FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Negociata në Gjenevë, paralajmërime publike nga Shtëpia e Bardhë dhe zhvendosje e avionëve F-22, F-35 dhe aeroplanmbajtëses “Gerald Ford” pranë Ngushticës së Hormuzit...
Lindja e Mesme po hyn në një fazë të re përshkallëzimi diplomatik dhe ushtarak pas deklaratave të Presidentit amerikan Donald Trump dhe lëvizjeve të dokumentuara të forcave amerikane në rajon. Afati 10-15 ditor i shpallur nga Trump për një marrëveshje bërthamore me Iranin shoqërohet me një rritje të dukshme të pranisë ajrore dhe detare amerikane në Jordani, Greqi dhe në korridoret strategjike të Gjirit.
Afati i shpallur nga Trump
Gjatë takimit inaugurues të Këshillit të Paqes, Donald Trump deklaroi se i jep Iranit “10 deri në 15 ditë, maksimumi” për të arritur një marrëveshje bërthamore që ai e cilësoi “të konsiderueshme”. Ai shtoi se në mungesë të një marrëveshjeje “do të ndodhin gjëra të këqija”.
Zëvendëspresidenti J.D. Vance deklaroi se pala iraniane nuk ka pranuar “vijat e kuqe” të vendosura nga administrata amerikane. Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Leavitt, theksoi se diplomacia mbetet opsioni i parë, por administrata është e përgatitur të ndërmarrë veprime nëse Teherani nuk pranon një ndërprerje të verifikueshme të pasurimit të uraniumit.
I dërguari special i SHBA-së për negociatat, Steve Witkoff, në një intervistë për Fox News, deklaroi se Presidenti Trump pyet pse Irani nuk ka “ulur armët” përballë pranisë së shtuar ushtarake amerikane në rajon. Sipas tij, Uashingtoni pret një deklarim zyrtar nga Teherani se nuk synon armë bërthamore dhe hapa konkretë për ta provuar këtë.
Bisedimet e 17 shkurtit në Gjenevë
Më 17 shkurt, delegacionet e SHBA-së dhe Iranit zhvilluan një raund bisedimesh në Gjenevë për programin bërthamor. Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araqchi deklaroi se palët ranë dakord mbi “parime udhëzuese” dhe se një kundërpropozim iranian mund të përgatitet brenda 2-3 ditësh për miratim nga autoritetet e larta në Teheran.
Shtëpia e Bardhë sqaroi se ekzistojnë ende dallime thelbësore, përfshirë nivelin e pasurimit të uraniumit, programin raketor iranian dhe mekanizmin e lehtësimit të sanksioneve. Araqchi paralajmëroi se një veprim ushtarak do të ndërlikonte drejtpërdrejt arritjen e një marrëveshjeje.
Këto deklarata tregojnë se negociatat mbeten të hapura, por me hendek të dukshëm në çështjet kyçe teknike dhe politike.
Zhvendosja e forcave ajrore dhe detare
Paralelisht me negociatat, SHBA-të kanë shtuar praninë ushtarake në rajon. Sipas postimeve të publikuara në platformën X, rreth një duzinë avionësh F-22 kaluan përmes Mbretërisë së Bashkuar drejt Lindjes së Mesme. Në Gjirin e Sudës në Greqi janë evidentuar avionë F-35, A-10, avionë furnizimi me karburant dhe mjete të operacioneve speciale.
Gazeta franceze “Le Monde”, duke iu referuar imazheve satelitore nga Planet Labs dhe Airbus, raportoi se përqendrimi i forcave amerikane arrin nivele që nuk janë parë që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003.
Më 18 shkurt, imazhet satelitore nga Planet Labs treguan 30 avionë në bazën ajrore Muwaffaq Salti në Jordani, përfshirë Growler, F-15 dhe F-35. Më 20 shkurt, sipas imazheve të publikuara nga Airbus, numri arriti në 59 avionë.
Aeroplanmbajtësja “Gerald Ford”, e konsideruar më e madhja dhe më modernja në flotën amerikane, pritet të mbërrijë në Suda dhe më 26 shkurt të kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe për transportin global të naftës.
Analisti Seth Jones nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare deklaroi për Associated Press se SHBA po përqendrohet kryesisht në kapacitete ajrore dhe detare, pa dislokim të dukshëm trupash të mëdha tokësore.
Presioni diplomatik dhe mesazhi strategjik
Administrata Trump po përdor një qasje të dyfishtë. Nga njëra anë, zhvillon negociata në Gjenevë dhe kërkon një deklarim formal për heqjen dorë nga armët bërthamore. Nga ana tjetër, zhvendos kapacitete ushtarake në pika strategjike pranë territorit iranian dhe në korridoret detare që kontrollojnë rrjedhën energjetike globale.
Afati 10-15 ditor e ngushton hapësirën për kompromis dhe rrit presionin mbi Teheranin. Përqendrimi i avionëve luftarakë në Jordani, prania e aseteve në Suda dhe kalimi i planifikuar në Ngushticën e Hormuzit tregojnë se paralajmërimet publike shoqërohen me përgatitje operacionale konkrete.
Zhvillimet e ditëve në vijim, përfshirë kundërpropozimin iranian dhe lëvizjet e mëtejshme të flotës amerikane, do të përcaktojnë nëse ultimatumit të shpallur nga Trump do t’i përgjigjet një marrëveshje e re bërthamore apo një fazë e re konfrontimi në rajon. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje