FLASH
Shkruar nga PamfletiNdalimi i vizave nga SHBA ndaj figurave kyçe evropiane që hartuan ligjin për rregullimin e gjigantëve digjitalë ka shndërruar debatin mbi “lirinë e shprehjes” në një përplasje politike mes aleatëve. Ajo që Uashingtoni e quan mbrojtje të fjalës së lirë, Brukseli e sheh si presion dhe intimidim ndaj sovranitetit demokratik. Konflikti nuk ka të bëjë vetëm me censurën, por me pushtetin, kontrollin e teknologjisë dhe të ardhmen e rendit digjital perëndimor.
Udhëheqësit evropianë, përfshirë Emmanuel Macron, kanë akuzuar Uashingtonin për “detyrim dhe intimidim”, pasi Shtetet e Bashkuara vendosën ndalim vizash për pesë figura të shquara evropiane që kanë qenë në qendër të fushatës për miratimin e ligjeve që rregullojnë kompanitë amerikane të teknologjisë.
Ndalimet e vizave u vendosën të martën ndaj Thierry Breton, ish-komisioner i BE-së dhe një nga arkitektët e Aktit për Shërbimet Digjitale (DSA), si dhe ndaj katër aktivistëve kundër dezinformimit, përfshirë dy në Gjermani dhe dy në Mbretërinë e Bashkuar.
Personat e tjerë të prekur janë Imran Ahmed, drejtor ekzekutiv britanik i organizatës me bazë në SHBA Center for Countering Digital Hate, Anna-Lena von Hodenberg dhe Josephine Ballon nga organizata gjermane jofitimprurëse HateAid, si dhe Clare Melford, bashkëthemeluese e Global Disinformation Index.
Duke justifikuar ndalimet e vizave, sekretari amerikan i shtetit, Marco Rubio, shkroi në X: “Për një kohë shumë të gjatë, ideologë në Evropë kanë udhëhequr përpjekje të organizuara për të detyruar platformat amerikane të ndëshkojnë pikëpamjet amerikane që ata i kundërshtojnë. Administrata Trump nuk do t’i tolerojë më këto akte të rënda të censurës jashtëterritoriale.”
Gjermania, Spanja, Mbretëria e Bashkuar dhe një sërë zyrtarësh të BE-së iu bashkuan presidentit francez në dënimin e këtij veprimi, ndërsa Brukseli sinjalizoi se mund të “reagojë shpejt dhe me vendosmëri” ndaj “masave të pajustifikuara”.
DSA shihet nga Uashingtoni si një formë censurimi, ndërsa udhëheqësit evropianë thonë se rregulloret janë të domosdoshme për të kontrolluar gjuhën e urrejtjes, por përplasja rrezikon të bëhet pjesë e një konflikti shumë më të gjerë kulturor dhe politik mes administratës së Donald Trump dhe Evropës. Inteligjenca artificiale dhe teknologjitë digjitale kanë qenë gjithmonë të destinuara të bëhen një arenë kryesore përballjeje mes SHBA-së dhe Evropës, ndërsa këto teknologji bëhen gjithnjë e më qendrore në ushtrimin e pushtetit.
Macron e dënoi ndalimin e vizave me tone të ashpra. “Këto masa përbëjnë intimidim dhe detyrim që synojnë të minojnë sovranitetin digjital evropian,” shkroi ai gjithashtu në X. “Rregulloret digjitale të Bashkimit Evropian u miratuan përmes një procesi demokratik dhe sovran nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli. Ato zbatohen brenda Evropës për të siguruar konkurrencë të ndershme mes platformave, pa synuar asnjë vend të tretë, dhe për të garantuar që ajo që është e paligjshme jashtë linje të jetë e paligjshme edhe në internet. Rregullat që qeverisin hapësirën digjitale të BE-së nuk synohen të përcaktohen jashtë Evropës.”
Më pas ai shtoi se kishte folur me Breton, i cili është francez, dhe e kishte falënderuar për punën e tij. “Nuk do të heqim dorë dhe do të mbrojmë pavarësinë e Evropës dhe lirinë e evropianëve,” tha Macron.
Ministri i jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, deklaroi: “Popujt e Evropës janë të lirë dhe sovranë dhe nuk mund të lejojnë që rregullat që qeverisin hapësirën e tyre digjitale të imponohen nga të tjerët.”
Breton, ish-ministër francez i financave dhe komisioner evropian për tregun e brendshëm nga viti 2019 deri në 2024, tha: “A është kthyer gjuetia e shtrigave e McCarthy-t? Si kujtesë: 90 për qind e Parlamentit Evropian, organi ynë i zgjedhur në mënyrë demokratike, dhe të gjitha 27 shtetet anëtare votuan njëzëri për DSA-në. Për miqtë tanë amerikanë: censura nuk është aty ku mendoni se është.”
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha: “Liria e shprehjes është themeli i demokracisë sonë evropiane të fortë dhe dinamike. Ne jemi krenarë për të. Do ta mbrojmë atë.” Një zëdhënës i Komisionit shtoi: “Nëse është e nevojshme, do të reagojmë shpejt dhe me vendosmëri për të mbrojtur autonominë tonë rregullatore ndaj masave të pajustifikuara.”
Në Mbretërinë e Bashkuar, qeveria tha se ishte “plotësisht e përkushtuar” për të mbrojtur lirinë e shprehjes.
Ligji i BE-së, i miratuar në vitin 2022, kërkon që platformat e mëdha digjitale të tregojnë se po ndërmarrin hapa për të adresuar rreziqet online, përfshirë përhapjen e përmbajtjes së paligjshme, gjuhën e urrejtjes dhe përdorimin e dezinformimit për të manipuluar rezultatet zgjedhore.
Pas dy vitesh hetimi, platforma X e Elon Musk u gjobit këtë muaj me 120 milionë euro për një sërë shkeljesh, kryesisht që lidhen me transparencën, përfshirë mashtrimin e përdoruesve mbi verifikimin dhe qasjen e studiuesve.
Uashingtoni tha se BE-ja po vendos kufizime “të tepruara” mbi lirinë e shprehjes dhe se kufizimet jashtëterritoriale të DSA-së synojnë të dobësojnë kompanitë amerikane të teknologjisë dhe qytetarët amerikanë.
Breton u zëvendësua në rolin e tregut të brendshëm nga një tjetër politikan francez, Stéphane Séjourné, i cili është nënkryetar ekzekutiv i Komisionit. Séjourné shprehu mbështetjen e tij për paraardhësin, duke thënë: “Asnjë sanksion nuk do ta heshtë sovranitetin e popujve evropianë. Solidaritet i plotë me të dhe me të gjithë njerëzit e Evropës të prekur nga kjo.”
Duke përshkruar ndalimet të martën, nënsekretarja amerikane për diplomaci publike, Sarah Rogers, e klasifikoi Bretonin si “trurin” e DSA-së.
Ministria gjermane e drejtësisë tha se dy aktivistët gjermanë kishin “mbështetjen dhe solidaritetin” e qeverisë dhe se ndalimet e vizave ishin të papranueshme, duke shtuar se HateAid mbështet personat e prekur nga gjuha e paligjshme e urrejtjes digjitale. Ministri i jashtëm gjerman, Johann Wadephul, i bëri jehonë këtyre komenteve në X: “DSA u miratua në mënyrë demokratike nga BE-ja për BE-në. Ajo nuk ka efekt jashtëterritorial.”
Edhe Ministria e Jashtme e Spanjës dënoi masat amerikane, duke thënë në një deklaratë: “Një hapësirë digjitale e sigurt, e lirë nga përmbajtja e paligjshme dhe dezinformimi, është një vlerë themelore për demokracinë në Evropë dhe një përgjegjësi për të gjithë. Kushdo që e përshkruan këtë si censurë po keqinterpreton sistemin tonë kushtetues. Rregullat sipas të cilave duam të jetojmë në hapësirën digjitale në Gjermani dhe në Evropë nuk vendosen në Uashington.”
Dennis Radtke, eurodeputet dhe anëtar i CDU-së gjermane në pushtet, tha: “Adhuruesit e Trump në Evropë e mbrojnë këtë si një luftë për lirinë e shprehjes. Ku saktësisht është shtypur një opinion? Ku është lufta për lirinë e shprehjes në lidhje me Kinën dhe Rusinë? Këtu bëhet fjalë vetëm për biznes dhe për luftën kundër shtetit ligjor.”
Raphaël Glucksmann, eurodeputet socialist francez, i shkroi Rubios: “Për shumë kohë, Evropa ka qenë e dobët në zbatimin e ligjeve të saj dhe në mbrojtjen e interesave të veta. Ju keni zgjedhur të afroheni me tiranët dhe të përballeni me demokracitë. Ka ardhur koha që ne të ngrihemi. Përkuluni sa të doni para Putinit, ne jemi bota e lirë tani. Ne nuk jemi koloni e Shteteve të Bashkuara. Ne jemi evropianë dhe duhet të mbrojmë ligjet tona, parimet tona, interesat tona. Ky sanksion skandaloz ndaj Thierry Breton është një homazh për luftën e tij për sovranitetin tonë. Do ta vazhdojmë së bashku, deri në fund.”
Përplasja është e fundit që tregon tensionet mes SHBA-së dhe Evropës. Në gusht, Uashingtoni vendosi sanksione ndaj gjyqtarit francez Nicolas Yann Guillou, i cili është anëtar i Gjykatës Penale Ndërkombëtare, për shkak të hetimeve të tribunalit ndaj udhëheqësve izraelitë dhe një vendimi të mëparshëm për të hetuar zyrtarë amerikanë.
Michel Duclos, ish-diplomat i lartë francez dhe studiues i lartë rezident për gjeopolitikë dhe diplomaci në institutin Montaigne, e kritikoi këtë veprim duke iu referuar vizitës së fundit të të dërguarit rus Kirill Dmitriev në Majami për bisedime mbi luftën në Ukrainë. Ai tha: “Dmitriev festohet në Majami, Bretonit i mohohet viza amerikane. Evropa po bëhet Rusia e re për Uashingtonin. Kjo të kujton vitet 1920, kur Amerika favorizonte ish-armiqtë kundrejt aleatëve të saj të mëparshëm, por edhe më keq.”
Kryetari i Shoqatës së Gazetarëve Gjermanë, Mika Beuster, shprehu solidaritet me HateAid me seli në Berlin. “Kjo është censurë në formën e saj më të pastër, të cilën më parë e kemi njohur vetëm nga regjimet autokratike,” tha Beuster./Përshtatur nga The Guardian
Lini një Përgjigje