TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota18 Maj 2025, 07:50

Mister dhe çudi/ Një udhëtim në burgun më të madh në ishujt britanikë

Shkruar nga Pamfleti

Mister dhe çudi/ Një udhëtim në burgun më të

Mbretëria e Bashkuar ka ishullin e saj të "mallkuar": ishullin Spike, pranë brigjeve të Irlandës, i cili për vite me radhë ishte burgu më i madh në Irlandë - dhe në të gjithë Ishujt Britanikë - edhe pasi zyrtarisht pushoi së funksionuari.

Nga manastiri, kampi dhe më në fund burgu

Ishulli Spike nuk ka qenë gjithmonë një burg. Për shekuj me radhë funksionoi si qendër manastiresh, më pas u shndërrua në bazë ushtarake gjatë disa luftërave dhe më në fund evoluoi në burg, i cili mbeti aktiv deri në vitin 2004. Në vitin 2016, menaxhimi i tij i kaloi Këshillit të Qytetit të Korkut, i cili e shndërroi atë në një atraksion turistik, të hapur për publikun.

Gjatë shekujve, ishulli ka pritur murgj dhe priftërinj, personel ushtarak, të dënuar dhe figura historike nga Irlanda, Britania dhe Shtetet e Bashkuara. Libri "Kronikat e Katër Zotërinjve", i shkruar në shekullin e 17-të, regjistron mbërritjen e klerit në ishull, ndërsa një hartë e shekullit të 12-të nga mbretërimi i Henri II e përshkruan atë si një bazë të Anglo-Normanëve, duke përmendur gjithashtu ekzistencën e një kishe. Megjithatë, sot nuk ka gjurmë të dukshme arkeologjike të manastirit dhe vizitorët tërhiqen kryesisht nga burgu dhe historia e tij.

Gjatë kohës së Oliver Cromwell, burgu u përdor intensivisht, pasi trupat e tij ushtarake pushtuan Irlandën gjatë Luftës së Tre Mbretërive (1649). Mijëra të burgosur irlandezë u burgosën në Ishullin Spike përpara se të transportoheshin në kolonitë në Amerikën e Veriut dhe Karaibe. Vendndodhja strategjike e ishullit brenda Gjirit të Korkut lehtësoi lëvizjen detare të të burgosurve, pa shkaktuar ndërprerje në kontinent.

Trazirat në Burgun e Ishullit Spike

Në dekadat e Urisë së Madhe në Irlandë (vitet 1840), burgjet ishin të mbushura me qytetarë të varfër, shumë prej të cilëve kishin kryer vjedhje të vogla në një përpjekje të dëshpëruar për të mbijetuar. Për shkak të krizës së mbipopullimit dhe projekteve të vazhdueshme të zgjerimit, të burgosurit u detyruan të bënin punë të detyruar dhe të papaguar për të ndërtuar krahë të rinj.

Burgu ishte projektuar për të strehuar 800 persona, por brenda pak vitesh aty ndodheshin mbi 2,300 të burgosur, përfshirë djem vetëm 12 vjeç - duke e bërë atë, për një farë kohe, burgun më të madh në botë.

Në fund të fundit, për shkak të kostove të mirëmbajtjes, burgu u mbyll përgjithmonë në shkurt të vitit 2004 dhe të gjithë të burgosurit u transferuan nga ishulli. Sot, vizitorët kanë mundësinë të vizitojnë qelizat e tipit C, të shohin ekspozita rreth historisë së ishullit dhe të ndiejnë atmosferën e një vendi të errët dhe imponues.

Bazuar në ndryshimet e mëdha që ka përjetuar Ishulli Spike, nuk ka gjasa që ai të kthehet ndonjëherë në rolin e tij të burgut.

Lini një Përgjigje