FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mbahet sot në Bruksel samiti për zgjerimin e BE-së, i cili do të mbledhë bashkë udhëheqësit e Unionit dhe ato të vendeve kandidate.
Punimet e samitit pritet të nisin në orën 14:00 deri në 17:00.
I pranishëm në këtë takim do të jetë edhe kryeministri Edi Rama. Gjithashtu do të jenë edhe kryeministri malazez Milojko Spajiç, ai maqedonas Hristijan Mickoski, presidenti serb Aleksandër Vuçiç, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky si dhe ajo moldave Maia Sandu. Nga Unioni do të marrë pjesë Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa.
Samiti do të ofrojë një platformë të parë të këtij lloji për udhëheqësit e vendeve kandidate për të shprehur perspektivat e tyre mbi rrugën e zgjerimit, nga vendosmëria e Ukrainës dhe Moldavisë mes luftës së vazhdueshme në Ukrainë deri te pritja dekadashe e Ballkanit Perëndimor për anëtarësim, ku secili udhëheqës do të sjellë njohuritë e veta se si perceptohet zgjerimi nga pikëpamja e kombit të tyre dhe çfarë do të sjellë rruga përpara.
Mbledhja përfaqëson iniciativën për të përforcuar zërat e vendeve kandidate në një moment kur Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen e ka rinisur procesin, duke e riemërtuar zgjerimin si "ribashkim i Evropës".
Samiti do të ofrojë një platformë të parë të këtij lloji për udhëheqësit e vendeve kandidate për të shprehur perspektivat e tyre mbi udhëtimin e zgjerimit, nga vendosmëria e Ukrainës dhe Moldavisë mes luftës së vazhdueshme në Ukrainë deri te pritja dekadashe e Ballkanit Perëndimor për anëtarësim, ku secili udhëheqës do të sjellë njohuritë e veta se si perceptohet zgjerimi nga pikëpamja e kombit të tyre dhe çfarë do të sjellë rruga përpara.
Procesi i zgjerimit nuk është një çështje abstrakte dhe rruga që ndjek prek miliona evropianë, prandaj, nëpërmjet perspektivave të tyre, udhëheqësit do të sjellin në debat edhe shpresat dhe ëndrrat e kombeve të tyre, si dhe zërat e popujve të tyre.
Cilat janë sfidat me të cilat përballen pjesëmarrësit e samitit?
Pas luftës së Rusisë në Ukrainë dhe përballjes me ndryshime të shpejta gjeopolitike, Brukseli ka injektuar një vrull të ri në diskutimet e zgjerimit, duke e parë procesin si çelës për sigurinë, forcën ekonomike dhe vlerat demokratike të Evropës.
Megjithatë, për secilin kandidat për në BE, rruga ka ardhur me sfida të ndryshme: Ukraina aplikoi për anëtarësim vetëm katër ditë pas pushtimit të plotë të Rusisë në shkurt 2022 dhe arriti statusin e kandidatit në një periudhë të paprecedentë prej katër muajsh, ndërsa vendi vazhdon të përballet me sfidën e kryerjes së reformave të BE-së, ndërkohë që mbrohet nga agresioni i Moskës.
Moldavia ndoqi shembullin e Ukrainës, duke aplikuar një javë më vonë, në mars 2022, dhe duke marrë njëkohësisht statusin e kandidatit. Komisioni Evropian pret që Moldavia të përfundojë negociatat deri në vitin 2027, duke ecur "ndoshta dy herë më shpejt" se kandidatët tipikë.
Presidentja Maia Sandu ka mbështetur rrugën e vendit të saj drejt BE-së pavarësisht ndërhyrjes hibride ruse, duke përfshirë përpjekjet për të manipuluar zgjedhjet e fundit dhe referendumet kushtetuese.
Serbia ka nisur negociatat që nga viti 2014, pasi aplikoi në vitin 2009, por është përballur me një rënie të mbështetjes publike nga mbi 70% në fillim të viteve 2000 në rreth 40% sot. Megjithatë, si Beogradi ashtu edhe Brukseli kanë përsëritur se vendi i Serbisë është në bllok.
Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, i cili deklaroi në shtator se “për herë të parë në histori ne mund të zgjedhim lirisht se cilës perandorie duam t’i përkasim, perandorisë së të drejtave, vlerave, sigurisë dhe mbrojtjes”, ka parë përparim të jashtëzakonshëm kohët e fundit pas aplikimit për anëtarësim në vitin 2009 dhe tani është një nga kandidatët kryesorë, duke synuar zyrtarisht anëtarësimin deri në vitin 2030.
Mali i Zi kryeson të gjithë kandidatët me të 33 kapitujt e hapur dhe shtatë të mbyllur përkohësisht që nga fillimi i negociatave në vitin 2012. Qeveria e Kryeministrit Spajić synon të përfundojë negociatat deri në vitin 2026 dhe të arrijë anëtarësimin në BE deri në vitin 2028.
Maqedonia e Veriut ka pritur më gjatë nga të gjitha, duke aplikuar në vitin 2004, por më pas është përballur me pengesa të njëpasnjëshme për shkak të mosmarrëveshjeve fqinjësore. Pasi zgjidhi çështjen e emrit me Greqinë përmes Marrëveshjes së Prespës së vitit 2019, Bullgaria bllokoi negociatat mbi njohjen e pakicës së saj, gjuhën dhe interpretimin e historisë së përbashkët, një pengesë e madhe që ende nuk është kapërcyer, pasi mbështetja publike për anëtarësimin në BE gjithashtu është zbehur.
Lini një Përgjigje