FLASH
Shkruar nga Miriam Blum
Shqipëria i ofron Izraelit diçka gjithnjë e më të rrallë në diplomacinë ndërkombëtare: një partner evropian me shumicë myslimane që kombinon besueshmërinë morale me përfaqësimin pragmatik ndërkombëtar...
Këtë javë, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama zhvilloi vizitën e tij zyrtare në Izrael dhe mbajti një fjalim në Knesset, një moment që mbart peshë historike dhe simbolike. Fjalimi i udhëheqësit të një vendi me shumicë myslimane para organit legjislativ të Izraelit është një moment i rrallë, i bërë më domethënës nga pjesëmarrja e tij në konferencën ndërkombëtare mbi luftimin e antisemitizmit të organizuar nga ministri i Çështjeve të Diasporës, Amichai Chikli.
Në letër, Izraeli dhe Shqipëria duken si një çift i papritur. Njëri është një shtet i Lindjes së Mesme që përballet me kërcënime nga të gjitha anët, ndërkohë që modernizon rajonin; tjetri, një vend i vogël ballkanik me një të kaluar komplekse dhe një të tashme që modernizohet me shpejtësi. Megjithatë, në praktikë, marrëdhënia e tyre nuk është e ankoruar në komoditet, por në vlera të përbashkëta, qartësi morale, qëndrueshmëri dhe një instinkt për të qëndruar në anën e duhur të historisë.
Ky themel u hodh gjatë kapitullit më të errët të njerëzimit.
Gjatë Holokaustit, Shqipëria ishte i vetmi vend evropian që doli me më shumë hebrenj sesa kishte para luftës. Të udhëhequra nga Besa, një kod nderi i lashtë shqiptar që do të thotë një premtim i shenjtë për të mbrojtur të tjerët, familjet myslimane fshehën hebrenjtë, falsifikuan dokumente dhe rrezikuan jetën e tyre pa hezitim.
Sipas Yad Vashem, shqiptarët strehuan afërsisht 2,000 refugjatë hebrenj gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe dhjetëra prej tyre janë njohur që atëherë si të Drejtë midis Kombeve. Për shqiptarët, shpëtimi i hebrenjve nuk ishte një akt heroizmi; ishte një detyrim moral.
Kjo ndjenjë përgjegjësie nuk mbaroi me luftën. Shqipëria ishte ndër vendet e para që njohu Shtetin e Izraelit në vitin 1949 dhe mbajti marrëdhënie diplomatike edhe gjatë periudhave kur kjo gjë solli kosto politike. Për Izraelin, një komb i ndërtuar nga të mbijetuarit dhe i mbështetur nga kujtesa, një vazhdimësi e tillë mbart një rëndësi të thellë.
Në ditët e sotme, ky vullnet i mirë historik është përkthyer në bashkëpunim të prekshëm. Izraeli dhe Shqipëria mbajnë marrëdhënie të forta diplomatike dhe bashkëpunojnë në teknologji, siguri kibernetike, bujqësi, energji dhe turizëm. Kur një tërmet shkatërrues goditi Shqipërinë në vitin 2019, Izraeli ishte ndër vendet e para që ofroi ndihmë, duke dërguar mbështetje shpëtimi dhe humanitare në një moment krize kombëtare. Vendimi i Shqipërisë në vitin 2021 për të hapur ambasadën e saj në Jerusalem nuk ishte thjesht simbolik; ai pasqyronte një marrëdhënie të përcaktuar nga reciprociteti, besimi dhe qëndrueshmëria morale brenda një kuadri evropian dhe të orientuar drejt NATO-s.
Shqipëria i ofron Izraelit diçka gjithnjë e më të rrallë në diplomacinë ndërkombëtare: një partner evropian me shumicë myslimane që kombinon besueshmërinë morale me përfaqësimin pragmatik ndërkombëtar. Ajo i siguron Izraelit vullnet të mirë diplomatik në Ballkan, një urë lidhëse për audiencat e moderuara myslimane dhe një zë të besueshëm në forumet ndërkombëtare që nuk është në mënyrë refleksive armiqësor ndaj Izraelit.
Mundësia tani është që kjo marrëdhënie të ngrihet më tej. Kryeministri Benjamin Netanyahu mund të forcojë lidhjet duke e transformuar Shqipërinë nga një aleat i qetë në një partner strategjik të dukshëm, duke zgjeruar bashkëpunimin ekonomik dhe të sigurisë, duke rritur shkëmbimet e nivelit të lartë dhe duke investuar në nisma kulturore dhe arsimore që ruajnë kujtesën e përbashkët historike.
Pozicionimi i Shqipërisë si një model për marrëdhënie konstruktive myslimano-hebraike do t'i shërbente jo vetëm interesave dypalëshe, por edhe pozicionit më të gjerë diplomatik të Izraelit.
Në një kohë kur miqësitë diplomatike janë të brishta dhe gjithnjë e më shumë transaksionale, marrëdhënia Izrael-Shqipëri dallohet.
Ajo është e qëndrueshme, e bazuar në vlera dhe elastike, dhe ka ende potencial të konsiderueshëm për t'u rritur. /Përshtatur nga Times Of Israel/
Lini një Përgjigje