FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Irani paralajmëroi se çdo sulm ndaj vendit do të shkaktonte një konflikt rajonal.
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ose nuk e besuan këtë paralajmërim, ose e konsideruan si një rrezik që ia vlente të merrej. Njëmbëdhjetë ditë pas fillimit të luftës, vendet arabe të Gjirit po paguajnë çmimin dhe askush më shumë se Emiratet e Bashkuara Arabe.
Më shumë se 1,700 raketa dhe dronë janë lëshuar drejt Emirateve të Bashkuara Arabe që nga fillimi i luftës, sipas Ministrisë së Mbrojtjes së vendit. Më shumë se 90 për qind e tyre janë rrëzuar nga interceptorë, avionë luftarakë dhe helikopterë.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, pranoi në një intervistë me gazetarin Jake Tapper të CNN javën e kaluar se gatishmëria e Iranit për të sulmuar fqinjët e tij arabë ishte surpriza më e madhe e luftës për të.
Të dielën, Trupa e Gardës Revolucionare Islamike e Iranit tha se po përdorte 60 për qind të fuqisë së saj të zjarrit kundër asaj që e quajti “baza” dhe “interesa strategjike” amerikane në vendet fqinje arabe, ndërsa pjesën tjetër kundër Izraelit.
Më shumë predha janë lëshuar drejt Emirateve të Bashkuara Arabe sesa ndaj çdo vendi tjetër, me gjasë edhe më shumë se ndaj Izraelit, i cili së bashku me SHBA-në e nisi këtë luftë. Disa prej tyre kanë rënë në shtëpi, zyra dhe rrugë në zona urbane me popullsi të dendur, duke vrarë katër persona, të gjithë civilë.
Pse pikërisht Dubai?
“Dubai është me të vërtetë epiqendra e globalizimit”, thotë Fawaz Gerges, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Shkollën e Ekonomisë në Londër. “Udhëheqësit iranianë e shohin Dubain si themelin e sistemit ekonomik global perëndimor… kjo trondit ekonominë botërore, jo vetëm Dubain dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.”
Perceptimi është thelbësor. Imazhet e një zjarri që digjet përpara një hoteli ndërkombëtar në Dubai ose të një sulmi brenda territorit të Aeroportit Ndërkombëtar të Dubait tërheqin vëmendjen ndërkombëtare, ndërsa dhjetëra mijëra emigrantë dhe turistë përpiqen të largohen nga vendi.
Askush nuk u lëndua në asnjërin prej këtyre sulmeve, por ndikimi psikologjik mund të jetë i konsiderueshëm.
Gerges thekson ironinë se Emiratet e Bashkuara Arabe kanë shërbyer për vite me radhë si një litar shpëtimi ekonomik për Iranin, ndërsa Teherani përballej me një nga regjimet më të ashpra të sanksioneve në histori.
Një zyrtar i Emirateve të Bashkuara Arabe i tha CNN se marrëdhëniet përfundimisht do të normalizohen, por mund të duhen “dekada” për të rindërtuar besimin.
Emiratet e Bashkuara Arabe janë një nga partnerët më të mëdhenj tregtarë të Iranit, duke u renditur të dytat pas Kinës. Biznesi mes dy vendeve ishte zgjeruar edhe pse SHBA vazhdonte të shtrëngonte sanksionet ndaj regjimit.
Tregtia dypalëshe arriti në 28 miliardë dollarë në vitin 2024, sipas Organizatës Botërore të Tregtisë.
Rreth gjysmë milioni iranianë jetojnë në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Irani citon aleancën strategjike dhjetëravjeçare të Abu Dhabit me Uashingtonin si justifikim për sulmet. I cilësuar si “partner i madh mbrojtës” nga SHBA vitin e kaluar, Emiratet e Bashkuara Arabe e kanë bërë të qartë se kujt i besojnë për sigurinë e tyre.
Vendi ka investuar dhjetëra miliarda dollarë në avionë luftarakë, helikopterë dhe sisteme amerikane të mbrojtjes ajrore, të cilat tani janë të angazhuara në mbrojtjen e qytetarëve dhe emigrantëve nga sulmet e pashembullta të Iranit.
Duke u shkaktuar dhimbje aleatëve të SHBA-së
Sanam Vakil nga Chatham House thotë se Emiratet e Bashkuara Arabe përmbushin më shumë se një kriter për Republikën Islamike në përpjekjen e saj për t’i shkaktuar presion SHBA-së dhe aleatëve të saj.
“Duke goditur Emiratet e Bashkuara Arabe, Irani jo vetëm që po synon një partner kyç të SHBA-së, por gjithashtu po sinjalizon se një vend që strehon miliona emigrantë dhe që shërben si një nyje e rëndësishme në financat, aviacionin dhe tregtinë globale nuk mund të izolohet.”
Shkalla e hakmarrjes mund të tregojë edhe se deri në çfarë mase regjimi iranian e sheh këtë luftë si një kërcënim ekzistencial.
Kur Izraeli bombardoi objektet bërthamore të Iranit, sulme të cilave iu bashkuan në ditët e fundit edhe SHBA, përgjigjja fillestare e Iranit ishte e kufizuar. Teherani sulmoi bazën ajrore Al Udeid në Katar, një veprim që besohet se ishte sinjalizuar paraprakisht.
Pas këtij sulmi, Presidenti Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv për t’i dhënë Katarit një garanci sigurie në stilin e NATO-s, pasi edhe ai vend ishte shënjestruar nga Irani gjatë luftës aktuale.
Ekziston edhe një faktor gjeografik. Vetëm rreth 100 kilometra ujë ndajnë Iranin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Raketat dhe dronët arrijnë shumë shpejt në brigjet e Emirateve.
“Fjalë për fjalë, është ngjitur. Është shumë më e lehtë të sulmosh Dubain dhe Emiratet e Bashkuara Arabe sesa vende të tjera, le të themi Jordaninë ose Izraelin, sepse Izraeli është i mbrojtur mirë nga një sistem i fortë mbrojtjeje ajrore”, thotë Gerges.
Emiratet e Bashkuara Arabe kishin ndaluar përdorimin e bazave të tyre ushtarake ose hapësirës ajrore në rast të një sulmi ndaj Iranit.
Megjithatë, ky pozicion nuk i mbrojti nga sulmet. Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Mohamed bin Zayed al Nahyan, vizitoi disa nga të plagosurit gjatë fundjavës dhe lëshoi një paralajmërim të rrallë për armiqtë e vendit.
“U them atyre mos u mashtroni nga pamja e Emirateve të Bashkuara Arabe. Emiratet e Bashkuara Arabe kanë lëkurë të trashë dhe mish të hidhur ne nuk jemi pre e lehtë.”
Shoku shndërrohet në zemërim
Tronditja nga fakti që Emiratet e Bashkuara Arabe u bënë objektivi kryesor në listën e hakmarrjes së Iranit është shndërruar shpejt në zemërim. Mina Al-Oraibi është redaktore e gazetës së Emirateve të Bashkuara Arabe The National.
“Në mëngjesin kur filloi lufta, njerëzit me të cilët folët u mërzitën shumë kur thanë se Izraeli dhe SHBA kishin zgjedhur opsionin ushtarak… por shumë shpejt, ndërsa Irani filloi të sulmonte Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vendet e tjera, tërbimi dhe ndjenja e padrejtësisë iu drejtuan Iranit.”
Shpresa dhe lehtësimi pasi presidenti iranian Masoud Pezeshkian kërkoi falje në fundjavë dhe tha se Irani nuk do t’i shënjestrojë më fqinjët e tij zgjatën pak.
Sulme të reja me breshëri raketash vazhduan të kërcënojnë Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vendet e tjera të Gjirit. Në çdo konflikt ekziston edhe realiteti paralel i “biznesit si zakonisht”. Në plazhet e Dubait nuk mungojnë turistët që bëjnë banja dielli dhe refuzojnë të lejojnë që një luftë ku nuk duan të përfshihen t’u ndryshojë jetën.
Lini një Përgjigje