FLASH
Shkruar nga Con Coughlin
Një veprim i synuar ushtarak amerikan mund të rrëzojë diktaturën teokratike të ajatollahëve
Ndërsa administrata Trump vazhdon grumbullimin masiv të forcave ushtarake në Lindjen e Mesme, jo vetëm populli iranian, i cili ka vuajtur prej kohësh, shpreson që një ndryshim regjimi në Teheran do të përmirësojë ndjeshëm fatin e tij.
Megjithëse Donald Trump deklaroi në fjalimin e tij të martën se preferon ta zgjidhë përmes diplomacisë përplasjen me Teheranin lidhur me ambiciet e tij bërthamore, përmasat e forcës amerikane që po grumbullohet në rajon, më e madhja që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003, sugjerojnë se një formë veprimi ushtarak po afrohet.
Për më tepër, gjasat që SHBA të nisë një valë të re sulmesh kundër Iranit do të mbeten të larta për sa kohë që negociatorët iranianë vazhdojnë të këmbëngulin në të drejtën e patjetërsueshme të vendit për të zhvilluar aktivitete të pasurimit të uraniumit, të cilat komuniteti perëndimor i inteligjencës beson se synojnë prodhimin e armëve bërthamore.
Ky është një kusht që Trump nuk ka gjasa ta pranojë, duke pasur parasysh zotimin e tij në fjalimin: “nuk do ta lejoj kurrë sponsorin numër një të terrorizmit në botë… të ketë një armë bërthamore”
Përballja më e fundit e Iranit me SHBA-në ndodh në një moment kur Republika Islamike ndodhet në pikën e saj më të dobët që nga lufta Iran-Irak në vitet 1980, kur diktatori irakian Saddam Hussein, me mbështetje perëndimore, iu afrua rrëzimit të ajatollahëve.
Me ekonominë iraniane në gjendje kritike dhe me regjimin që përpiqet të përmbajë valën e protestave kundër qeverisë, ekziston mundësia që një veprim ushtarak i kujdesshëm dhe i synuar nga SHBA të rrëzojë të gjithë strukturën e diktaturës teokratike të ajatollahëve.
Madje, sipas raportimeve, SHBA ka përgatitur një listë objektivash që përfshin figura kyçe të regjimit, si udhëheqësin iranian ajatollah Ali Khamenei dhe djalin e tij, për t’i eliminuar në kuadër të një strategjie “prerjeje koke” që synon ndryshim regjimi në Teheran.
Nëse largimi i ajatollahëve do të mirëpritej nga shumica dërrmuese e iranianëve që kanë duruar gati pesë dekada sundimi despotik, rënia e Republikës Islamike do të kishte pasoja që shtrihen përtej kufijve të Iranit.
Ndërsa Lindja e Mesme, e cila ka përballuar peshën kryesore të veprimtarive armiqësore të Teheranit, do të ishte përfituesi më i dukshëm, një ndryshim rrënjësor i qeverisjes do të kishte gjithashtu pasoja të thella gjeopolitike në rajone të tjera.
Në veçanti, Rusia dhe Kina, të cilat kanë ndërtuar partneritete strategjike tregtare dhe ushtarake me Iranin në vitet e fundit, do ta shihnin pozicionin e tyre global të dobësohej ndjeshëm. Ky rezultat mund të shpjegojë raportimet e fundit që sugjerojnë se Moska dhe Pekini janë të gatshme t’i ofrojnë Teheranit armatime të sofistikuara.
Rusia do të pësonte goditjen më të madhe nga një ndryshim regjimi, pasi Irani ka rezultuar një aleat i vlefshëm në mbështetje të përpjekjeve luftarake të Vladimir Putinit në Ukrainë, duke furnizuar vazhdimisht rusët me dronë dhe raketa balistike. Duke pasur parasysh se këtë vit ka humbur një tjetër aleat kyç në Venezuelë pas rrëzimit të ish-presidentit Nicolás Maduro, përpjekjet e Putinit për të krijuar një bosht alternativ fuqie përballë SHBA-së do të dukeshin të dobësuara.
Edhe Kina do të përballej me presion nëse nuk do të mund të mbështetej më në furnizimin e qëndrueshëm me naftë të lirë iraniane, 90 për qind e eksporteve të naftës iraniane me çmime të reduktuara shkojnë drejt Pekinit, për të mbështetur ekonominë e saj. Udhëheqja komuniste në Pekin do të ishte gjithashtu e vetëdijshme se çdo ndryshim udhëheqjeje në Teheran mund të ndikojë negativisht në nismën ambicioze “Një Brez, Një Rrugë”, pjesë kyçe e paktit të partneritetit të nënshkruar mes dy vendeve në vitin 2021.
Megjithatë, përfitimet më të menjëhershme nga një ndryshim regjimi në Teheran do të ndiheshin në Lindjen e Mesme, ku rrjeti i ndërlikuar i grupeve të armatosura që Republika Islamike ka krijuar ndër dekada do të duhet të mbijetojë pa mbështetjen ushtarake dhe financiare të ofruar nga sponsorizuesit iranianë.
Pa ajatollahët, Hamasi do ta kishte të vështirë t’i rezistonte kërkesës së administratës Trump për t’u çarmatosur plotësisht dhe për të shpërbërë infrastrukturën e tij në Gaza, një nga kërkesat kryesore të planit me 20 pika të Trump për të sjellë paqe në enklavë. Ndërkohë, në Liban, është e dyshimtë nëse Hezbollahu, grupi shiit i mbështetur nga Irani që ka dominuar skenën politike të vendit për dekada, do të mund të mbijetonte në formën e tij aktuale pa mbështetjen e Teheranit.
Edhe Iraku do të përfitonte, duke qenë se Irani vazhdon të mbështesë një numër milicish shiite në vend, që synojnë të sfidojnë praninë e Uashingtonit në rajon. Jemeni, ku Irani është mbështetësi kryesor ushtarak i rebelëve Houthi, do të ishte një tjetër përfitues, pasi kjo do t’u mohonte Houthive – të shpallur organizatë terroriste nga SHBA, mundësinë për të vazhduar fushatën e kushtueshme të ndërprerjes së lundrimit në korridorin jetik tregtar të Detit të Kuq.
Trump mund të jetë ende duke shqyrtuar nëse do të ndërmarrë apo jo veprime ushtarake kundër Iranit. Por, ndërsa peshon vendimin e tij, udhëheqësi amerikan duhet të kuptojë se largimi i ajatollahëve nuk do të përfitonte vetëm popullin iranian, por mbarë botën. /Përshtatur nga The Telegraph/
Lini një Përgjigje