FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Sulmet e intensifikuara godasin baza ushtarake, rafineri, nyje logjistike dhe sisteme të mbrojtjes ajrore, ndërsa ekspertët vlerësojnë se Moska po detyrohet të shpërndajë burimet e saj mes frontit dhe mbrojtjes së territorit rus.
Lufta në Ukrainë ka hyrë në një fazë të re, ku përveç përballjeve në vijën e frontit, po zhvillohet edhe një betejë në thellësi të territorit rus. Me zhvillimin e kapaciteteve të saj në prodhimin e dronëve me rreze të gjatë veprimi, Ukraina ka zgjeruar ndjeshëm fushatën e sulmeve kundër objektivave strategjikë në Rusi dhe në territoret e pushtuara. Sipas një analize të publikuar nga The i Paper, këto sulme nuk synojnë vetëm të shkaktojnë dëme materiale, por edhe të dobësojnë sistemin rus të mbrojtjes ajrore dhe të rrisin koston ushtarake e politike për Kremlinin.
Në javët e fundit, sulmet janë bërë pothuajse të përditshme. Ato kanë goditur rafineri nafte, baza ajrore, objekte ushtarake, depo karburanti, nyje hekurudhore, porte dhe infrastrukturë logjistike. Përtej dëmit fizik, analistët vlerësojnë se ato kanë krijuar një sfidë të re për Moskën: si të mbrojë një territor shumë të gjerë, ndërsa njëkohësisht vazhdon operacionet në frontin e luftës.
Sipas ekspertëve ushtarakë, strategjia e Ukrainës nuk konsiston vetëm në dërgimin e një numri të madh dronësh drejt objektivave rusë. Para se të goditen objektet strategjike, Ukraina përpiqet të dobësojë sistemin që i mbron ato.
Objektivat kryesorë janë radarët, sistemet e mbikëqyrjes, pajisjet e luftës elektronike dhe bateritë kundërajrore. Shkatërrimi ose dëmtimi i tyre krijon boshllëqe në rrjetin e mbrojtjes ajrore, të cilat më pas shfrytëzohen nga dronët me rreze të gjatë veprimi.
Qendra e Parë e Sistemeve Pa Pilot të Ukrainës deklaroi së fundmi se ka arritur të krijojë një "korridor" drejt Moskës pas shkatërrimit të disa radarëve rusë. Sipas saj, sulmet ndaj objekteve strategjike në Moskë, Shën Petersburg dhe portit të Ust-Lugës janë bërë të mundura vetëm pasi janë neutralizuar pjesë të sistemit të mbrojtjes ajrore. Këto pretendime nuk janë konfirmuar në mënyrë të pavarur, por ato përputhen me analizat e disa instituteve perëndimore.
Instituti për Studimin e Luftës (ISW) vlerëson se kjo fushatë është intensifikuar që nga fundi i vitit të kaluar. Analistja Grace Mappes argumenton se sulmet po e detyrojnë Rusinë të konsumojë gjithnjë e më shumë burime për mbrojtjen ajrore, duke e bërë më të vështirë ruajtjen e një mbrojtjeje të dendur në të gjitha drejtimet.
Sulmet me "ngopje"
Një tjetër element kyç i strategjisë ukrainase është përdorimi i sulmeve të ashtuquajtura "saturation attacks", ose sulme me ngopje.
Në vend që të mbështetet te një numër i kufizuar armësh me precizion të lartë, Ukraina lëshon dhjetëra ose qindra dronë në të njëjtën kohë. Edhe nëse shumica e tyre rrëzohen, mjafton që një pjesë të depërtojë për të goditur objektivat.
Kjo taktikë e detyron Rusinë të përdorë raketa shumë më të kushtueshme për të rrëzuar mjete ajrore relativisht të lira. Sipas Justin Bronk, studiues në Royal United Services Institute (RUSI), mbrojtja është ekonomikisht në disavantazh.
"Në shumë raste kushton më shumë të rrëzosh një dron sesa të prodhosh atë dron", vlerëson ai.
Ky është një problem që nuk lidhet vetëm me numrin e raketave në dispozicion, por edhe me koston financiare të mbrojtjes së vazhdueshme të një territori shumë të madh.
Në fillim të luftës, shumica e sulmeve ukrainase kryheshin me mjete të improvizuara ose me dronë komercialë të përshtatur për përdorim ushtarak. Sot situata ka ndryshuar ndjeshëm.
Sipas ekspertëve, industria ukrainase e mbrojtjes ka zhvilluar dronë me autonomi më të madhe, sisteme më të avancuara navigimi, rezistencë më të lartë ndaj ndërhyrjeve elektronike dhe kapacitet për të transportuar ngarkesa shpërthyese më të mëdha.
Justin Bronk thekson se kjo është një nga arsyet pse gjithnjë e më shumë dronë arrijnë të depërtojnë në territorin rus.
Në të njëjtën kohë, komandanti i Forcave Ukrainase të Sistemeve Pa Pilot, Robert Brovdi, ka deklaruar se edhe një rrjet i dendur mbrojtës rreth Moskës, me mbi 100 lëshues raketorë dhe më shumë se 50 sisteme Pantsir, nuk ka qenë në gjendje të pengojë plotësisht sulmet.
Rusia përballet me një dilemë strategjike
Një nga përfundimet kryesore të analizës së The i Paper është se Rusia nuk mund të mbrojë në mënyrë të barabartë të gjitha objektivat strategjike.
Ndërsa luftimet në Ukrainë vazhdojnë të kërkojnë sisteme të mbrojtjes ajrore pranë vijës së frontit, sulmet ukrainase po detyrojnë Kremlinin të zhvendosë një pjesë të këtyre sistemeve drejt qyteteve të mëdha dhe objekteve industriale.
Raportime të ndryshme sugjerojnë se Rusia ka transferuar sisteme shtesë Pantsir drejt Moskës, duke i tërhequr nga zona të tjera. Grace Mappes argumenton se Kremlini është përballë një zgjedhjeje të vështirë. Nga njëra anë duhet të mbrojë trupat që luftojnë në Ukrainë. Nga ana tjetër duhet të mbrojë rafineritë, bazat ajrore, depot e karburantit, nyjet hekurudhore, centralet energjetike dhe qytetet e mëdha në territorin rus.
"Pavarësisht burimeve që ka në dispozicion, Rusia nuk mund t'i mbrojë të gjitha objektet strategjike në mënyrë efektive", vlerëson ajo.
Shenja të konsumimit të sistemit rus
Disa analistë argumentojnë se mbrojtja ajrore ruse po shfaq shenja konsumimi. David Kirichenko nga Henry Jackson Society thotë se janë vërejtur lëshues me vende bosh për raketa, përdorim i raketave më të vjetra dhe platforma të improvizuara që përdorin raketa ajër-ajër të përshtatura për lëshim nga toka.
Justin Bronk shton se disa sisteme me rreze të shkurtër, veçanërisht Pantsir-S1, mund të përballen me mungesa municionesh në zona të caktuara. Nga ana tjetër, Jonathan Lippert, president i organizatës Defense Tech for Ukraine, argumenton se Rusia ka investuar më pak se sa duhej në zhvillimin e sistemeve të specializuara për interceptimin e dronëve.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se kjo nuk do të thotë se mbrojtja ajrore ruse është shembur. Përkundrazi, ajo vazhdon të rrëzojë një pjesë të konsiderueshme të dronëve ukrainas dhe mbetet një nga sistemet më të mëdha të mbrojtjes ajrore në botë.
Përveç aspektit ushtarak, konflikti po zhvillohet edhe në planin ekonomik. Një dron me kosto relativisht të ulët mund ta detyrojë Rusinë të përdorë raketa interceptuese që kushtojnë shumë herë më tepër.
Edhe kur droni rrëzohet, Rusia ka konsumuar municione, ka aktivizuar radarët, ka angazhuar personel dhe ka përdorur sisteme që më pas duhet të zëvendësohen ose të furnizohen përsëri.
Ky është një model lufte që favorizon palën që arrin të prodhojë dronë në numër të madh dhe me kosto të ulët.
Ndikimi politik mbi Kremlinin
Ekspertët e cituar nga The i Paper besojnë se pasoja më e rëndësishme e këtyre sulmeve mund të mos jetë dëmi material, por ndikimi politik. Që nga fillimi i luftës, Kremlini ka ndërtuar narrativën se operacionet ushtarake zhvillohen larg territorit rus dhe se shteti është në gjendje të garantojë sigurinë e qytetarëve. Sulmet ndaj Moskës, Shën Petersburgut dhe rajoneve të tjera sfidojnë këtë perceptim.
Pamjet e rafinerive në flakë, alarmet ajrore dhe mbyllja e aeroporteve janë ngjarje që ndikojnë drejtpërdrejt në opinionin publik rus.
Sipas Justin Bronk, këto sulme përbëjnë "një kundër-narrativë të dukshme, poshtëruese dhe potencialisht të rrezikshme politikisht" për udhëheqjen ruse.
Çfarë pritet më tej?
Analistët nuk presin që sulmet me dronë të zëvendësojnë operacionet tokësore ose të ndryshojnë të vetme rrjedhën e luftës. Megjithatë, ato po bëhen një element gjithnjë e më i rëndësishëm i strategjisë së Ukrainës.
Nëse Ukraina vazhdon të rrisë prodhimin e dronëve me rreze të gjatë dhe të godasë sistematikisht mbrojtjen ajrore ruse, Moska do të detyrohet të investojë më shumë burime në mbrojtjen e territorit të saj, duke krijuar një kompromis të vazhdueshëm mes nevojave në front dhe mbrojtjes së objekteve strategjike.
Në të njëjtën kohë, ekspertët theksojnë se është e rëndësishme të dallohen faktet e verifikuara nga pretendimet e palëve ndërluftuese. Shumë nga shifrat mbi numrin e dronëve të rrëzuar ose objektivave të goditura vijnë nga deklarata zyrtare të Rusisë dhe Ukrainës dhe nuk mund të konfirmohen në mënyrë të pavarur.
Megjithatë, ekziston një konsensus i gjerë mes analistëve se fushata ukrainase me dronë ka hyrë në një fazë të re, duke e detyruar Rusinë të përballet me sfida ushtarake, ekonomike dhe politike që shtrihen shumë përtej vijës së frontit. /Përshtati Pamfleti nga I Paper/
Lini një Përgjigje