FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ndryshimi në Hungari rrit presionin për sanksione të BE-së dhe rishikim të marrëdhënieve me Izraelin
Humbja e Viktor Orbán në zgjedhjet e përgjithshme në Hungari i heq Izraelit një nga aleatët më të besueshëm brenda Bashkimit Evropian, duke larguar një lider që përdorte shpesh veton për të mbrojtur qeverinë e Benjamin Netanyahut nga presioni.
Largimi i tij vjen në një moment kur kritikat ndaj Izraelit po ashpërsohen në gjithë Evropën, duke rritur gjasat për sanksione të reja të BE-së ndaj kolonëve të dhunshëm në Bregun Perëndimor dhe duke shtuar përpjekjet për të ulur nivelin e marrëdhënieve mes BE-së dhe Izraelit.
Ky ndryshim është i dukshëm edhe tek liderë që më parë konsideroheshin përgjithësisht mbështetës të Izraelit. Kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi të martën se ishte “thellësisht i shqetësuar për zhvillimet në territoret palestineze”, pas raportimeve të organizatave të të drejtave të njeriut për rritje të dhunës nga kolonët në Bregun Perëndimor. Italia, nga ana tjetër, pezulloi javën e kaluar një marrëveshje në fushën e mbrojtjes dhe teknologjisë me Izraelin, pasi ministri i Jashtëm Antonio Tajani dënoi sulmet izraelite në Liban si “të papranueshme”.
Orbán, i cili qeverisi për 16 vjet dhe mori mbështetje nga Netanyahu gjatë fushatës së tij të pasuksesshme për rizgjedhje, bllokoi në shkurt një propozim për sanksione ndaj kolonëve të dhunshëm në Bregun Perëndimor, të mbështetur nga 26 nga 27 vendet anëtare të BE-së.
Kur Péter Magyar, i cili e mundi Orbán më 12 prill, të marrë detyrën si kryeministër, këto sanksione pritet të avancojnë, sipas tre diplomatëve të BE-së dhe dy zyrtarëve evropianë. Edhe pse Magyar ka deklaruar se do të ruajë marrëdhëniet e veçanta me Izraelin, ai ka theksuar se “nuk mund të garantojë që Hungaria do të vazhdojë të bllokojë vendimet e BE-së lidhur me Izraelin”.
Një zyrtar i BE-së e cilësoi si “pikë kthese” ndryshimin e qëndrimit në Bruksel pas një serie sulmesh ajrore izraelite në Liban në fillim të prillit, që shkaktuan mbi 250 viktima. “Kjo i kushtoi Izraelit disa miq”, tha ai.
Një hap tjetër i mundshëm nga BE-ja është pezullimi i Marrëveshjes së Asociimit BE–Izrael, e cila rregullon marrëdhëniet tregtare që nga viti 2000. Kjo masë, e propozuar nga Komisioni Evropian dhe e mbështetur nga kryeministri spanjoll Pedro Sánchez, ende nuk ka arritur shumicën e nevojshme, por mund të përparojë nëse Italia ndryshon qëndrim.
Presioni për të rritur masat ndaj Izraelit po merr vëmendje këtë javë, ndërsa shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, drejton takime mbi zgjidhjen me dy shtete dhe ministrat e jashtëm të BE-së mblidhen në Luksemburg. Diskutimet pritet të përfshijnë sanksionet ndaj kolonëve dhe marrëveshjen e asociimit, megjithëse disa vende mund të shmangin vendime të menjëhershme për shkak të bisedimeve për paqe mes Izraelit dhe Libanit.
Ndërkohë, tensionet janë rritur edhe për një ligj të diskutueshëm të mbështetur nga Netanyahu, që parashikon dënimin me vdekje për terroristë nga territoret palestineze. BE-ja e ka cilësuar këtë si një “regres të rëndë”, ndërsa Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë paralajmëruar se ligji mund të dëmtojë angazhimet demokratike të Izraelit.
Zyrtarë izraelitë pranojnë se largimi i Orbán mund të ndryshojë ekuilibrat diplomatikë në Evropë, por presin që Hungaria të mbetet një vend mik. Ndërkohë, Magyar dhe Netanyahu kanë zhvilluar një bisedë të parë telefonike dhe kanë rënë dakord që ministrat e jashtëm të takohen së shpejti. /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje