FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A group of Democratic Party deputies submitted this Wednesday to the Assembly a request for an urgent interpellation with the Minister of Defense, Ermal Nufi, regarding the functioning of the state-owned company "KAYO" sh.a.
The request was signed by MPs Klevis Balliu, Flamur Noka, Isuf Çelaj, Jorida Tabaku, Bledion Nallbati, Elda Hoti, Ledina Aliolli and Gazment Bardhi, who are seeking clarification on the manner of creation, operation and contractual relations of this company in the military industry sector.
According to the opposition, government decisions during 2025 have paved the way for "KAYO jsc" to enter into collaborations with private entities, in some cases with minority participation, raising questions about the level of state control and the protection of the public interest.
The MPs also raise concerns about the selection of private partners and contractual procedures, noting that in some cases joint structures have been created where the state owns only 20% of the shares. One of the cases mentioned is the company “TIMAK Defence”, where “KAYO” has a minority stake, while the role of Israeli businessman Ron Yeffet is also at the center of the discussion.
The request also mentions suspicions about transactions and developments that, according to the opposition, require full institutional verification, including possible connections with other companies and implications in sensitive sectors.
Another point raised relates to reported relations with the Israeli company "Elbit Systems", for which the opposition is demanding transparency on possible agreements for military supplies and investments, as well as on the value and sources of financing.
Full request:
Law No. 88/2024 “On the establishment of a state company for the production and trade of weapons, ammunition, military equipment and technologies” established the state company “KAYO” jsc. as a new state instrument in the defense industry sector. This law provides for the establishment of a state structure with a role in the production, demilitarization and trade of weapons, ammunition, military equipment and technologies.
From the public data of the commercial register it results that “KAYO” sh.a. is an active company, with the sole shareholder being the Albanian state, represented by the Ministry of Defense, while its management bodies include, among others, Mr. Ermal Nufi, as a board member, who currently holds the position of Minister of Defense of the Republic of Albania. This makes it necessary for him to provide public explanations before the Parliament on issues related to the creation, functioning, supervision and contractual relations of this company.
Public documents also show that during 2025, several decisions of the Council of Ministers were adopted that paved the way for “KAYO” j.a. to negotiate and enter into joint structures with private entities in various fields of the defense industry. In one of the first decisions, in VKM no. 291, dated 28.05.2025, it is foreseen that “KAYO” j.a. to negotiate and accept a participation of no less than 40% of the shares in joint companies.
In other subsequent decisions of 2025 of the Council of Ministers, further negotiation conditions for other areas of military production were set, including reducing the percentage of “KAYO”sh.a. in joint ventures to 20%. These developments raise legitimate questions about the criteria for selecting partners, guarantees for the protection of state interest, as well as the real level of public control over these structures, as long as the public company has less than 50% of the shares.
From public data it results that within the framework of this process joint structures with private partners have been created, where in some cases the participation of “KAYO” sh.a. is minority. More specifically, one of the companies created between the public company “KAYO” sh.a., which owns 20%, and “TIMAK”, which owns 80%, is “TIMAK DEFENCE”. For “TIMAK”, the most suspicious point raised by these reports is the fact that on June 17, 2025, 49% of the shares were sold for only 490 euros to the Israeli citizen Ron Yeffet, and a few weeks later “TIMAK Defence” was created. This raises serious questions about the real value of the transaction, its timing and whether Ron Yeffet’s entry served as a bridge for his entry into the military equipment business. Also in the companies “MKD” and “ADVANCED ARMS TECHNOLOGY”, “KAYO” sh.a. owns only 20% of the shares, while 80% are held by “MSSC” and “UNO18”, respectively, where Ron Yeffet is again the owner of the latter. In the company “GUNA TACTICAL”, “KAYO sh.a. owns 51%, while “MSSC” 49%. According to data released in the media, at least two payments worth 10.5 million euros have been made from the state budget to “Timak Defence” until December 2025.
The very existence of these structures does not automatically prove illegality, but due to the extremely sensitive nature of the defense sector, the potential use of public assets, and the national security implications, especially with reporting on the individuals involved, parliamentary scrutiny and public clarification become necessary.
At the same time, the international context makes this issue even more important. On 15 May 2025, Eurojust publicly stated that, at the request of the Belgian authorities, it had coordinated cross-border judicial support for investigations into alleged corruption in the purchase of military equipment for NATO, through current and former employees of the NATO Support and Procurement Agency (NSPA).
Sipas raportimeve mediatike dhe investigative, çështja e kompanisë “Elbit Systems” ngre pikëpyetje serioze me interes publik për Shqipërinë, pasi bashkëpunimi i qeverisë shqiptare me këtë kompani është raportuar të ketë vijuar edhe pasi, sipas dokumenteve të publikuara nga media investigative ndërkombëtare, “Elbit Systems” ishte pezulluar nga NSPA, agjencia e prokurimit të NATO-s, në kuadër të dyshimeve për praktika korruptive në dhënien e kontratave ushtarake. Në të njëjtën kohë, raportimet mediatike kanë bërë publike se marrëveshja me “Elbit Systems” parashikon furnizimin e Shqipërisë me sisteme artilerie dhe dronë, si edhe bashkëpunim me KAYO sh.a. për ngritjen e kapaciteteve prodhuese vendase, ndërsa vlera e plotë e kontratës dhe burimet e financimit nuk janë bërë transparente. Media Kapitali raportonte se personi që ka ndihmuar në finalizimin e marrëveshjes mes qeverisë shqiptare dhe kompanisë izraelite ka qenë biznesmeni kontrovers izraelit me nënshtetësi shqiptare Ron Yeffet, i raportuar nga mediat dhe në shoqëri të kryeministrit.
Ka paqartësi në lidhje me mënyrën e funksionimit të kompanisë izraelite. Mediat raportojnë se kompania do të financohet nëpërmjet bankave dhe Shqipëria do të garantojë kredinë me garanci sovrane, duke marrë përsipër shlyerjen e saj duke përfshirë dhe interesat. Fatura e plotë e këtij veprimi mbetet e pa sqaruar për taksapaguesit. Disa burime e çojnë atë në rendin e miliardit të eurove. Kjo e bën të domosdoshme që Ministria e Mbrojtjes të sqarojë para Kuvendit natyrën e saktë të marrëdhënies me “Elbit Systems”, momentin e nënshkrimit, gjendjen aktuale të kontratës, detyrimet dhe masat e marra për mbrojtjen e interesit shtetëror dhe reputacionit të Shqipërisë si vend anëtar i NATO-s.
Njoftimi i Kryeministrisë për vendimet e miratuara në mbledhjen e Këshillit të Ministrave tregojnë gjithashtu se më 16 korrik 2025 Këshilli i Ministrave ka miratuar ndryshime në vendimin nr.1085, datë 24.12.2020, për rregullat e lidhjes së kontratave në fushën e mbrojtjes dhe të sigurisë. Këto ndryshime kanë zgjeruar fushën e veprimit të këtij regjimi duke përfshirë edhe ‘shërbimet’, duke e shtrirë atë edhe ndaj vendeve partnere të Republikës së Shqipërisë dhe/ose NATO-s apo agjencive të tyre, si dhe duke parashikuar shprehimisht përfshirjen e strukturave të varësisë apo të shoqërive aksionare shtetërore të autorizuara nga Ministria e Mbrojtjes, që ushtrojnë veprimtari në fushën e industrisë ushtarake.
Edhe më domethënës është fakti se, sipas këtyre ndryshimeve, Ministria e Mbrojtjes mund të blejë drejtpërdrejt nga një shoqëri aksionare me kapital shtetëror kur ajo disponon të paktën 50% të kapaciteteve të nevojshme ose shumicën e kapitalit të subjektit të krijuar për këtë qëllim; por edhe kur kjo shoqëri disponon më pak se 50% të kapaciteteve ose nuk zotëron shumicën e kapitalit, Ministria mund ta autorizojë përsëri për realizimin e objektit të kontratës, me miratimin e Komitetit të Mbrojtjes dhe Sigurisë. Kjo ngre drejtpërdrejt pyetjen nëse ndryshimet nënligjore të korrikut 2025 janë ndërtuar pikërisht për t’i hapur rrugë një modeli ku kompania shtetërore ruan emrin dhe mbulesën institucionale, por jo kontrollin real mbi subjektin përfitues.
Ndërkohë, më 10 shtator 2025 Këshilli i Ministrave ka miratuar, në parim, marrëveshjen kuadër ndërmjet Republikës së Shqipërisë, përfaqësuar nga Ministria e Mbrojtjes, dhe Qeverisë së Shtetit të Izraelit, përfaqësuar nga Ministria e Mbrojtjes e Shtetit të Izraelit, në lidhje me kapacitetet mbrojtëse. Ky fakt e shton nevojën për transparencë të plotë parlamentare mbi përmbajtjen, objektin, implikimet financiare, partnerët zbatues dhe lidhjen konkrete të kësaj marrëveshjeje me veprimtarinë e KAYO sh.a., të strukturave të lidhura me të dhe të bashkëpunimit me kompani izraelite të përfshira në këtë sektor.
Në këto kushte, duke pasur parasysh se:
* “KAYO” sh.a. është krijuar me ligj si shoqëri shtetërore në sektorin e mbrojtjes;
* Nga të dhënat publike rezulton se kjo shoqëri ka hyrë në marrëdhënie të përbashkëta me partnerë privatë në fusha të ndjeshme të industrisë ushtarake;
* Vendime të Këshillit të Ministrave gjatë vitit 2025 kanë përcaktuar kushte negocimi dhe pjesëmarrjeje të shtetit në këto struktura;
* Ministri aktual i Mbrojtjes, z. Ermal Nufi, rezulton gjithashtu në organet drejtuese/mbikëqyrëse të “KAYO” sh.a.;
* Ekziston interes i lartë publik për mënyrën e funksionimit, kontrollit dhe llogaridhënies së kësaj shoqërie shtetërore;
* Konteksti ndërkombëtar në fushën e prokurimeve ushtarake kërkon transparencë dhe kujdes të shtuar institucional, veçanërisht në kuadër të NATO, dhe duke pasur parasysh kontekstin gjeopolitik në të cilin ndodhemi dhe rreziqet përkatëse;
lindin disa pyetje që kërkojnë shpjegime nga ana e Ministrit të Mbrojtjes:
* Cili ka qenë roli konkret i z. Ermal Nufi në krijimin, mbikëqyrjen dhe drejtimin strategjik të “KAYO” sh.a., duke qenë se ai rezulton si ministër aktual i Mbrojtjes dhe si pjesë e organeve drejtuese/mbikëqyrëse të kësaj shoqërie?
* Cilat ishin kriteret konkrete profesionale, ekonomike dhe strategjike mbi bazën e të cilave u konceptua dhe u ngrit “KAYO” sh.a.?
* Cilat janë objektivat konkrete, rezultatet e deritanishme dhe treguesit e performancës së “KAYO” sh.a. që prej krijimit të saj?
* Si ka mundësi që për një kompani shtetërore të një rëndësie të tillë strategjike, nuk kishte asnjë linjë në Buxhetin e Shtetit për vitin fiskal 2026, dhe as për strategjinë afatmesme të Qeverisë?
* Cilat janë arsyet konkrete ekonomike, juridike dhe strategjike që kanë udhëhequr qeverinë në përcaktimin e pragjeve të pjesëmarrjes së “KAYO” sh.a. në shoqëritë e përbashkëta me partnerë privatë?
* A është hartuar ndonjë analizë e shkruar financiare, juridike apo e sigurisë kombëtare përpara miratimit të këtyre vendimeve dhe a është vënë ajo në dispozicion të Kuvendit?
* Cilat kanë qenë kriteret e përzgjedhjes së partnerëve privatë me të cilët “KAYO” sh.a. ka hyrë në marrëdhënie bashkëpunimi apo shoqëri të përbashkëta?
* A është kryer ndonjë procedurë e plotë “due diligence”ligjore, financiare, teknike dhe reputacionale për partnerët privatë që janë përfshirë në këto struktura?
* Cili është niveli real i kontrollit të shtetit shqiptar në këto struktura, kur në tre nga katër raste pjesëmarrja e “KAYO” sh.a. rezulton minoritare?
* Mbi çfarë baze ligjore janë justifikuar procedurat e drejtpërdrejta ose jo-konkurruese në marrëdhëniet kontraktuale të “KAYO” sh.a. dhe strukturave të lidhura me të?
* Cili institucion ka vendosur klasifikimin apo kufizimin e aksesit mbi dokumente të caktuara që lidhen me veprimtarinë e “KAYO” sh.a., dhe mbi çfarë baze ligjore është bërë ky klasifikim?
* A ka pasur Komisioni Parlamentar i Sigurisë Kombëtare akses të plotë në informacionin thelbësor mbi veprimtarinë, kontratat, strukturën e pronësisë dhe përdorimin e aseteve publike nga “KAYO” sh.a.?
* Sa raporte i janë paraqitur Kuvendit ose Komisionit të Sigurisë Kombëtare nga “KAYO” sh.a. që prej krijimit të saj?
* A është kryer ndonjë auditim nga Kontrolli i Lartë i Shtetit ose ndonjë formë tjetër auditimi publik mbi fondet, asetet dhe veprimtarinë e “KAYO” sh.a.?
* Duke pasur parasysh deklaratën publike të Eurojust mbi hetimet ndërkufitare për korrupsion të pretenduar në blerje pajisjesh ushtarake për NATO, çfarë masash ka marrë Ministria e Mbrojtjes për të garantuar që çdo marrëdhënie kontraktuale ose bashkëpunim i lidhur me industrinë e mbrojtjes të përmbushë standardet më të larta të integritetit dhe transparencës?
* A është kryer ndonjë verifikim i plotë institucional, ligjor, financiar dhe reputacional për Ron Yeffet, lidhjet e tij me afera të raportuara në vende të tjera të botës, si në Senegal,dhe subjektet e lidhura me të përpara se ato të përfshiheshin, drejtpërdrejt ose tërthorazi, në struktura të lidhura me KAYO-n, dhe cilat kanë qenë përfundimet konkrete të këtij verifikimi?
* Has the Ministry of Defense, or any other competent state institution, conducted a full legal, financial, reputational and national security verification of Ron Yeffet's connections with Russian citizen David Ghubalashvili, of the companies "1820 Black Oil" sh.pk and "1820 Albania" sh.pk, of the real nature of their activity in Albania, as well as of the allegations that these entities have been treated as structures related to national security, although they result in activity in extremely sensitive sectors such as fuel, personal data, communication networks and electronic transactions, and have these companies benefited from special fiscal treatment?
* How is it justified that a person involved in structures related to the Albanian military industry should simultaneously result in a business partnership with a Russian citizen in companies operating in such sensitive fields, and does the Ministry consider this a serious risk to national security?
* Was the Ministry of Defense aware of the suspension of Elbit Systems by NSPA, according to documents published by international investigative media, at the time of continuing or establishing cooperative relations with this company, and if so, why was this relationship not immediately suspended or reassessed?
* Has the Albanian Parliament ever been fully informed about the content, scope, financial implications and implementation mechanisms of the framework agreement approved in principle by the Council of Ministers on July 16, 2025 between the Ministry of Defense of the Republic of Albania and the Ministry of Defense of the State of Israel regarding defense capabilities, and what is the concrete connection of this agreement with KAYO sh.a., its private partners and the reported relationship with Elbit Systems?
* Were the amendments of July 16, 2025 to decision no. 1085/2020 approved precisely to create the sub-legal basis for the Ministry of Defense to authorize and use KAYO sh.a. or the entities created through it as a supply channel for the Armed Forces even in cases where KAYO does not own the majority of the capital or capacities in these structures?
* What is the Ministry of Defense's plan to ensure that “KAYO” jsc and any structures associated with it are subject to a high standard of accountability and parliamentary oversight?
For this reason, in order to provide information and explanations regarding the above, in support of Article 80, point 1 of the Constitution and Article 97 of the Rules of Procedure of the Assembly, 7 DP deputies have requested the development of an urgent interpellation with the Minister of Defense, Mr. Ermal Nufi, regarding the creation, functioning, supervision, contractual relations and standards of transparency and accountability of the state company "KAYO" j.a. and its related structures.
Lini një Përgjigje