FLASH
Shkruar nga Sergiy Makogon
Përdorimi i kriptomonedhës nga Rusia për të anashkaluar sanksionet ka zbuluar një boshllëk në përpjekjet e bashkësisë ndërkombëtare për të frenuar makinën e luftës së Moskës...
Deri më sot, komuniteti ndërkombëtar është mbështetur te dominimi i dollarit amerikan dhe sistemi SWIFT për të zbatuar rendin ekonomik global. Megjithatë, shfaqja e aseteve digjitale të mbështetura te rubla tregon një përpjekje të sofistikuar, të sponsorizuar nga shteti rus, për të sfiduar këto mekanizma.
E lançuar në fillim të vitit 2025, A7A5 është projektuar si një kanal i shpejtë dhe me volum të lartë, që synon të rilidhë ekonominë ruse me likuiditetin global, duke mbrojtur kapitalin e paligjshëm nga mbikëqyrja e rregullatorëve perëndimorë. Rritja e shpejtë e saj, që tejkaloi zgjerimin e aktorëve të konsoliduar si Tether (USDT) dhe Circle (USDC), sinjalizon një fazë të re ku teknologjia blockchain përdoret si instrument gjeopolitik nga regjime nën sanksione.
Në thelb teknik dhe operacional, A7A5 funksionon si një instrument digjital i mbështetur në rubël, i ndërtuar mbi blockchain-et Tron dhe Ethereum. Edhe pse është emetuar sipas kuadrit rregullator të Kirgistanit, stabiliteti financiar i saj mbështetet në depozita rubli të mbajtura në Promsvyazbank (PSB), një bankë shtetërore ruse nën sanksione të plota perëndimore.
Porta kryesore e këtij sistemi është Grinex, një bursë kriptomonedhash me bazë në Kirgistan. Grinex u shfaq pothuajse menjëherë pasi autoritetet perëndimore mbyllën paraardhësen e saj, Garantex, një shpejtësi që sugjeron burime të konsiderueshme dhe përfshirje të drejtpërdrejtë të Kremlinit.
Duke operuar përmes Kirgistanit, rrjeti shfrytëzon një zonë gri rregullatore, që u lejon bizneseve ruse të konvertojnë rubla në A7A5 dhe më pas t’i shkëmbejnë këto token-e me kriptoasete me likuiditet global. Ky funksion “urë” u mundëson subjekteve të sanksionuara të hyjnë në tregun e kriptomonedhave të lidhura me dollarin amerikan, pa mbajtur asete të denominuara në dollar për një kohë të mjaftueshme që të bllokohen nga mekanizmat e ngrirjes të përdorur nga emetues si Tether.
Shtrirja e këtij rrjeti nuk kufizohet në Azinë Qendrore, por arrin deri në Amerikën e Jugut, duke e bërë më të vështirë punën e ekipeve perëndimore të përputhshmërisë. Hetues të Bashkimit Evropian kanë identifikuar, për shembull, një bursë kyçe kriptomonedhash në Paraguaj që ka lehtësuar lëvizjen e aseteve duke anashkaluar sanksionet transatlantike.
Duke kanalizuar transaksionet përmes një emetuesi kirgistanas dhe një burse paraguajane, arkitektët e A7A5 kanë ndërtuar një sistem që është i vështirë të çmontohet me mjete tradicionale diplomatike apo ligjore. Qasja shumëjuridiksionale garanton që, edhe nëse një nyje komprometohet, infrastruktura e përgjithshme e shmangies së sanksioneve vazhdon të funksionojë.
Rritja e A7A5 ka qenë e jashtëzakonshme dhe ka vënë në pikëpyetje supozimin se sanksionet do ta izolonin financiarisht shtetin rus. Në vitin 2025, furnizimi on-chain i A7A5 u zgjerua me rreth 89.5 miliardë dollarë. Për krahasim, dy stablecoin-et më të mëdha në botë, USDT dhe USDC, shtuan respektivisht rreth 49 miliardë dhe 31 miliardë dollarë në të njëjtën periudhë.
Kjo rritje u ndihmua nga integrimi i A7A5 me kartat e Promsvyazbank, që u mundësuan qytetarëve rusë hyrje të lehtë në ekosistemin kripto. Një forcim i papritur i rublës, i nxitur nga kontrolle të forta kapitale dhe kërkesa për eksporte, uli gjithashtu rrezikun valutor për përdoruesit, duke inkurajuar një zhvendosje masive kapitali.
Për Kremlinin, A7A5 shërben si linjë jetike për tregtinë ndërkufitare, duke u mundësuar kompanive ruse të shlyejnë fatura ndërkombëtare pa kaluar nga sistemi bankar perëndimor. Por për Republikën e Moldavisë, kjo stablecoin është kthyer në një kërcënim të drejtpërdrejtë për demokracinë.
Policia moldave dhe hetues ndërkombëtarë kanë dokumentuar përdorimin e A7A5 nga Rusia për nënshtrim politik. Miliona dollarë janë shpërndarë për të ndikuar zgjedhjet, për të financuar protesta kundër qeverisë dhe për të blerë vota në referendume, duke krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë mes pastrimit të parave të sponsorizuar nga shteti dhe luftës hibride.
Reagimi perëndimor arriti një pikë kritike në fund të vitit të kaluar, kur u bë i qartë shtrirja e plotë e rrjetit A7A5. Në tetor, Komisioni Evropian, përmes paketës së 19-të të sanksioneve, vendosi një ndalim të plotë transaksionesh për stablecoin-in A7A5. BE-ja sanksionoi gjithashtu Old Vector dhe Grinex, dy kompanitë kirgistanase përgjegjëse për shpërndarjen dhe tregtimin e token-it, si dhe 5 banka ruse dhe dhjetë institucione financiare në Kirgistan dhe Taxhikistan.
Në mënyrë paralele, Zyra britanike për Zbatimin e Sanksioneve Financiare (OFSI) sanksionoi Grinex, Old Vector dhe Meer, një tjetër bursë me bazë në Kirgistan, për rolin e tyre në shmangien e sanksioneve ruse.
Këto veprime të koordinuara nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar dhe BE ndikuan në efikasitetin operacional të token-it. Pasi bursa të mëdha të decentralizuara, si Uniswap, e shtuan A7A5 në listat e bllokimit, likuiditeti i tij ra ndjeshëm. Vëllimi ditor i transaksioneve, që kishte arritur mbi 1.5 miliardë dollarë, zbriti në rreth 500 milionë dollarë.
Megjithatë, A7A5 mbetet një mjet funksional për tregtinë ndërkufitare ruse, duke nxjerrë në pah kufizimet e sanksioneve tradicionale në një botë të decentralizuar. Vëllimi total i transaksioneve ka kaluar tashmë 100 miliardë dollarë në më pak se një vit, dhe token-i vazhdon të përdoret brenda një rrethi të mbyllur aktorësh të sanksionuar dhe juridiksionesh miqësore.
Risi të reja, si “Digital Promissory Notes”, instrumente sigurie të mbështetura nga A7A5, që mund të shlyhen në para përmes bot-eve në Telegram ose zyrave të specializuara financiare, tregojnë se sistemi po evoluon për të anashkaluar bllokimet digjitale me zgjidhje fizike.
Shkallëzimi i shpejtë i një stablecoin-i të mbështetur në rubël tregon se barrierat për krijimin e infrastrukturave financiare shtetërore janë më të ulëta se kurrë. Fragmentimi i parasë digjitale sipas vijave gjeopolitike duket i pashmangshëm dhe sfidon drejtpërdrejt efektivitetin e sanksioneve ekonomike.
Mbrojtja e integritetit të sistemit financiar global kërkon monitorim të vazhdueshëm dhe në kohë reale të infrastrukturës blockchain në shumë juridiksione, nga Azia Qendrore deri në Amerikën e Jugut, si dhe një nivel shkathtësie teknologjike që përputhet me kërcënimet ekzistuese. /Përshtatur nga Cepa/
Sergiy Makogon është një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane . Ai është një ekzekutiv me përvojë dhe ekspert i energjisë me mbi 20 vjet eksperiencë në tregjet e gazit të Ukrainës dhe Evropës Qendrore dhe Lindore (CEE), si dhe në sigurinë evropiane.
Lini një Përgjigje