FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Fakti që opozita hungareze po studion Serbinë si formulë fituese elektorale është një alarm për gjithë rajonin. Sepse shumë nga elementët e këtij modeli janë tashmë të pranishëm edhe në Shqipëri...
Kur opozita hungareze fillon të shohë nga Beogradi për të mësuar si fitohet pushteti, problemi nuk është më vetëm Hungaria apo Serbia. Problemi është normalizimi i një modeli autoritar elektoral, i cili po përhapet në gjithë Ballkanin Perëndimor, përfshirë edhe Shqipërinë.
Sipas analizës së Danas.rs, disa qarqe opozitare në Hungari e konsiderojnë Aleksandar Vuçiçin si shembull se si mund të fitohet në mënyrë të qëndrueshme në kushte ku zgjedhjet bëhen, por gara reale është e deformuar. Kontrolli mbi mediat, instrumentalizimi i shtetit, nacionalizmi i dozëzuar dhe kapja e institucioneve janë elementët kyç të kësaj “formule”.
Ironikisht, kjo formulë nuk është as thjesht serbe dhe as hungareze. Viktor Orbán e ka institucionalizuar atë brenda BE-së, ndërsa Vuçiç e ka perfeksionuar në Ballkan. Po Shqipëria? Ajo nuk është jashtë kësaj harte.
Në Tiranë, modeli funksionon me një variant më të butë, por po aq efektiv. Edi Rama ka ndërtuar një pushtet të gjatë jo përmes represionit klasik, por përmes dominimit të narrativës publike, kontrollit indirekt të mediave, përdorimit të shtetit si instrument elektoral dhe dobësimit sistematik të opozitës.
Zgjedhjet mbahen rregullisht, por barazia në garë është gjithnjë e më formale. Administrata, fondet publike, projektet infrastrukturore dhe komunikimi qeveritar përdoren si avantazh elektoral, ndërsa institucionet e pavarura funksionojnë shpesh më shumë si dekor sesa si kontroll real i pushtetit.
Ngjashmëria me Serbinë nuk është rastësi. Ashtu si në Beograd, edhe në Tiranë pushteti është ndërtuar mbi idenë se stabiliteti vlen më shumë se pluralizmi, dhe se Perëndimi do të tolerojë gjithçka për aq kohë sa qeveria mban një diskurs pro-europian dhe nuk prodhon kriza rajonale.
Ky është momenti ku Shqipëria bëhet pjesë e të njëjtës histori me Hungarinë dhe Serbinë. Një histori ku demokracia reduktohet në procedurë, ndërsa pushteti real përqendrohet në një qendër të vetme vendimmarrjeje.
Për opozitat në rajon, mesazhi është i rrezikshëm: nëse doni të fitoni, mos luftoni sistemin; mësoni ta përdorni atë. Pikërisht kjo logjikë po e shndërron Ballkanin në një laborator të autokracive “të buta”, ku votimet bëhen, por zgjedhjet reale zvogëlohet.
Në këtë kontekst, fakti që opozita hungareze po studion Serbinë duhet të shihet si një paralajmërim edhe për Shqipërinë. Sepse sa më shumë ky model kopjohet, aq më pak hapësirë mbetet për rotacion real politik.
Pyetja që shtrohet nuk është vetëm kush fiton zgjedhjet e radhës.
Pyetja është: a po shkon Shqipëria drejt një demokracie funksionale, apo drejt një stabiliteti autoritar me fasadë perëndimore?/Pamfleti
Lini një Përgjigje