse plotësohen të tre hapat (çka ka gjasa të larta në këtë rast), ka shkelje të nenit 6 § 1 të KEDNJ-së për çështje individuale nëse pretendimet janë ngritur më parë në kohën e duhur.
4. Implikimet për vendimet e mëparshme: jo anulim automatik, por rishikim individual
Në argumentet e mia në ECHR për Canin, theksova se shkelja nuk çonte në anulim masiv të vendimeve për arsye të sigurisë juridike (legal certainty) dhe parimit të res judicata. GJEDNJ-ja e konfirmoi këtë: konstatimi i shkeljes nuk krijon detyrim për shtetin që të rihapë automatikisht të gjitha rastet e ngjashme.
Për rastin që po analizojmë, efekti është individual. Palët e prekura dhe ato që e kanë ngritur pretendimin që në fillim mund të kërkojnë rishikim ose ta çojnë çështjen në GJEDNJ, siç bëra unë në rastin Cani.
Nëse pala nuk e ka ngritur pretendimin, edhe pse ka qenë në dijeni të këtij fakti (mediat e kanë trajtuar çështjen që nga viti 2023), ka gjasa që pretendimi të konsiderohet i rënë në dekadencë.
Në përfundim, vendimet e dhëna mund të jenë të cenueshme individualisht, por nuk ka anullim automatik të tyre. Nëse palët kanë ngritur pretendime në proceset nga viti 2023 e në vijim (siç kam vënë re se e kanë bërë z. Berisha dhe z. Beleri), ka gjasa që GJEDNJ të aplikojë vendimin Cani kundër Shqipërisë.
I believe that this case shows that the justice reform, which I myself supported until its constitutional adoption, must be implemented rigorously and without distinction. The concealment of records undermines the foundations of an independent judiciary, and the three-step test of the ECHR provides a clear path to correcting errors, but only individually, not with chain effects. Colleagues and interested parties should advise their clients to assess concrete cases for review, relying on this decision of the ECHR.
*This article is based on public reporting and legal analysis, without prejudice to criminal or disciplinary liability.
Lini një Përgjigje