FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The implementation of all agreements resulting from the Kosovo-Serbia dialogue, which includes the Association of Municipalities with a Serbian majority, will be the main requirement for Kosovo and Serbia, according to the conclusions of the draft enlargement document prepared by the EU. This document is expected to be approved on December 17 at the meeting of EU ministers.
What does the findings document contain?
In the new EU document, it is emphasized that the journey of Kosovo and Serbia towards European integration depends precisely on these obligations. The document also mentions the situation in the north of Kosovo, especially after the explosion last month in the Ibër-Lepenc water channel in Zubin Potok. Kosovo blames Serbia for the attack, but Serbia categorically denies involvement.
"The Council remains deeply concerned about the situation in the north of Kosovo. "Kosovo and Serbia must take sustainable steps for de-escalation, refrain from unilateral and provocative actions that could lead to tensions and violence, and avoid divisive rhetoric," the EU draft document states.
BE: The work for the Association must be started
On December 17, the chief negotiators of Kosovo and Serbia are expected to meet in Brussels as part of the dialogue. The document states that "the council reiterates that the Agreement on the path towards the normalization of relations between Kosovo and Serbia and the Annex for its implementation, approved in February and March of 2023, must be respected and fully implemented as soon as possible be possible without preconditions, like all other obligations from the EU".
Kosovo is specifically asked to start work on "the approval of the draft European statute for the establishment of the Association of Municipalities with a Serbian majority". "This includes the establishment of the Association of Municipalities with a Serbian majority, starting with the forwarding of the draft statute, which was presented to the parties by the EU mediator, through the decision of the Government of Kosovo in the Constitutional Court of Kosovo without new delays", it is stated in this draft document. In October 2023, the EU submitted to Kosovo and Serbia a "modern draft statute" for the formation of the Association. The United States, Germany, France and Italy supported it.
Kurti: Local documents are sent to the Constitutional Court
The Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti, has so far refused to send the EU draft for the Association for consideration by the Constitutional Court. According to Prime Minister Kurti, it is not a document of Kosovo's institutions and as such he cannot send an international document for review. According to Kurt, international documents such as the draft proposed by the EU envoy, Miroslav Lajçak, should be sent to the Council of Europe or the Venice Commission.
“Pesë emisarët kanë sjellë një draft që është draft ndërkombëtar, nuk është vendor. Në Gjykatën Kushtetuese ne dërgojmë dokumente që janë vendore, një dokument që është ndërkombëtar le të shkojë të testohet në instancë ndërkombëtare. Draftin e Lajçakut lirisht le ta dërgojnë te juristët në Këshill të Evropës dhe Komision të Venedikut. Dokumentin tim unë e çoj në Gjykatë Kushtetuese”, është shprehur i prerë Kurti.
Kryeministri argumentoi se ai mund ta shkruajë një draft, por “duhet të jetë pjesë e paketës ku e kemi Marrëveshjen bazike, aneksin dhe unë nuk e mohoj se Asociacioni i Komunave me shumicë serbe do të kishte vendin e vet. Por, nuk mundesh Asociacionin ta nxjerrësh nga paketa, ta hedhësh paketën dhe ketë Asociacion ta bësh një draft ndërkombëtar e ta testosh në Gjykatën Kushtetuese”.
SHBA pro dërgimit të draftit në Gjykatën Kushtetuese
SHBA prej kohësh e ka bërë të qartë kërkesën që drafti i BE-së për Asociacionin të dërgohet për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese. Ndihmës Sekretari amerikan i Shtetit për Evropën dhe Euroazinë, James O’Brien gjatë vizitës së tij të fundit në Kosovë në tetor, tha se SHBA-ja pret nga Kosova që draft statutin e Asociacionit, ta dërgojë për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese, duke siguruar qeverinë në Prishtinë se “ky mekanizëm nuk krijon një qeverisje apo një shtresë tjetër të pushtetit paralel, por, është një mekanizëm për koordinim siç është në disa vende të Evropës”.
“Qytetarëve duhet t’iu sqarohet se Asociacioni është vetëm një platformë që komunat të shkëmbejnë përvoja, që në Evropë ekzistojnë rreth 400 asociacione të tilla, dhe që në rastin e Kosovës nuk nënkupton një nivel të ri të qeverisjes”, deklaroi O’Bien.
Serbia këmbëngul në formimin e Asociacionit
Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç nga ana tjetër, disa herë e ka përsëritur se “formimi urgjent i Asociacionit të komunave me shumicë serbe mbetet përparësi e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën”. Kurse analistët politikë nga ana e tyre, thonë se kërkesat e BE-së që Kosova dhe Serbia ta zbatojnë marrëveshjen e Ohrit janë të qarta, por, askund nuk thuhet se cila pikë ka prioritet.
Analisti politik Blerim Burjani, thotë se në Kosovë është e qartë se nuk ka konsensus nacional për ta themeluar siç e quan ai, “këtë Asociacion kontrovers në kuptimin juridik dhe kushtetues”.
“Marrëveshjen e Ohrit palët tentojnë ta minimizojnë dhe të bëjnë të pamundshme për t’u zbatuar, pra koha ta hedh poshtë këtë zbatim, arsyet po dihen. Marrëveshja e Ohrit nuk i jep palëve atë që kërkojnë, por iu jep detyra pa kushte. Serbisë nuk i duhet një Asociacion pa kompetenca ekzekutive, ndërsa, Kosova e quan rrezik kushtetues dhe të sigurisë nëse themelohet një entitet i ri juridik në veri e në 10 komuna serbe. Pra, qasja e deritashme e ndërmjetësuesve e ka përmbysë këtë zbatim, dhe është e kotë tu lihet palëve faji, e me se paku Kosovës”, shprehet Burjani.
Meanwhile, in the conclusions for enlargement, the EU is expected to renew its promise that it remains committed to continuing the enlargement process, which it sees as a strategic interest of its own. But, at the same time, it will ask the countries of the region to engage in regional cooperation for the resolution of bilateral disagreements, in order to accelerate their journey towards the EU. Kosovo is the only country in the Balkans that still does not have the status of a candidate country, although it applied for membership in the European Union on December 15, 2022./ DW
Lini një Përgjigje