TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota15 Shkurt 2026, 18:31

Si u zhduk ndikimi evropian në konfliktet e Lindjes së Mesme?

Shkruar nga Lluis Bassets
Si u zhduk ndikimi evropian në konfliktet e Lindjes së Mesme?
Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu

Përpara se t’i sfidonte evropianët me ambiciet e tij aneksuese në lidhje me Groenlandën, Trump i ka dëbuar ata tashmë nga Lindja e Mesme, ashtu siç ka dëbuar Kombet e Bashkuara...

Eskavatori dhe topi i shembjes janë mjete ushtarake të domosdoshme, krahas bombës apo ngarkesës me dinamit. Ato përdoren prej vitesh për të ndëshkuar familjet e terroristëve palestinezë që kanë kryer një atentat vdekjeprurës. Metoda e përdorur në shkallë të vogël në Bregun Perëndimor është shtrirë që nga 7 tetori 2023 në të gjithë territorin e Gazës, edhe si sistem hakmarrjeje me përfitim, pasi pas shembjes zakonisht vjen pushtimi i të gjithë ose i një pjese të territorit të rrafshuar.

Nuk është e çuditshme që këto armë-mjete të kenë frymëzuar autorët e “Në shkatërrim”, raporti i Konferencës së Sigurisë në Mynih kushtuar ndryshimit të politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara, veçanërisht në lidhje me Europën. Të magjepsur nga shembja e krahut lindor të Shtëpisë së Bardhë për ndërtimin kapriçioz të një salle të madhe vallëzimi, politologët Tobias Bunde dhe Sophie Eisentraut kanë gjetur metaforën për sulmin trumpist ndaj “sistemit të normave ndërkombëtare, shpërfilljes së procedurave ligjore dhe konsiderimit të presidencës si pronë personale”.

Gaza nuk ishte në mendjen e dy politologëve, megjithëse në pak vende përputhen kaq saktësisht shembja e rendit ndërkombëtar dhe përdorimi i eskavatorit dhe topit të shembjes për ta kthyer në truall bosh një zonë të gjerë urbane tashmë të bombarduar. Atje puna është pothuajse e përfunduar, me 90% të ndërtesave të rrënuara, fushat e kultivuara të shkatërruara, 60% të infrastrukturës së komunikimit, kanalizimeve, ujit dhe energjisë elektrike të nxjerrë jashtë përdorimit dhe 50 milionë tonë rrënojash të grumbulluara. Ndërkohë është humbur edhe 10% e popullsisë, mes çerek milioni që është larguar dhe shifrës përfundimtare e të paplotë prej 71.000 të vdekurish, e njohur nga Izraeli.

Edhe plani i paqes është pjesë e shembjes së rendit ndërkombëtar. Nuk ka pasur pjesëmarrje apo përfaqësim të palestinezëve në negociimin e tij dhe nuk do të ketë as në organet politike të destinuara për ta zbatuar. Nuk ka as nxitim për të intensifikuar ndihmën humanitare apo për t’iu përgjigjur siç duhet një popullsie të rraskapitur, të strehuar në çadra nën shi dhe të ftohtë, në kontrast me ekspozimin megaloman të projekteve urbanistike që ushqejnë dyshimet për një dëbim të përgjithësuar. As armëpushimi nuk është plotësisht në fuqi, pasi sjell një rrjedhë të vazhdueshme vdekjeje dhe shkatërrimi nga ushtria izraelite dhe nga banda kriminale, disa të armatosura nga qeveria e Netanyahut. Bilanci prej 600 të vdekurish dhe 1.500 të plagosurish që nga shpallja e armëpushimit, pa llogaritur të sëmurët që kanë ndërruar jetë, i përket një lufte me intensitet të ulët.

Para se t’i sfidonte europianët me ambiciet e tij aneksioniste ndaj Groenlandës, Trump tashmë i ka përjashtuar ata nga Lindja e Mesme, ashtu siç ka përjashtuar Kombet e Bashkuara. Ata ishin pjesë e marrëveshjes bërthamore me Iranin të vitit 2015 dhe kishin një rol kyç në paqen e Oslos, gjithçka që Netanyahu e ka shkatërruar, sidomos me vendimet e tij aneksioniste mbi Bregun Perëndimor dhe me refuzimin radikal të çdo hapi drejt një shteti palestinez. Megjithatë, askush nuk e kundërshtoi Këshillin e Paqes të Trumpit në Këshillin e Sigurimit. Ai mori pesë votat europiane. Edhe Algjeria votoi pro. Rusia dhe Kina abstenuan, duke i rezervuar vetot e tyre për Ukrainën tani dhe ndoshta për Tajvanin në të ardhmen. Si shpërblim, Trump ka marrë disa liri, si atribuimi i presidencës për vete, kërkesa për një kuotë prej 1 miliard dollarësh për këdo që dëshiron të marrë pjesë dhe shtrirja e aftësive të tij paqebërëse në mbarë botën, pasi synon të zëvendësojë Kombet e Bashkuara dhe të përthithë burimet e tyre. Topi i hekurt që shkatërron rendin ndërkombëtar shumëpalësh gëzon kështu bekimin e institucionit që vuan goditjet e tij dhe e përfaqëson më së miri atë.

Shembja nisi në fakt në Lindjen e Mesme, para se të vinte Trump, me pushtimin e Irakut në vitin 2003 dhe luftën globale kundër terrorit të George W. Bush. Europianët, ashtu si Kombet e Bashkuara dhe organizatat humanitare, nuk kanë më asnjë rol në rajon dhe askush nuk do t’i informojë para se të sulmohet Irani. Nuk është e çuditshme që Lindja e Mesme ka pasur një peshë kaq të lehtë në Konferencën e Mynihut. Raporti i saj vjetor as nuk i kushton vëmendje rindërtimit të pamundur të Rripit, pushtimit në rritje të Bregut Perëndimor, shkatërrimit të Marrëveshjeve të Oslos apo rrezikut të një lufte rajonale që shoqëron diplomacinë përmes forcës të ushtruar nga Trump kundër Khameneit.

Në periudha të tjera, këto çështje do të kishin tërhequr vëmendjen maksimale në Mynih, por tani elefanti në dhomë është kthesa e politikës së jashtme të Donald Trumpit, siç ka theksuar presidenti i Konferencës së Mynihut, Wolfgang Ischinger. Pasi u qetësuam nga fjalimi i sjellshëm dhe pajtues i Marco Rubios, mund të marrim frymë të lehtësuar. Rendi mbretëron në Gaza… dhe në Europë./Përshtati "Pamfleti" nga "El Pais"

lindja mesme be shba

Lini një Përgjigje