
In an interview with Deutsche Wellen, the Kosovo expert explains why the current situation on the Kosovo-Serbia border is worrying and what can be done to extend it.
Deutsche Welle: The situation in the north of Kosovo is not improving. Serbia is detaining three Kosovar policemen, who, according to Kosovo, were kidnapped from its territory, there are attacks on the Kosovar police, while people have not been able to move freely on the Serbia-Kosovo border for several days. How worrying are the current tensions?
Konrad Clewing: They are worrying, as you see how Vucic is now reusing Kosovo to soften or sidestep internal protests against him. It remains to be seen whether he will succeed. The fact that the West has recently taken a one-sided stance, on the side of Serbia, is also worrying, even though the NATO forces in the north of Kosovo (specifically in Zveçan) were not only attacked by representatives of the local population, but - also by agents of the Serbian secret service and the police. The West was silent for a while about the arrest of three Kosovar policemen and so far has not strongly condemned this action.
Arrest of Kosovo soldiers. "The West was silent in the beginning about the arrest of three Kosovar policemen and so far has not strongly condemned this action", criticizes Clewing. Photo: Serbian Ministry of Interior via AP/picture alliance NATO Secretary General, Jens Stoltenberg, said
in earlier this week that NATO could take further steps, if necessary. Could it happen that the so-called "Republic of KFOR" will be created in the north of the country, to use a term of Albanian Prime Minister Edi Rama?
This is a selection of words that comes from Mr. Rama's wild imagination. Of course, there will be no "Republic of KFOR" in the north. I don't think KFOR would want to take on a mission that is doomed to fail. KFOR does not want to send thousands of soldiers there and get stuck dealing with daily police issues. But it would be very reasonable if the international presence in northern Kosovo were to increase, if EULEX and KFOR - similar to what happened in Eastern Slavonia from 1995 to 1998 - took over for a while the administration of the north of Kosovo. This would end the power vacuum in northern Kosovo and prevent Serbia from filling it. The latter would be harmful not only for the north of Kosovo, but above all for Kosovo as a whole, because at the moment it is not possible to predict how far Serbia wants to go. For a long time, it was thought that it aimed only at the north of Kosovo. Now I have serious doubts about this.
Cilat janë shkaqet që ju bëjnë dyshues?
Ka shumë tregues që më bëjnë të dyshoj: Refuzimi që i bëri Vuçiqi nënshkrimit të Marrëveshjes së Ohrit dhe synimi i Serbisë për t'i dhënë formë autonomie Asociacionit të Komunave me shumicë serbe. Veç kësaj, prej më shumë se një viti qeveria serbe dhe mediat serbe që ajo kontrollon e kanë ashpërsuar thelbësisht retorikën e tyre. Nuk flitet më për të drejtat e serbëve, por për gjoja “terror” sistematik që po ushtrohet ndaj serbëve nga ana e autoriteteve të Kosovës. Edhe Kosova vetë po delegjitimohet sistematikisht: Qeveria e Beogradit dhe mediat e saj tani përdorin vazhdimisht termin "të ashtuquajturat" autoritete të Kosovës dhe Kosova rishkruhet në citime si "Kosova dhe Metohija" ose “KiM”. Këto janë terma tërësisht revizioniste dhe luftënxitëse. Dhe nga shkurti e këtej, pra, që kur u nënshkrua marrëveshja, kjo gjuhë sa ka ardhur e duke u përkeqësuar. Serbia përpiqet t’i anatemizojë në media përfaqësuesit e Kosovës në dialog, kështu që një konsumatori të mediave serbe mund t’i lindë pyetja se si mund të pretendosh të biesh dakord e të ulesh në biseda me kosovarët. Ekziston vetëm një arsye pse ky revizionizëm nuk ka shans të kthehet në luftë: Kjo është prania e KFOR-it. Por fakt është që Beogradi aktualisht po bën një luftë hibride.
Clewing: Ekziston vetëm një arsye pse ky revizionizëm nuk ka shans të kthehet në luftë: Kjo është prania e KFOR-it. Por fakt është që Beogradi aktualisht po bën një luftë hibride.Fotografi: Valdrin Xhemaj/REUTERS
Nëse është kështu, pse SHBA dhe BE po i bëjnë presion Kosovës?
Mund ta shpjegoj me tre pika. Së pari, aleatët e mëdhenj të Kosovës - SHBA dhe BE - janë seriozisht të pakënaqur që nuk po gjejnë tek udhëheqja aktuale e Kosovës atë bindshmëri që e kanë gjetur në qeveritë e mëparshme. Dashur pa dashur, kjo është pjesë e traditës diplomatike mes fuqive të mëdha dhe shteteve më të vogla dhe ka logjikën dhe peshën e vet. Pika tjetër është se shumë aktorë perëndimorë ende besojnë se Serbia është lojtari kryesor në Ballkan, veçanërisht duke pasur parasysh kërcënimet që vijnë nga Rusia në drejtim të Evropës Lindore. Por se si mund të besohet seriozisht se pikërisht një vend, i cili lëkundet prej kohësh midis Lindjes dhe Perëndimit, mund të shërbejë vërtet si stabilizues, nëse nuk e kritikon, ky është një mister i madh për mua. Perëndimi këtu po i bën llogaritë gabim. Pika e tretë ka të bëjë me sjelljen e qeverisë së Kosovës, e cila, jo vetëm që nuk e koordinoi me aleatët operacionin policor rreth bashkive në veri të Kosovës, por përkundrazi e informoi KFOR-in vetëm pak kohë më parë për operacionin. KFOR-i u detyrua kësisoj të përfshihej në një operacion pa dëshirën e tij. Nuk është çudi që perëndimorët dhe aleatët e Kosovës ta shohin këtë si provokim.
Clewing: "Qeveria e Kosovës jo vetëm që nuk e koordinoi me aleatët operacionin policor rreth bashkive në veri të Kosovës, por përkundrazi e informoi KFOR-in vetëm pak kohë më parë për operacionin. KFOR-i u detyrua kësisoj të përfshihej në një operacion pa dëshirën e tij. Nuk është çudi që perëndimorët dhe aleatët e Kosovës ta shohin këtë si provokim"
Çfarë duhet të ndodhë tani që të ketë një shtensionim?
Perëndimi duhet të dërgojë sinjale të qarta politike në rajon. Ndryshe nga sa thonë amerikanët javët e fundit, Kosova nuk duhet të dobësohet në perspektivën e saj euroatlantike, por të forcohet. Përveç Serbisë, nuk ka dyshim se edhe Kosova duhet të tregohet më pragmatike. Sidomos duke prezantuar një koncept realist për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe. Ky koncept është urgjent jo vetëm për një shtensionim akut, por edhe si një gjest afatgjat ndaj minoritetit serb, do të stabilizionte statusin e Kosovës si shtet, por do të ishte edhe një investim në opinionin publik serb të së ardhmes, i cili përfaqësohet sot në protestat kundër qeverisë në Beograd.
Konrad Clewing studied history and economics in Munich, where he also learned Albanian from Martin Camaj, in Vienna and Zagreb. He works as a researcher at the Leibniz Institute for Eastern and Southeastern Europe in Regensburg./ DW
Lini një Përgjigje