FLASH
Shkruar nga Paolo Valentino
Midis shekujve 16 dhe 18, vetoja liberum ishte e drejta e çdo anëtari individual të parlamentit konfederat, për të bllokuar një propozim legjislativ, për të detyruar shpërbërjen e një seance dhe për të anuluar çdo legjislacion të miratuar tashmë...
Në Komonuelthin e fuqishëm polako-lituanez, i cili dominoi Evropën Qendrore dhe Lindore midis shekujve 16 dhe 18, vetoja liberum ishte e drejta e çdo anëtari individual të parlamentit konfederat, për të bllokuar një propozim legjislativ, për të detyruar shpërbërjen e një seance dhe për të anuluar çdo legjislacion të miratuar tashmë. Mjaftonte vetëm që një nga fisnikët e Sejmit të thoshte "Nie pozwalam!" (Nuk e lejoj), kështu unanimiteti u bë i vetmi mjet miratimi.
E aplikuar në mënyrë të tepruar nga mesi i shekullit të 17-të e tutje, veton liberum e shfrytëzua në avantazhin e tyre fuqitë fqinje si Rusia, Prusia dhe Austria, të cilat, duke korruptuar edhe një deputet të vetëm, ishin në gjendje të sabotonin ligjet dhe reformat, duke paralizuar shtetin. Historianët tani bien dakord se ajo ishte shkaku kryesor i rënies së Konfederatës dhe, në fund të fundit, i ndarjeve të mëvonshme nga duart e fqinjëve lakmitarë, të cilët e fshinë vazhdimisht Poloninë nga harta.
Kanë kaluar gati tre shekuj, por mësimi i vetos liberum është dramatikisht i rëndësishëm. Me një reduktim të rastësishëm, por simptomatik, të shumë arsyeve dhe shkaqeve të paralizës evropiane, kemi arritur në kufizimin e unanimitetit në politikën e jashtme, buxhetin dhe çështjet strategjike që e vullkanizon Unionin, duke e bërë atë margjinal dhe të parëndësishëm në botën e re të grabitqarëve.
Me autoritet dhe qartësi, Mario Monti i ka dhënë rëndësinë e duhur në këto faqe deklaratave të Kryeministrit në Bruksel, të cilat, pothuajse sikur të ishin një shënim në fund të faqes, papritmas fshinë një fije historike vazhdimësie në politikën e jashtme italiane.
"Unë nuk jam në favor të zgjerimit të votimit me shumicë, në vend të unanimitetit, brenda institucioneve evropiane. Sigurisht që do të ishte e vlefshme dhe e dobishme për Ukrainën, por në shumë çështje të tjera qëndrimet e shumicës mund të jenë të largëta nga tonat dhe interesat tona kombëtare, të cilat është përparësia ime t'i mbroj", tha Giorgia Meloni.
Ky është një largim i rëndësishëm. Megjithëse deklarata kërkon kualifikim. Meloni nuk është udhëheqësi i parë italian që e konsideron të drejtën e vetos një mjet për mbrojtjen e interesave kombëtare. Kohët e fundit, kryeministrat si të qendrës së djathtë ashtu edhe të qendrës së majtë, nga Berlusconi te Renzi, e deri te Conte, e kanë kërcënuar ose e kanë përdorur atë, veçanërisht në koalicionin e parë të verdhë-jeshil.
Kërkesa për unanimitet tani është guri i mullirit rreth këmbëve të Evropës. Siç shpjegoi eurodeputeti Sandro Gozi, autor i një raporti mbi pasojat institucionale të zgjerimit dhe reformat e mundshme pa të cilat BE-ja nuk do të jetë në gjendje të mirëpresë vende si Ukraina dhe Moldavia, "nacionalistët dhe sovranistët e paraqesin veton si garancinë më të mirë të interesave kombëtare, por në realitet është garancia më e mirë e paralizës së BE-së". Shumë përtej zgjerimit, pa fundin e unanimitetit, nuk do të ketë kurrë një politikë të jashtme të përbashkët, as shumë nga reformat e sugjeruara nga Mario Draghi në Raportin e tij të Konkurrueshmërisë.
Një konsideratë e fundit. Sovranistët evropianë pretendojnë se janë në harmoni me dinamikën globale, ku udhëheqës të rinj të fortë, nga Trump te Xi Jinping e deri te Putin, po lëvizin përgjatë vijave ultranacionaliste. Dallimi është se ata udhëheqin superfuqi, qofshin ekonomike apo bërthamore, ndërsa individualisht kombet e vogla evropiane mund të jenë vetëm vasalë ose subjekte. Nëse sovranizmi është i nevojshëm për të mbijetuar dhe për t'u llogaritur në një botë të fragmentuar, ai është sovraniteti evropian, për të cilin unanimiteti, ashtu si vetoja e lirë e Konfederatës Polake, është një recetë për katastrofë./Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje