
The risk of breaking the partnership between Kosovo and the USA worried a part of the public opinion, which considers the relations between the two countries as "existential".
"Whoever does not understand this, does not deserve to be at the head of the institutions", said Avdullah Hoti, opposition deputy in the Assembly of Kosovo.
Government officials, however, tried to play down concerns, insisting that they "consult and coordinate with allies." Prime Minister Albin Kurti said that Kosovo "does not have an important partner, ally and friend like the USA".
The reactions were made a day after the US assistant secretary of state, James O'Brien, said that the US "is very concerned with the decision of the Government of Kosovo not to allow the use of the Serbian dinar" in Kosovo.
In an interview for the Voice of America, he said that Kosovo should withdraw from this decision that "has called into question the partnership with the USA".
CBK regulation for the dinar
The new regulation of the Central Bank of Kosovo (CBK), which was published on January 17 and entered into force on February 1, makes the euro the sole currency for payments in Kosovo.
It prompted reactions from the Serbian community, which has been accepting payments in dinars from Serbia since the post-war 1999.
A part of the international community asked the Government of Kosovo to withdraw this decision, while another part asked to postpone it, until the citizens are better informed.
The CBK said that the transition phase of the implementation of its regulation cannot last more than three months.
The Kosovo government did not respond to Radio Free Europe's question whether it is considering expulsion, as requested by O'Brien.
But Prime Minister Albin Kurti, speaking on Wednesday in Prizren, said that the Central Bank of Kosovo has already presented its plan for the implementation of the regulation.
The 10-point plan foresees, among other things, the easing of conditions for opening bank accounts and the temporary suspension of the CBK fee for opening bank branches.
"The government does not overlap independent state institutions, such as the Central Bank of Kosovo", said Kurti and added that Kosovo's partnership with the USA is not in danger.
"The Republic of Kosovo does not have an important partner, ally and friend like the United States. This is how I consider it and cooperate as Prime Minister of Kosovo", he said.
What does the opposition say?
For Ariana Musliu Shoshin, deputy of the Democratic Party of Kosovo in the opposition, the partnership with the USA does not make the asset shake.
According to her, this partnership is much more valuable than any decision for any rights of Kosovo.
"... because, only in partnership with the USA, we can manage to strengthen the international subjectivity, but also the internal politics", she says to Radio Free Europe.
Musliu Shoshi shton se askush prej aleatëve të Kosovës, përfshirë SHBA-në, nuk ka deklaruar se Kosova nuk ka të drejtë të marrë vendime që janë në përputhje me ligjin, por për të gjetur zbatim, “ato duhet të jenë të koordinuara me aleatët”.
Avdullah Hoti, nga Lidhja Demokratike e Kosovës, po ashtu në opozitë, tha se deklarimet e ndihmësit të sekretarit amerikan të Shtetit, O’Brien, duhet të merren me shumë shqetësim.
“Marrëdhëniet e Kosovës me SHBA-në janë ekzistenciale. Kush nuk e kupton këtë, nuk e meriton të jetë në krye të institucioneve. Bartësit e institucioneve të vendit e kanë për obligim që t’i mirëmbajnë këto marrëdhënie të pacenueshme”, shkroi Hoti në një postim në Facebook.
“Veprimet e Qeverisë së Kosovës duhet të jenë në harmoni me qëndrimet e aleatëve të saj ndërkombëtarë”, këmbënguli edhe deputetja tjetër opozitare, Time Kadrijaj, nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës.
Çfarë thonë analistët?
Derisa përfaqësuesit e opozitës nuk e thonë në mënyrë të drejtpërdrejtë nëse Qeveria duhet ta tërheqë vendimin ose jo, disa analistë janë më të prerë - “Qeveria e Kosovës duhet të reflektojë dhe të tërhiqet nga vendimi për ndalimin e dinarit”, thotë Agon Maliqi për Radion Evropa e Lirë.
Sipas tij, deklaratat e O’Brienit përmbajnë “tone kërcënuese” dhe “shoqërohen me një lloj zhgënjimi” me kryeministrin Kurti.
“Tërheqja mund të jetë problematike në aspektin e brendshëm, pra për ta arsyetuar këtë gjë, por mendoj se me vullnet politik ka hapësirë për tërheqje nga ky vendim”, thotë Maliqi.
Sipas tij, Qeveria e Kosovës duhet të jetë e kujdesshme me mënyrën se si i ndërton raportet me një partner strategjik, siç është SHBA-ja.
David Kanin, profesor i Studimeve Evropiane në Universitetin Johns Hopkins në Uashington, nuk e përjashton mundësinë që SHBA-ja të vendosë sanksione kundër Kosovës, por thekson se “nuk do të shkojë aq larg dhe, thjesht, ta ndërpresë marrëdhënien me Kosovën”.
Duke folur për Radion Evropa e Lirë, ai thotë se Kosova do të duhej ta shtynte sa më shumë që është e mundur zbatimin e vendimit për dinarin, ose ta revokonte tërësisht.
“Amerikanët nuk duan që Kurti të bëjë gjëra që nxisin probleme në një rajon, që Perëndimi e do vërtet të qetë, derisa merret me gjithçka tjetër që po ndodh në botë”, thotë Kanin.
Veprimet e Kurtit, sipas tij, “e ndihmojnë Serbinë” dhe “bëjnë që të gjithë të harrojnë për Banjskën” - fshatin në veri të Kosovës, ku një grup i serbëve të armatosur sulmoi policinë e Kosovës në shtator të vitit të kaluar, duke vrarë një polic.
Kanin thotë se SHBA-ja, me mbështetjen e së cilës Kosova shpalli pavarësinë 16 vjet më parë, “është mbrojtëse e Kosovës”.
Si hynë dinarët në Kosovë?
Neni 11 i Kushtetutës së Kosovës përcakton “një monedhë të vetme” si mjet të vlefshëm pagese në Kosovë.
Por, për vite me radhë, dinarët arritën në Kosovë përmes Bankës Popullore të Serbisë, e cila ka një bankë në komunën e Leposaviçit, në veri të Kosovës. Ato para, pastaj, i transportonte kompania për transport të parave “Henderson”.
Some blamed the Kosovo Customs for allowing such a practice, since the CBK is the only institution authorized to import and export euros and other currencies in Kosovo.
The head of CBK, Ahmet Ismaili, mentioned financial integrity as the main reason for the implementation of the new regulation. /REL
Lini një Përgjigje