FLASH
Shkruar nga Laura Lucchini
Skandalet e korrupsionit në Spanjë po minojnë besimin publik te institucionet dhe po dobësojnë të majtën politike. Rreziku më i madh nuk është vetëm rënia e një qeverie, por normalizimi i korrupsionit si pjesë e sistemit politik...
Shkrimtari i njohur spanjoll, Javier Cercas, ka qenë ndër zërat më kritikë ndaj qeverisë së Pedro Sánchez që kur në vitin 2025 nisën të shfaqen rastet e para të korrupsionit. Sot ai shkon më tej: nuk flet më vetëm për një krizë politike të përkohshme, por për një rrezik më të thellë, atë të degradimit të besimit në vetë demokracinë.
Sipas tij, ajo që po ndodh në Spanjë nuk është një episod i izoluar, por një simptomë e një problemi më të gjerë institucional dhe kulturor, ku korrupsioni nuk trajtohet si devijim, por rrezikon të perceptohet si pjesë e sistemit.
Në këtë kontekst, ai paralajmëron se dëmi më i madh nuk është thjesht elektoral për të majtën, por strukturor për demokracinë.
Sánchez u prit me ovacione në Romë…
Gjendemi përballë një kontrasti të madh mes mënyrës si shihet qeveria spanjolle jashtë Spanjës dhe si shihet brenda vendit. Nuk është hera e parë që ndodh. Kur një kryeministër ka shumë kohë në pushtet, jashtë shihen vetëm anët pozitive, ndërsa brenda vetëm ato negative.
Kështu ndodhi edhe me presidentin e parë spanjoll, Adolfo Suárez, i cili në fund të karrierës së tij konsiderohej jashtë vendit një burrë shteti i madh, ndërsa në atdhe kritikohej. Prandaj është normale që opinioni për Sánchez të jetë pozitiv: qëndrimi i tij ndaj luftës në Iran ka qenë i drejtë.
Edhe ai për Gazën, po ashtu. E njëjta gjë vlen edhe për qëndrimin më të paqartë mbi rritjen e shpenzimeve për NATO-n, ku ai thotë se nuk do të paguajë, por në fund do të paguajë.
Kritikët thonë se këto janë qëndrime “falas”, që nuk kanë kosto politike. Dhe edhe kjo është e vërtetë: politikisht e favorizojnë. Ndër të tjera, sepse në Spanjë ekziston një antiamerikanizëm shumë i theksuar. Të gjitha këto janë të vërteta, por kjo nuk i bën më pak qëndrime të drejta.
Jo vetëm kaq, është edhe aspekti ekonomik…
Në Spanjë ekonomia po rritet. Është një nga vendet që po rriten më shumë në Europë. Por kur vëzhgon realitetin, ka probleme të mëdha. Pabarazitë po rriten, po rritet varfëria e fëmijëve.
Kemi një problem gjigant me strehimin. Të rinjtë nuk mund të bëhen të pavarur. Paratë nuk shpërndahen në mënyrë të drejtë. Dhe ky duhet të ishte një problem i së majtës. Pakënaqësia po rritet.
Le të vijmë te korrupsioni. E shihni efektin déjà vu?
Në këtë moment, gruaja e Sánchez është nën hetim. Vëllai i tij po ashtu. Edhe krahu i tij i djathtë në politikë, Santos Cerdán. Ish-krahu i tij i djathtë, José Luis Ábalos, është në burg. Edhe krahu i djathtë i këtij të fundit është gjithashtu nën hetim.
Dhe së fundi është një episod i tmerrshëm: Leire Díez, një zyrtare e PSOE-së, rezulton pjesë e një rrjeti kriminal të drejtuar nga numri dy i partisë, me qëllim diskreditimin e gjyqtarëve, policëve dhe gazetarëve që po hetonin Sánchez dhe njerëzit e tij.
Kësaj i shtohen edhe akuzat kundër José Luis Rodríguez Zapatero-s…
Në një aktakuzë shumë të rëndë, ai po hetohet për trafik influence. Me aq sa di unë, është një hetim që ka nisur prej kohësh. Së dyti, është hera e parë në Spanjë që një ish-kryeministër vihet nën hetim.
Provat duhet të jenë shumë serioze. Është një hetim i njësisë kundër korrupsionit, ku kanë bashkëpunuar Franca, Zvicra dhe SHBA-ja. Bëhet fjalë për një hetim shumë të rëndësishëm që lidhet me marrëdhëniet e Zapateros me Venezuelën.
Por Zapatero nuk është vetëm ish-kryeministër. Ai është frymëzuesi i vetë Sánchez-it, mentori i tij politik. Dhe këtu duhet kujtuar se zgjedhjet nuk i fitoi PSOE-ja, por Partia Popullore. Sánchez arriti të krijojë një shumicë që e quajnë progresiste, por që përfshin edhe elementë të djathtë, si katalanasit e Puigdemont. Dhe Zapatero ndihmoi në krijimin e kësaj situate.
Pse vendi juaj nuk po arrin ta frenojë korrupsionin?
Në Spanjë, korrupsioni është një problem shumë serioz që nuk është trajtuar kurrë siç duhet. Edhe kryeministri i fundit, Mariano Rajoy, përfundoi i përfshirë në një skandal korrupsioni. Dhe tani ekziston frika se edhe ky kryeministër do të rrëzohet për shkak të korrupsionit.
Kjo më zemëron, sepse t’i japësh fund korrupsionit është diçka e mundur. Duket sikur, me justifikimin se jemi latinë, e pranojmë atë. Nëse ekziston vullnet politik, korrupsioni mund të reduktohet, por në Spanjë nuk e marrim seriozisht.
Dhe ky është një dëm për demokracinë, madje para se të jetë një dëm për të majtën.
Le të kthehemi te zgjedhjet e fundit që e ndëshkuan të majtën…
Partia Socialiste u fundos pikërisht në territoret ku ishte më e fortë. Në Extremadura dhe Andaluzi, ajo pushoi së qeni relevante. Sánchez mendon se në zgjedhjet federale gjërat do të jenë ndryshe, por unë nuk besoj. Në të majtën e tij nuk ka asgjë, dhe Partia Socialiste ndodhet në një krizë të thellë.
Kjo është ajo që më frikëson mua, si votues i së majtës: që e majta po bëhet krejtësisht e parëndësishme. Unë kam votuar për Sánchez-in në të dy rastet kur ai kandidoi. Kur krahu i tij i djathtë shkoi në burg, thashë se duhej të tërhiqej dhe t’ia linte vendin dikujt tjetër. Po flasim për bashkëpunëtorët e tij më të afërt.
Është kjo ajo që kërkoni edhe tani? Dorëheqjen?
Jo, ende nuk e kam thënë. Ndoshta tani është tepër vonë edhe për këtë. Sánchez mendon se frika nga e djathta ekstreme mund t’i garantojë ende fitoren. Unë besoj se nuk do të jetë kështu.
Sepse Partia Popullore mund të qeverisë e vetme. Dhe frikësimi me të djathtën funksionon vetëm një herë. Nuk mund të qeverisësh me frikë. Më zemëron dhe
më shqetëson shumë më tepër diskreditimi i demokracisë sesa ai i së majtës.
Sepse demokracia është një e mirë më e madhe. Një vit më parë kishte ende gjysmën e mandatit për të ndryshuar drejtim dhe për ta mbyllur në mënyrën më të mirë të mundshme. Tani më duket se është vonë./Pamfleti nga “La Repubblica”
Te gjithe lideret e korruptuar Te Europes dhe botes Jane miq Te Rames , si duket someone sprint si e grabisin popujt e Tyre dhe bejne gate kush esjhte me I Zoti ne grabitjen e popullit