FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Skadimi i traktatit shënon jo vetëm fundin e një marrëveshjeje, por edhe konsumimin e besimit strategjik mes dy blloqeve.
Më 2 shkurt 2026, Dmitry Medvedev paralajmëroi për një rrezik që, nga përsëritja, po trajtohej gjithnjë e më shumë si normalitet: skadimin e traktatit New START, marrëveshja e fundit që kufizon dhe verifikon arsenalet strategjike bërthamore të Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë. Traktati, i nënshkruar në vitin 2010 kur Medvedev ishte president, pritej të përfundonte më 5 shkurt, pa një marrëveshje të re në horizont.
Sipas Medvedevit, problemi nuk ishte alarmi, por boshllëku politik. Të lejosh që një traktat i tillë të skadojë pa e ditur çfarë vjen më pas, do të thotë të hapësh rrugën për skenarë më të rrezikshëm, edhe nëse askush nuk i artikulon hapur. Ai nuk foli për një katastrofë të menjëhershme, por për diçka më thelbësore: zhdukja e rregullave nuk sjell çarmatim, por tundimin për të rihapur garën e fuqisë duke numëruar raketat.
Nga ana tjetër, Donald Trump e kishte bërë të qartë se nuk synonte ta zgjaste traktatin. Në një intervistë në janar, ai u shpreh se, nëse marrëveshja skadon, atëherë më pas mund të arrihet një “marrëveshje më e mirë”. Qasja e tij pasqyronte logjikën e negociimit nga e para: prishjen e kornizës ekzistuese për të imponuar një tjetër, potencialisht më të gjerë.
Në këtë pikë hyn edhe faktori kinez. Uashingtoni prej kohësh kërkon përfshirjen e Kinës në një regjim të ri kontrolli të armëve, por Pekini nuk ka shfaqur gatishmëri. Rezultati rrezikon të jetë paradoksal: hiqet e vetmja pengesë ekzistuese, në emër të një tavoline më të madhe që nuk formohet kurrë.
Kontrolli i armëve nuk është vetëm çështje morale apo strategjike, por edhe ekonomike. Traktatet kufizuese veprojnë si frenë për shpenzimet ushtarake. Pa to, rritet presioni mbi buxhetet shtetërore, industrinë e mbrojtjes dhe zinxhirët teknologjikë. Një garë e re armatimesh paguhet jo vetëm me armë, por edhe me burime që mungojnë për infrastrukturë dhe zhvillim.
Për Rusinë, kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me luftën në Ukrainë dhe me përshtatjen e industrisë ushtarake. Medvedev ka theksuar rritjen e prodhimit të artilerisë dhe dronëve, duke sinjalizuar se Moska është e përgatitur për një realitet pa kufizime.
Në aspektin ushtarak, skadimi i New START nuk do të thotë vetëm më shumë koka bërthamore, por edhe më pak transparencë, më pak inspektime dhe më pak parashikueshmëri. Në një ekuilibër bërthamor, parashikueshmëria është stabilitet. Humbja e saj rrit rrezikun e keqllogaritjeve, ku frika dhe dyshimi ushqejnë përshkallëzimin.
Në këtë kontekst, Europa rrezikon të mbetet më shumë terren presioni sesa aktor vendimmarrës, ndërsa dialogu real zhvillohet mes Uashingtonit dhe Moskës. Skadimi i traktatit shënon jo vetëm fundin e një marrëveshjeje, por edhe konsumimin e besimit strategjik mes dy blloqeve.
Medvedev përdori metaforën e “orës së apokalipsit” jo për të nxitur panik, por për të theksuar një rrezik gradual: rrëshqitjen drejt një bote pa frena, ku askush nuk thotë se dëshiron konflikt global, por të gjithë përgatiten për të.
Pyetja kryesore, në këtë fazë, nuk është nëse skadimi i traktatit sjell menjëherë katastrofë, por nëse fuqitë e mëdha janë të gatshme të jetojnë në një sistem pa kufij. Nëse përgjigjja është jo, atëherë politika përballet me një detyrë të qartë dhe të vështirë: të vendosë rregulla të reja, përpara se rregullat të zhduken plotësisht. /Përshtatur nga "Inside Over"
Dmth do prodhohen arme me te sifistikuara berthamore, ku nese me keto te sotmet bota mund te shkaterrohet 100 here, me ato te nesermes mund te kete depozita qe mund ta shkatertojne boten 1000 here. Bravo Kjo eshte bota qe duan Trump e Putin, flake e zjarr, vdekjen e tyre e shikojme si fundin e botes. Ne vend qe te ulen per te bere gjera te mira per njerezimin, ate per te cilin deshiron populli qe i ka votuar, duan ti vene zjarrin botes.