FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ukraina dhe Rusia po përballen me kriza të brendshme, vështirësi në rekrutimin ushtarak dhe presione ekonomike, faktorë që mund të krijojnë kushtet për negociata paqeje...
Volodymyr Zelensky qëndronte krenar në shkallët e rezidencës së kryeministrit britanik në Downing Street 10 këtë muaj, i rrethuar nga Sir Keir Starmer dhe liderët e Francës e Gjermanisë, gati për të diskutuar paketën më të fundit evropiane të mbështetjes për përpjekjet ushtarake të Ukrainës. Edhe pse konflikti tashmë ka zgjatur më shumë se Lufta e Parë Botërore, Zelensky ndodhet në disa aspekte në periudhën më heroike të presidencës së tij. Ukraina jo vetëm që vazhdon t’u rezistojë sulmeve të ashpra ruse, por duket se po fiton edhe avantazh strategjik përmes sulmeve me dronë me rreze të gjatë veprimi. Evropa ka shtuar mbështetjen për të zëvendësuar financimin dhe diplomacinë amerikane, ndërsa largimi i Viktor Orbanit nga pushteti në Hungari ka hapur rrugën për një paketë huaje prej 90 miliardë eurosh.
Megjithatë, kjo është edhe periudha më e errët e presidencës së Zelenskyt. Agjencia e pavarur ukrainase kundër korrupsionit, NABU, ka zbuluar prova për përfitime të paligjshme në shkallë të gjerë nga lufta brenda rrethit të afërt të presidentit. Në prill u raportua se hetuesit kishin interceptuar materiale që afronin në mënyrë të pakëndshme emrin e Zelenskyt me një vilë luksoze të ndërtuar me të ardhura të përfituara nga përvetësimi i fondeve publike.
Andriy Yermak, partneri afatgjatë i biznesit i Zelenskyt dhe më vonë shefi i tij shumë i fuqishëm i kabinetit, është arrestuar zyrtarisht, megjithëse ai i ka cilësuar akuzat si “të pabazuara”. Disa ish-partnerë biznesi të Zelenskyt, si edhe figura të njohura të partisë së tij “Shërbëtori i Popullit”, i kanë shpëtuar procedimeve për korrupsion duke u larguar jashtë vendit, gjë që ka nxitur akuza se ata janë paralajmëruar nga miq me ndikim.
Ukraina do të prodhojë 7 milionë dronë ushtarakë këtë vit
Sondazhet tregojnë mosbesim të thellë të ukrainasve ndaj qeverisë. Në një anketim të muajit të kaluar nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë në Kiev, organizata më e besueshme e sondazheve në Ukrainë, 54 për qind e të anketuarve e cilësuan korrupsionin në institucionet shtetërore si kërcënimin më të madh për zhvillimin e vendit, ndërsa vetëm 39 për qind përmendën agresionin ushtarak rus. Rreth 59 për qind besonin se Zelensky mban përgjegjësi personale për korrupsionin.
Dhe kjo ishte përpara zbulimeve të fundit për katër vila luksoze pranë Kievit, të ndërtuara me para që dyshohet se janë vjedhur nga Timur Mindich, partner biznesi i Zelenskyt, i kërkuar për përfshirje në një skemë përvetësimi prej 100 milionë dollarësh, ku fondet e destinuara për mbrojtjen e infrastrukturës energjetike nga sulmet ruse u devijuan për interesa private.
Sipas bisedave të regjistruara nga NABU, një vilë ishte për vetë Mindichin, një tjetër për Yermakun, e treta për ish-zëvendëskryeministrin Oleksiy Chernyshov, ndërsa vila e katërt duket se ishte për dikë që Mindich e quan “Vova”, shkurtim për Volodymyr, i cili “kishte folur me të para Shabatit”. Hetimet vazhdojnë, por Zelensky nuk është subjekt i tyre.
“Pas leximit dhe dëgjimit të transkripteve, çdo njeri normal ndihet si një pacient me të përziera dhe fryrje barku, të cilit i janë qepur të gjitha daljet”, thotë Inna Vedernikova, redaktore politike e portalit ZN.UA. Sipas saj, “e vetmja gjë që mund të ndihmojë është çlirimi i trupit të vendit nga qeveria e tij toksike. Por për të ndryshuar qeverinë duhen zgjedhje. Për të mbajtur zgjedhje duhet të përfundojë lufta. Dhe data e përfundimit të luftës varet nga Putini dhe pjesërisht nga Zelensky”.
Përveç zbulimeve të quajtura “Mindichgate”, së fundmi doli në dritë edhe një skandal tjetër në Energoatom, agjencinë bërthamore të Ukrainës, ku zyrtarë dyshohet se kanë përvetësuar gati 3.86 milionë dollarë përmes një kompanie guackë që frynte artificialisht çmimet.
“Lufta shërben si mburoja perfekte për këtë lloj plaçkitjeje të institucionalizuar”, thotë Yuliia Mendel, ish-zëdhënëse e Zelenskyt, duke shtuar “e njëjta histori e vjetër. Abuzimet vazhdojnë. Populli ukrainas vazhdon të vdesë.”
Shumë ukrainas e konsiderojnë veçanërisht zhgënjyese faktin se asnjë zyrtar nuk është burgosur ende si rezultat i fushatës së këtij viti kundër korrupsionit.
Megjithatë, ndërsa skandalet e korrupsionit tronditin Kievin, dronët e gjeneratës së re po ndryshojnë formën strategjike të luftës. Ukraina do të prodhojë rreth shtatë milionë dronë ushtarakë të madhësive të ndryshme këtë vit, krahasuar me vetëm 3 mijë në vitin 2022 dhe afërsisht 70 herë më shumë sesa prodhojnë aktualisht kontraktorët ushtarakë amerikanë.
Disa prej tyre drejtohen përmes kabllove me fibër optike që nuk mund të bllokohen elektronikisht, të tjerë mbajnë terminale satelitore Starlink, ndërsa modelet më të reja janë autonomë dhe përzgjedhin objektivat me ndihmën e inteligjencës artificiale.
Optimistët e konsiderojnë suksesin e fundit të Ukrainës me dronët me rreze të gjatë si një pikë kthese në luftë. Megjithatë, përparimet në terren maten me vetëm pak kilometra katrorë. Zona e vdekjes e dominuar nga dronët në të dy anët e vijës së frontit tashmë shtrihet rreth 100 kilometra në thellësi, duke i bërë përparimet serioze pothuajse vetëvrasëse dhe duke e ulur ndjeshëm rëndësinë e tankeve dhe mjeteve të blinduara perëndimore.
Putini ka problemet e tij
Edhe Vladimir Putini përballet me vështirësi, megjithëse të natyrës tjetër. Në Forumin Ekonomik Ndërkombëtar të Shën Petersburgut, ai foli për “qëndrueshmërinë ekonomike” të Rusisë dhe “rrugën drejt një të ardhmeje të qëndrueshme”, ndërsa tymi vazhdonte të ngrihej nga terminalet e naftës dhe gazit të goditura nga dronët ukrainas.
Për herë të parë pas katër vitesh e gjysmë lufte, konflikti po ndihet drejtpërdrejt nga shumë rusë, të cilët deri tani e kishin injoruar kryesisht atë. Dronët ukrainas me rreze të gjatë kanë arritur atë që raketat perëndimore Tomahawk dhe sistemet HIMARS nuk arritën dot: goditje të përditshme ndaj infrastrukturës kritike energjetike, bazave ajrore, depove të municioneve dhe fabrikave të armëve mijëra kilometra larg vijës së frontit.
Madhësia e Rusisë, me një ekonomi 12 herë më të madhe dhe një popullsi katër herë më të madhe se ajo e Ukrainës, është kthyer pjesërisht në dobësi, pasi ukrainasit po zgjedhin objektiva të thellë dhe pak të mbrojtur. Rrugët kryesore në territoret e pushtuara nga Rusia janë vënë nën kontrollin e zjarrit ukrainas, duke sjellë kufizime në furnizimet me ushqime dhe karburant në Krime.
Edhe pse ekonomia ruse nuk është pranë kolapsit, tabloja e stagnimit, borxhit dhe inflacionit është aq shqetësuese sa guvernatorja e Bankës Qendrore, Elvira Nabiullina, një nga figurat kryesore të qëndrueshmërisë ekonomike ruse, shmangu pjesëmarrjen në forum.
Kriza e rekrutimit në të dy anët
Ajo që Rusia dhe Ukraina kanë të përbashkët është kriza e rekrutimit ushtarak. Putini deri tani e ka zhvilluar luftën kryesisht me “vullnetarë”, burra nga provincat e varfra, të joshur nga bonuse të mëdha financiare dhe falje borxhesh, si dhe me rekrutë nga burgjet.
Përveç mobilizimit të pjesshëm të shtatorit 2022, i cili shkaktoi protesta dhe largimin masiv të burrave në moshë ushtarake, Kremlini ka shmangur mobilizimin e detyrueshëm. Megjithatë, edhe me një popullsi prej 140 milionë banorësh, Rusia po has vështirësi në gjetjen e ushtarëve të rinj.
Sipas të dhënave të BBC Monitoring dhe Mediazona, më shumë se 352,000 rusë janë vrarë në luftë. Ministria britanike e Mbrojtjes vlerëson se numri real mund të afrohet me gjysmë milioni.
Sipas burimeve ukrainase, Rusia humbet rreth 30,000 ushtarë në muaj, më shumë sesa arrin të rekrutojë. Ministria ruse e Mbrojtjes po kërkon rekrutë nga Afrika, Azia dhe Amerika e Jugut, por numrat mbeten të kufizuar.
Ndërkohë, në Ukrainë, humbjet ushtarake mbeten sekret shtetëror. Ajo që nuk është sekret është mënyra gjithnjë e më agresive e rekrutimit. Në rrjetet sociale qarkullojnë video ku zyrtarë ushtarakë ndalojnë burra në restorante, fabrika apo parqe për t’i dërguar në qendrat e mobilizimit.
Kjo praktikë, e njohur si “busifikim”, është bërë burim i madh pakënaqësie. Raportime të shumta flasin për ryshfete dhe keqtrajtime në këmbim të lirimit nga shërbimi ushtarak.
Për pasojë, shumë nga të mobilizuarit me forcë nuk tregojnë motivim për të luftuar. Para se statistikat të klasifikoheshin si sekret shtetëror në dhjetor, prokurorët ukrainas kishin hapur 311,000 raste për dezertim ose largim pa leje nga ushtria që nga fillimi i luftës.
A po formohet një paqe e lodhur?
Për shumicën e ukrainasve, të cilët përballen çdo ditë me alarmet ajrore dhe ndërprerjet e energjisë elektrike, lodhja nga lufta po rritet. Një sondazh i fundit tregoi se 61 për qind e tyre do të mbështesnin një armëpushim përgjatë vijës aktuale të frontit nëse trupa evropiane do të vendoseshin në Ukrainë për të penguar një pushtim të ri rus.
Një shifër e ngjashme, rreth 60 për qind, e rusëve mbështet bisedimet për paqe, sipas Qendrës Levada.
Zelensky, i konsideruar prej kohësh si heroi që bashkoi vendin përballë agresionit rus dhe që mobilizoi Perëndimin në mbështetje të Ukrainës, shihet tani nga shumë qytetarë si pengesë për paqen dhe jo si një lider pragmatik i gatshëm për kompromis. Sondazhet e përmendura në artikull i japin ish-komandantit të përgjithshëm të ushtrisë, gjeneralit Valery Zaluzhny, 64 % mbështetje kundrejt 36 % për Zelenskyn në një zgjedhje të ardhshme.
Putini ka refuzuar publikisht ofertën e fundit të Zelenskyt për bisedime të drejtpërdrejta. Megjithatë, miliarderi rus Roman Abramovich, i njohur për lidhjet e tij me Kremlinin, thuhet se ka udhëtuar fshehurazi në Kiev për të hapur një kanal jozyrtar negociatash.
Ndërsa të dy liderët deklarojnë se do të vazhdojnë luftën, ekonomia ruse përballet me vështirësi dhe konsensusi politik në Ukrainë po dobësohet me shpejtësi. Në të dy anët e kufirit, qytetarët e zakonshëm po lodhen nga konflikti.
Ngadalë, kushtet për një paqe të imponuar nga rraskapitja e palëve po marrin formë. /Përshtati Pamfleti nga The Spectator/
Lini një Përgjigje