FLASH
Shkruar nga PamfletiLideri suprem i Iranit, Ajatollah Mojtaba Khamenei, deklaroi të enjten se kishte miratuar memorandumin e mirëkuptimit pavarësisht rezervave të tij, ndërsa SHBA njoftoi heqjen zyrtare të bllokadës ndaj porteve iraniane.
Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, të planifikuara për të premten në Zvicër në kuadër të zbatimit të një marrëveshjeje paqeje, janë anuluar papritur, në një kohë kur përleshjet mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban kanë hyrë në një fazë të re përshkallëzimi.
Takimet duhej të zhvilloheshin në fshatin zviceran Obbürgen, dy ditë pas nënshkrimit të një memorandumi mirëkuptimi (MOU), i cili parashikonte një periudhë 60-ditore negociatash për një marrëveshje të përhershme lidhur me programin bërthamor iranian dhe rikthimin e lëvizjes së naftës përmes Ngushticës së Hormuzit.
Shtëpia e Bardhë deklaroi se SHBA mbetet e gatshme të nisë sa më shpejt bisedimet teknike, por konfirmoi se nënpresidenti JD Vance, i cili drejton negociatat për administratën Trump, nuk do të udhëtojë drejt Zvicrës.
“Logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë apo e parashikueshme. Për momentin, nënpresidenti nuk do të niset sonte”, tha një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë.
Anulimi ndodhi në kohën kur Izraeli dhe Hezbollahu shkëmbyen sulmet më të ashpra që prej vendosjes së armëpushimit.
Hezbollahu njoftoi se kishte goditur me breshëri raketash forcat izraelite pranë qytetit Nabatieh në jug të Libanit, pas bombardimeve të vazhdueshme izraelite gjatë ditës. Izraeli u përgjigj me një valë sulmesh ajrore ndaj qytetit dhe zonave përreth, duke shkaktuar viktima dhe të plagosur, përfshirë edhe fëmijë.
Sipas Hezbollahut, objektiv i sulmeve ishin forcat izraelite që po përpiqeshin të përparonin drejt kodrave përreth Nabatiehut, një zonë që ka mbetur vatër tensioni edhe pas shpalljes së armëpushimit SHBA–Iran.
Anulimi i bisedimeve ndodhi aq papritur sa stafi i JD Vance dhe një grup gazetarësh ishin mbledhur tashmë në Bazën Ajrore Andrews pranë Uashingtonit për nisjen drejt Zvicrës. Ndërkohë, dhjetëra zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë dhe ekipe përgatitore ndodheshin tashmë në territorin zviceran.
Lideri suprem i Iranit, Ajatollah Mojtaba Khamenei, deklaroi të enjten se kishte miratuar memorandumin e mirëkuptimit pavarësisht rezervave të tij, ndërsa SHBA njoftoi heqjen zyrtare të bllokadës ndaj porteve iraniane.
Megjithatë, agjencia iraniane Tasnim raportoi se negociatorët iranianë kërkonin të shihnin prova konkrete të zbatimit të marrëveshjes nga ana amerikane përpara se të zhvilloheshin raunde të reja negociatash. Sipas raportit, Teherani nuk kishte konfirmuar ende dërgimin e delegacionit të tij në Gjenevë.
Mediat pranë Hezbollahut raportuan se Irani po vononte pjesëmarrjen në bisedime për shkak të vazhdimit të operacioneve ushtarake izraelite në Liban.
Izraeli, i cili nuk ishte pjesë e negociatave SHBA–Iran dhe ka mbajtur distancë nga marrëveshja, vazhdoi operacionet ushtarake në Liban edhe të premten. Autoritetet izraelite akuzuan Hezbollahun për shkelje të armëpushimit, ndërsa grupi libanez hodhi poshtë këto pretendime dhe i atribuoi Izraelit përgjegjësinë për përshkallëzimin.
Hezbollahu deklaroi se luftëtarët e tij kishin shkatërruar tre tanke izraelite në jug të Libanit dhe se përleshjet vazhdonin. Ushtria izraelite nuk ka konfirmuar këto pretendime.
Konflikti u përshkallëzua pasi Hezbollahu sulmoi Izraelin në muajin mars, duke deklaruar se veprimi ishte hakmarrje për vrasjen e liderit suprem iranian nga SHBA dhe Izraeli. Që atëherë, pushtimi izraelit i jugut të Libanit dhe fushata e bombardimeve kanë shkaktuar mbi 3.900 viktima në Liban. Sipas të dhënave të publikuara, Hezbollahu ka vrarë të paktën 32 ushtarë izraelitë dhe tre civilë izraelitë.
Të enjten, Izraeli shpalli krijimin e asaj që e quajti “zonë sigurie” në jug të Libanit, e cila përfshin qindra kilometra katrorë territor libanez. Autoritetet e Bejrutit kanë kërkuar tërheqjen e plotë të forcave izraelite, një kërkesë që edhe Irani e konsideron pjesë të detyrimeve të përcaktuara në memorandumin e nënshkruar me SHBA-në.
Marrëveshja parashikon përfundimin e përhershëm të luftës në Liban dhe garantimin e integritetit territorial dhe sovranitetit të vendit. Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se pret një armëpushim të plotë në të gjitha frontet.
Megjithatë, Izraeli ka këmbëngulur se nuk do të tërheqë trupat nga jugu i Libanit, që ka sjellë kritika publike nga Trump dhe JD Vance.
“Presidenti është zhgënjyer në disa raste sepse duket sikur jemi shumë pranë një përparimi të madh në marrëveshje dhe më pas ndodh një shpërthim i madh në një zonë civile të Bejrutit, ku humbin jetën njerëz që nuk kanë lidhje me Hezbollahun. Veprime të tilla nuk janë të pranueshme”, deklaroi Vance para gazetarëve.
Ndërkohë, negociatori kryesor iranian Mohammad Ghalibaf paralajmëroi se çdo shkelje e marrëveshjes do të marrë një përgjigje të vendosur nga Teherani.
Paqartësitë rreth zhvillimit të negociatave shtojnë dyshimet mbi mundësinë e arritjes së një armëpushimi afatgjatë në konfliktin rajonal, i cili sipas të dhënave të deritanishme ka shkaktuar mbi 7.000 viktima, ka rritur çmimet e energjisë dhe ka tronditur tregjet ndërkombëtare.
Khamenei deklaroi se presidenti Trump e kishte nënshkruar marrëveshjen “nga dëshpërimi” dhe paralajmëroi se negociatat e ardhshme nuk do të jenë të lehta.
“Nëse pala amerikane paraqet kërkesa të tepruara, ne nuk do t’i pranojmë”, tha ai.
Memorandumi u jep palëve 60 ditë kohë për të arritur një marrëveshje përfundimtare mbi programin bërthamor iranian, me mundësi zgjatjeje nëse të dyja palët bien dakord. Dokumenti parashikon gjithashtu krijimin e një fondi rindërtimi prej 300 miliardë dollarësh për Iranin dhe stimuj të tjerë financiarë.
Po ashtu, ushtria amerikane konfirmoi heqjen e bllokadës detare ndaj porteve iraniane, duke sqaruar se anijet luftarake amerikane do të vazhdojnë të qëndrojnë në rajon.
Megjithëse kufizimet janë hequr, trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë, mbetet ende i reduktuar.
Lini një Përgjigje