FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Teherani shqyrton pjesëmarrjen në negociata në Pakistan, ndërsa tensionet dhe kushtet për marrëveshje vazhdojnë...
Shtetet e Bashkuara kanë shprehur besim se bisedimet e paqes me Iranin do të zhvillohen në Pakistan dhe një zyrtar i lartë iranian tha se Teherani po shqyrton pjesëmarrjen, por pasiguri e konsiderueshme mbeti të martën, ndërsa fundi i një armëpushimi po afrohej. Armëpushimi dyjavor në luftën që SHBA dhe Izraeli nisën kundër Iranit më 28 shkurt pritej të skadonte brenda një ose dy ditësh, megjithëse zyrtarët kanë dhënë mesazhe të ndryshme për kohën e saktë.
Një raund i parë bisedimesh 10 ditë më parë nuk prodhoi marrëveshje dhe Teherani kishte përjashtuar një raund të dytë këtë javë, pasi SHBA refuzoi të heqë bllokadën ndaj porteve iraniane dhe sekuestroi një anije mallrash iraniane.
Megjithatë, një burim pakistanez i përfshirë në diskutime i tha Reuters se kishte zhvillime pozitive për rifillimin e bisedimeve të mërkurën dhe se nënpresidenti amerikan JD Vance pritej në Islamabad. Një zyrtar iranian i tha Reuters të hënën se Teherani po e shqyrtonte “pozitivisht” pjesëmarrjen, por theksoi se po priste të shihte nëse kushtet e tij do të plotësoheshin, përfshirë njohjen e të drejtës për pasurimin e uraniumit.
Burimi pakistanez, që kërkoi të mbetet anonim për shkak të natyrës konfidenciale të çështjes, tha se presidenti amerikan Donald Trump mund të marrë pjesë, personalisht ose virtualisht, nëse arrihet një marrëveshje.
Çmimet e naftës bien lehtë nga optimizmi i kufizuar për bisedimet
Çmimet e naftës ranë rreth 0.50 dollarë dhe tregjet aziatike u rritën, për shkak të pritshmërive për rifillimin e bisedimeve këtë javë, ndërsa tregjet evropiane mbetën të qëndrueshme. Një ditë më parë, nafta ishte rritur rreth 6% për shkak të dyshimeve mbi negociatat.
Një komandant i lartë ushtarak iranian tha të martën se Irani ishte gati të jepte një “përgjigje të menjëhershme dhe vendimtare” ndaj çdo armiqësie të re, sipas agjencisë Tasnim. Ndërkohë, ambasadori iranian në Pakistan deklaroi në rrjetet sociale se asnjë vend me një qytetërim të madh nuk negocion nën kërcënim apo forcë.
Mosbesimi i Iranit mbetet i thellë, pasi SHBA ka ndërmarrë dy herë gjatë vitit të kaluar sulme ajrore ndërsa bisedimet ishin në zhvillim.
Negociatori kryesor Mohammad Baqer Qalibaf akuzoi Trumpin se po rrit presionin përmes bllokadës, duke thënë se ai gabon kur kërkon ta kthejë tryezën e negociatave në një “tryezë nënshtrimi” ose të justifikojë rifillimin e luftës.
Ushtria iraniane tha se një cisternë iraniane hyri në ujërat territoriale nga Deti Arabik të hënën me ndihmën e marinës iraniane, pavarësisht paralajmërimeve dhe kërcënimeve të përsëritura nga forcat detare amerikane.
Trump kërkon një marrëveshje që të parandalojë rritje të mëtejshme të çmimeve të naftës dhe tronditje në tregjet financiare, por ka këmbëngulur se Irani nuk duhet të ketë kapacitet për të zhvilluar armë bërthamore. Ai kërkon që Irani të heqë dorë nga rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta.
Teherani synon të shfrytëzojë kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit për të arritur një marrëveshje që shmang rifillimin e luftës dhe lehtëson sanksionet, duke ruajtur një pjesë më të madhe të programit bërthamor, të cilin e konsideron për qëllime paqësore.
Trump fillimisht njoftoi se armëpushimi do të zgjaste dy javë nga mbrëmja e 7 prillit në Uashington, por së fundmi ka sugjeruar se ai zgjat deri të mërkurën, 22 prill. Një burim pakistanez tha se ai skadon në orën 20:00 sipas kohës lindore amerikane, që korrespondon me orën 03:30 të mëngjesit të së enjtes në Iran.
Irani kërkon lirimin e anijes dhe ekuipazhit
Komanda Qendrore e SHBA tha se anija e sekuestruar të dielën kishte shkelur bllokadën dhe nuk kishte respektuar paralajmërimet për gjashtë orë.
Kina, blerësi kryesor i naftës iraniane, shprehu shqetësim për ndalimin e saj. Irani kërkoi lirimin e menjëhershëm të anijes, ekuipazhit dhe familjeve të tyre.
Mijëra persona janë vrarë nga sulmet amerikano-izraelite në Iran dhe nga fushata paralele izraelite në Liban. Konflikti ka shkaktuar tronditje historike në furnizimet globale të energjisë dhe ka rritur frikën për një recesion global.
Bllokada amerikane ndaj porteve iraniane ka zemëruar Teheranin, duke e shtyrë atë të vendosë kufizime në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm. Pakistani, si ndërmjetës, i ka bërë thirrje Uashingtonit të heqë bllokadën.
“Ata do të negociojnë”, thotë Trump
Trump deklaroi të hënën se Irani “do të negociojë” dhe shprehu shpresë për një marrëveshje të drejtë, duke theksuar se vendi nuk do të ketë armë bërthamore.
Pakistani po përgatitet të presë bisedimet pavarësisht pasigurive, duke vendosur rreth 20,000 forca sigurie në Islamabad.
Trump paralajmëroi të dielën se SHBA do të shkatërrojë infrastrukturën kryesore të Iranit nëse refuzon kushtet, ndërsa Irani ka deklaruar se do të kundërpërgjigjet duke goditur fqinjët arabë në Gjirin Persik në rast sulmesh ndaj infrastrukturës civile.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha se një marrëveshje është afër, duke e lidhur këtë me suksesin e operacioneve ushtarake dhe stilin e fortë negociues të Trumpit, duke shtuar se presidenti ka ende opsione të tjera në dispozicion nëse negociatat dështojnë. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje