Pas 1.569 ditësh luftë, Kremlini përballet me ngadalësim territorial, sulme të thella brenda Rusisë dhe humbje të mëdha njerëzore që po vënë në provë strategjinë afatgjatë të Moskës...
Lufta e plotë e Rusisë kundër Ukrainës ka kaluar tashmë një prag simbolik dhe të zymtë: 1.569 ditë. Pushtimi në shkallë të gjerë zgjati më shumë se Lufta e Parë Botërore, një konflikt me të cilin llogoret e përgjakshme dhe baltore të vijës së frontit në Ukrainë janë krahasuar shpesh.
Kur presidenti rus Vladimir Putin urdhëroi dërgimin e trupave në Ukrainë në shkurt të vitit 2022, ai e bëri këtë me bindjen se vendi do të binte brenda pak ditësh. Por Ukraina, e mbështetur fuqishëm nga Perëndimi, rezistoi me vendosmëri dhe ka zhvilluar një mbrojtje të jashtëzakonshme që prej atëherë.
Shumëkush mund të mendojë se koha punon në favor të Rusisë, si fuqia më e madhe me më shumë burime, tolerancë më të lartë ndaj humbjeve dhe një industri ushtarake më të zhvilluar. Por kjo mund të jetë një ndjenjë e rreme sigurie për Moskën. Ora e luftës po kthehet gjithnjë e më shumë kundër Putinit.
Ukraina nuk ka fituar. Rusia nuk është shembur, të paktën jo ende. Megjithatë, ekzistojnë pesë sinjale serioze paralajmëruese për Kremlinin që tregojnë se mënyra si po zhvillohet lufta nuk është domosdoshmërisht në favor të tij.
1. Koha e luftës është kthyer në një aktakuzë ndaj Putinit
Kohëzgjatja e konfliktit konsiderohet shpesh si një avantazh për Rusinë, pasi mendohet se Kremlini mund të përballojë sanksionet, të mbështetet te partnerë strategjikë si Kina dhe Koreja e Veriut, të ushqejë retorikën nacionaliste në vend dhe të vazhdojë të dërgojë valë të reja ushtarësh në front. Por basti fillestar i Rusisë nuk ishte durimi. Ishte shpejtësia.
Fakti që kjo luftë ka zgjatur tashmë më shumë se Lufta e Parë Botërore tregon se sa larg ka devijuar realiteti nga plani fillestar. Një luftë e gjatë mund të fitohet ende nga pala më e madhe. Historia ofron mjaft shembuj të tillë. Por problemi për Putinin është më specifik.
Koha i ka dhënë Ukrainës mundësinë të mësojë, të përshtatet, të diversifikojë zinxhirët e furnizimit dhe të transformojë fushëbetejën përmes përdorimit masiv të dronëve. Në të njëjtën kohë, Kievi po zhvillon aftësi gjithnjë e më të mëdha për goditje në distanca të largëta përmes prodhimit vendas të raketave.
Lufta që nisi si një përpjekje për pushtim të shpejtë është kthyer në një test të aftësisë së Rusisë për të shndërruar numrin e madh të ushtarëve dhe raketave në rezultate konkrete. Dhe rezultatet po bëhen gjithnjë e më të kufizuara. Çdo vit shtesë e bën këtë histori më pak një përpjekje për "korrigjimin e historisë", siç e sheh Putini, dhe më shumë një histori dështimi për të mposhtur shpejt një fqinj më të vogël.
2. Harta nuk po e shpërblen më Putinin
Sinjali më i rëndësishëm paralajmërues është ai territorial. Instituti për Studimin e Luftës (ISW) vlerësoi më 1 qershor se forcat ruse morën kontrollin ose depërtuan në rreth 41 kilometra katrorë territor ukrainas midis dhjetorit 2025 dhe majit 2026. Gjatë së njëjtës periudhë një vit më parë, forcat ruse kishin avancuar në rreth 516 kilometra katrorë. Sipas ISW-së, ritmi i këtij viti përbën më pak se 8 për qind të avancimit të një viti më parë.
Instituti theksoi se humbja e kontrollit mbi rreth 281 kilometra katrorë nuk do të thotë domosdoshmërisht se Ukraina i ka çliruar të gjitha ato zona, pasi disa prej tyre janë riklasifikuar si zona infiltrimi ruse dhe jo si territore nën kontroll të plotë rus. Megjithatë, tendenca është e qartë.
Grupi ukrainas i monitorimit DeepState vlerësoi se maji ishte muaji i parë që nga viti 2023 kur avancimi neto rus shënoi rënie. Ndërkohë, komandanti i përgjithshëm ukrainas Oleksandr Syrskyi deklaroi se forcat ukrainase rimorën gati 100 kilometra katrorë më shumë sesa humbën gjatë muajit maj dhe kanë fituar mbi 600 kilometra katrorë që nga fillimi i vitit 2026.
Nëse këto të dhëna analizohen me kujdes, tabloja nuk është inkurajuese për Moskën. Putini mund të vazhdojë të shkatërrojë dhe të vrasë, por harta e luftës nuk po e shpërblen më qartë për këtë.
3. Prapavija ruse po shndërrohet në vijë fronti
Fushata ukrainase e goditjeve në thellësi të territorit rus është një tjetër shenjë se lufta që Putini përpiqej ta kufizonte brenda Ukrainës po kthehet gjithnjë e më shumë në territorin e vet.
Të mërkurën, një seri sulmesh ukrainase me rreze të gjatë veprimi goditën objektiva ushtarake dhe energjetike në thellësi të Rusisë. Presidenti Volodymyr Zelensky deklaroi se raketat ukrainase FP-5 Flamingo goditën një objekt në qytetin Çeboksari, më shumë se 900 kilometra larg vijës së frontit.
Ai shtoi se forcat ukrainase goditën gjithashtu një rafineri në rajonin Samara dhe dy objekte të infrastrukturës së naftës në rajonin Vladimir. Rasti i Çeboksarit ilustron më së miri ndryshimin e natyrës së luftës. Një qytet qindra kilometra larg Ukrainës është bërë pjesë e hartës së konfliktit. Këto sulme nuk kanë nevojë të paralizojnë menjëherë makinerinë ushtarake ruse për të pasur efekt.
Mjafton që ta bëjnë prapavijën më pak të sigurt, më të kushtueshme dhe më të dukshme për publikun rus, i cili për vite me radhë është mësuar ta perceptojë luftën si një operacion të largët. Strategjia e Putinit mbështetet te asimetria. Ukraina supozohej të jetonte nën kërcënim të vazhdueshëm, ndërsa territori rus të mbetej psikologjikisht i mbrojtur.
Goditjet në thellësi po e zbehin këtë avantazh.
4. Korridori tokësor drejt Krimesë po kthehet në kurth për Rusinë
Rusia ndërtoi një korridor tokësor që lidh territorin e saj me Krimenë. Tani Ukraina po përpiqet ta shndërrojë atë në një rrugë furnizimi me kosto gjithnjë e më të lartë për Moskën.
Rruga R-280, e riemërtuar nga autoritetet pushtuese ruse si rruga "Novorossiya", lidh Rostov-mbi-Don me Krimenë përmes Mariupolit, Berdianskut dhe Melitopolit të pushtuar. Sipas Brigadës së 412-të ukrainase "Nemesis", njësitë e dronëve ukrainas kanë vendosur kontroll zjarri mbi këtë aks, duke goditur automjete ushtarake ruse dhe duke ndjekur ato që përpiqen të shmangin rrugën kryesore përmes shtigjeve alternative.
Brigada deklaroi se Rusia e mbylli përkohësisht rrugën në fund të majit për shkak të sulmeve me dronë. Më vonë, trafiku në urën Çonhar, një nyje kyçe që lidh korridorin me Krimenë, u pezullua pas sulmeve të reja ukrainase.
Komandanti i Forcave të Sistemeve Pa Pilot të Ukrainës, Robert Brovdi, tha se trafiku i ngarkesave ushtarake në këtë arterie jetike ka rënë me 71 për qind brenda dy javësh – nga rreth 3.800 automjete në ditë në afërsisht 1.100.
Kjo mbetet një deklaratë ukrainase dhe duhet trajtuar si e tillë. Megjithatë, logjika operacionale mbetet e qartë. Ukraina po godet nyjat logjistike të pushtimit: rrugë, ura, kolona furnizimi, ekipe riparimi, cisterna dhe hekurudha. Një ushtri mund të mbajë territor në hartë, por të ketë vështirësi serioze për të furnizuar dhe rotacionuar forcat që ndodhen atje.
5. Rusia po riciklon ushtarë, jo po krijon vrull të ri
Sinjali më shqetësues lidhet me cilësinë e burimeve njerëzore të ushtrisë ruse. Qeveria britanike deklaroi më 3 qershor se vlerësimet e inteligjencës së GCHQ tregojnë se pothuajse 500 mijë ushtarë rusë janë vrarë që nga fillimi i pushtimit të plotë. Sipas të njëjtit vlerësim, ushtria ruse po shkon prapa në fushëbetejë, ndërsa humbjet mujore mbeten shumë të larta dhe përparimet territoriale po ngadalësohen ndjeshëm gjatë vitit 2026.
Deklarata britanike shtoi se ritmi, tashmë i ngadaltë, i avancimit rus është përgjysmuar gjatë këtij viti. Ndërkohë, po shtohen raportet se ushtarë rusë me plagë të rënda janë rikthyer në front.
Mes rasteve të dokumentuara përmenden ushtarë me dëmtime serioze në kokë, probleme të rënda me shikimin, kocka të thyera dhe raporte mjekësore që i konsideronin të papërshtatshëm për luftim. Në një analizë për Carnegie Politika, analisti Dmitry Kuznets shkruan se raportet e shpenzimeve federale dhe rajonale tregojnë se Rusia ka rekrutuar mes 30.000 dhe 40.000 ushtarë me kontratë çdo muaj gjatë dy viteve të fundit.
Megjithatë, rekrutimi po bëhet gjithnjë e më i kushtueshëm dhe numri i personave të gatshëm të shkojnë në luftë për arsye financiare po zvogëlohet. Rusia nuk po mbetet pa njerëz. Por po i mbarojnë opsionet e lira dhe cilësore.
Ende nuk ka vend për deklarata fitoreje
Kjo është arsyeja pse këto janë sinjale paralajmëruese dhe jo shenja të një fitoreje të afërt për Ukrainën.
Një shtet që vazhdon të lëshojë raketa mbi qytete dhe të përballojë humbje të mëdha mbetet një kundërshtar i rrezikshëm. Por rreziku dhe suksesi nuk janë e njëjta gjë.
Nëse Rusia po sakrifikon më shumë ushtarë për më pak territor, nëse prapavija e saj po kthehet në objektiv dhe nëse korridori tokësor drejt Krimesë po shndërrohet në një barrë logjistike, atëherë koha e luftës po bëhet një bilanc gjithnjë e më i rëndë për Kremlinin.
Putini mund ta vazhdojë luftën. Pyetja kryesore është nëse vazhdimi i saj dëshmon ende forcën e Rusisë, apo po ekspozon gjithnjë e më shumë koston e dështimit për ta përfunduar atë sipas planeve fillestare. /Përshtati Pamfleti nga Newsweek/
Lini një Përgjigje