FLASH
Shkruar nga Pamfleti
It was the Congress of the Communist Party of Romania, in June 1960, the place planned by Albania, to officially announce the breakdown of political-economic relations with the Soviet Union and the rapprochement with Communist China. The declassified documents of the American intelligence service (CIA) show how former minister Hysni Kapo openly attacked Yugoslav imperialism and revisionism, in the typical political line of Albania and also of China.
November 1960, Albania turns its eyes to China
During the congress of the Communist Party of Romania in June 1960, where the China-USSR crisis became public for the first time, Khrushchev mentioned the support of the communist delegates to the Soviet Union. One of the contrasts of the conference was the attitude of Albania, one of the smallest and most loyal countries so far to the Soviet line, which in the Congress of Romania, not only did not support Khrushchev's proposals, but expressed sympathy for the radical attitude of held by Communist China. Unlike the other speakers, the Albanian minister Hysni Kapo, did not declare his obedience to Khrushchev's words and did not mention the idea of "peaceful co-existence" at all, but attacked Yugoslav imperialism and revisionism with his comments, in the typical political line of Albania, and also of China. Even the resolution of the Central Committee of the Albanian Labor Party in July 1960 supported Kapo's position at the Bucharest congress, formalizing the policies of Chinese and not Soviet views.
The Albanian communist regime needs to maintain its offensive momentum against Western imperialism and Yugoslav revisionism, and this leads to their rejection of any opening or proposal for peaceful coexistence that could lead to the improvement of relations with the West or to the softening of their regime. Stalinist. The Albanian leadership constantly uses the anti-Yugoslav line to identify itself as the defender of national interests or to justify other internal policies. In recent years, the Soviets had allowed Albania to maneuver in its policies to deal with internal problems, but now Tirana has publicly cast doubts on the Soviet leadership of the bloc and is looking for another source of authority, which will bring the Soviet reaction to bring it back online. Recently, Albanians have used the 11th anniversary of the Republic of China to reaffirm support for China's ideological position.
The Albanian delegates are unsparingly praising their Chinese colleagues as "defenders of the purity and principles of Marxism-Leninism". Even the Chinese, in their responses, raised the "militant Marxism-Leninism" of the Albanian Communist Party and declared close friendship with words such as "neither mountains nor deep oceans can separate the Albanian and Chinese people, in their friendship". This clearly seems to worry the Soviets, as in the listing of the delegations in Moscow on September 7, Albania was not mentioned in the Pravda newspaper, while Prime Minister Shehu, who led the Albanian delegation, was received coldly by the other Eastern European delegations and did not met with Khrushchev.
January 1962, Albania-Yugoslavia-USSR
The 1948 break with the Soviet Union was not wanted by Tito, but he was forced to be a part of it. If, in 1949, he had been given the terms of rapprochement, which Khrushchev consequently offered, but with great delay, Tito would have accepted. But from the momentum of the separation, new habits, connections and policies had been created, and therefore the price for Tito's reunification with the Eastern Communist Bloc had increased. We do not believe that there will be any rapprochement between the two sides, as this would mean capitulation of one side or the other. In 1956, Khrushchev made a capitulation to Tito, but this was not accepted by the other satellite countries near Yugoslavia, and there were even revolutions and riots.
According to Kennan's analysis, Tito is a man of good character and neither a gangster nor an intriguer. He considers the Soviet Bloc as his political family, but demands that the Bloc recognize its socialist integrity. At the same time he likes the Americans and has no tricks against us. Regarding Albania, the Yugoslavs are quite nervous and consider it a source of threat to their security. They are happy every time there are problems in Hoxha's regime, even though they consider the Albanian Communist Party as their offspring, which they actually created themselves and convinced it to become part of the Comintern bloc. They are also concerned about the Albanian minority in Kosovo, which amounts to several hundred thousand people. But the Yugoslavs will not take military steps unless they are initiated by someone else.
They would be happy to overthrow Hoxha from power, just as Khrushchev would be. But Hoxha is a true Stalinist and knows how to protect himself from internal enemies, as he has eliminated almost every opposition, and at the moment he cannot be overthrown. The current situation is the most optimal for the USA, since the less we interfere and the less we do for the Albanians, the more difficult it becomes for the Chinese. If the Chinese give significant aid to Albania, it will become a burden for them. But if the Chinese do not give substantial help to this new ally, they lose their prestige. But the situation can change, therefore, we must follow the developments with vigilance.
Informatori ynë beson se udhëheqësi Hoxha, do të prekej shumë nga vdekja e të shoqes, me të cilën ka qenë martuar prej më se njëzet vjetësh. Por ai gjithsesi nuk beson, se kjo do të sillte ndryshime rrënjësore psikologjike apo, në politikat e tij si drejtues i Partisë së Punës së Shqipërisë. Sipas analizës sonë Hoxha, nuk është sentimental dhe është zot i vetes, megjithëse është mbështetur të gruaja e tij, për nxitje morale drejt pushtetit. Informatori thotë se në mungesë të saj, Hoxha mund të kërkojë mbështetjen morale të Mehmet Shehu, të paktën për të ardhmen e afërt. Edhe ne besojmë se në rast vdekjeje të zonjës Hoxha, marrëdhënie e Enverit me Shehun, do të forcohej më shumë.
Njëzet vjet janë një kohë e gjatë në jetën e çdo çifti, dhe është natyrale që humbja e një anëtari ka efektin e tij te tjetri. Në rastin specifik të çiftit Enver-Nexhmije, kjo bashkëjetesë, përveç anës cilësore të 20 vjetëve, ka dhe anën sasiore të trazirave që kanë kaluar së bashku, të cilat i kanë vënë automatikisht, në simbiozë me njëri-tjetrin. Prandaj ia vlen të theksohet se faza e parë e kësaj simbioze, i përket kohës së luftës partizane, në vitet e fundit të pushtimit, ndërsa faza e dytë, ishte periudha e vështirë e presionit jugosllav (1945-1948) ku kërkohej zëvendësimi i Hoxhës me Koçi Xoxe, dhe Nexhmija besohet se ka qenë mbështetje e fortë morale ndaj Enverit.
Në periudhën para prishjes me Jugosllavinë në 1948, ambasadori sovjetik në Shqipëri, raportonte se Hoxha i tregonte me detaje Nexhmijes, korrespondencën me partinë sovjetike, para se letrat të diskutoheshin në Komitetin Qendror, apo me udhëheqësit e tjerë. Ndërsa faza e tretë, ishte ajo e triumfit absolut të Hoxhës, ndaj Koçi Xoxe dhe e nisjes së rivalitetit mes Hoxhës e Shehut. Sa i përket rivalitetit me Shehun, duhet theksuar se elementët pro-Shehu, nuk kanë arritur të vendosen kurrë në aparatin e Agjitacion-Propagandës, që është drejtuar gjithmonë nga Nexhmija, e cila është kujdesur që ata, të mbahen larg drejtorive të rëndësishme.
Faza e katërt, nis në periudhën e prishjes mes Tiranës dhe Moskës, ku natyrisht rivaliteti Hoxha-Shehu, humbi intensitetin e tij, por Nexhmija gjithsesi, ka mbajtur anën e të shoqit. Kjo simbiozë mes tyre, është një element i fuqishëm për ruajtjen e pushtetit dhe të figurës popullore të Enverit. Në maskën e tij të “njeriut të mirë”, Hoxha gjithnjë ka fshehur sensin diplomatik ‘anadollak’ të zgjidhjeve ekstreme që ishte, siç është reflektuar në prishjen e ‘Marrëveshjes së Mukjes’ gjatë Luftës, ndarjen me Titon dhe nisjen e luftës së hapur ndaj tij, apo prishjen me Moskën. Të gjitha këto tregojnë për këmbënguljen dhe arrogancën e Hoxhës.
Nga ana e saj, Nexhmija nuk ka qenë kurrë person i vendimeve arrogante, por më shumë njeri i veprimit, që shpejt dorëzohet ndaj presionit të tjerëve. Ajo nuk ka qenë udhëheqëse politike por njeri i punës dhe ndoshta gruaja më intelektuale në parinë komuniste shqiptare. Ndryshe nga të tjerët, ajo pëlqente librat. Gjatë fazës së dytë, në Partinë Komuniste Shqiptare, pushteti i grave kontrollohej nga Naxhije Duma, e preferuar e Koçi Xoxes. Edhe gjatë prishjes mes Tiranës dhe Moskës, Duma së bashku me gruan e Mehmet Shehut (Fiqirete Shehu), kanë shfaqur shenja frike dhe kanë braktisur postet e tyre. Në konkluzion, ne besojmë se humbja e Nexhmijes, nuk do të sillte ndryshime në pozitën e Enver Hoxhës, asi ai nuk është shumë sentimental.
Karakteristika kryesore e Hoxhës, është adhurimi për egon e tij, çka nuk lë shumë vend për gjëra të tjera, dhe as për bashkëshorten e 20 viteve. Humbja e Nexhmijes, do të kishte vetëm efekte dytësore ose, të dorës së tretë, mbi personin e Enverit. Pas tashmë çerek shekulli në krye të partisë, edhe sikur të mos dëshironte, në qarkun e intrigave, armiqësive rivaliteteve, Enveri do e ketë hapur ndonjëherë zemrën për mbështetje morale, ose ndoshta duke diskutuar planet dhe dëshirat e tij. Për këtë, nuk kishte person më të përshtatshëm se Nexhmija, e cila padyshim që kë qenë vendi i rrëfimit të Enverit. Megjithëse natyra e butë e Nexhmijes, nuk ka influencuar bashkëshortin e saj, ka pasur një efekt, si çdo familje, ku anëtarët marrin e japin sadopak nga njëri-tjetri.
Prandaj besojmë se me zhdukjen e Nexhmijes, natyra e egër e karakterit të Enverit, do të theksohej edhe më shumë. Ndoshta me zhdukjen e saj, Hoxha do të kërkonte një tjetër vend për mbështetje morale e psikologjike, por unë përjashtoj mundësinë se do ta kërkonte këtë te një grua tjetër, të paktën për të ardhmen e afërt. Në moshën e tij aktuale, pra mbi 50 vjeç, Hoxha mund të kërkojë mbështetjen te fëmijët (më i madhi rreth 15 vjeç), por ata janë gjithsesi të vegjël, për të dhënë mbështetje psikologjike.
Unë besoj, se personi ku Hoxha do të përpiqej të mbështetej, është Mehmeti, i cili do të përpiqej të përfitonte sa më shumë nga kjo situatë e favorshme. Nëse kjo hipotezë është korrekte, vdekja e mundshme e Nexhmijes, do të bënte që Enveri të lidhej më shumë me Mehmetin (por jo Mehmeti me Enverin). Sa i përket organit të Agjitacion Propagandës, në Komitetin Qendror, besoj se edhe pa prezencën e Nexhmijes, ai do të mbetet një vegël e Enverit.
4 janar 1965, ndarja e Shqipërisë, nga Blloku Sovjetik
Sipas udhëzimeve tuaja, ne kemi studiuar çështjen e ndarjes së Shqipërisë nga blloku Sovjetik. Bashkë me CIA-n, kemi analizuar detajet e propozimit dhe mendojmë se për të pasur njëfarë suksesi real, çdo plan i tillë, do të kërkonte burime njerëzore dhe material të përafërt me një operacion ushtarak të gradës së plotë. Përgatitjet për një operacion të kësaj mase, nuk do të arrihej kurrë të mbaheshin sekrete dhe as nuk do të mund të prezantohej për botën, si një iniciativë e natyrës vetëm shqiptare. CIA, nuk ka kontakte të vazhdueshme brenda vendit dhe gjithashtu nuk ka figura të njohura ushtarake ose politike, që mund t’i kthejnë në udhëheqës të një rebelimi, kundër Enver Hoxhës.
Përpjekjet për vendosjen e lidhjeve brenda vendit, nuk kanë pasur suksese prej mbikëqyrjes së ashpër të autoriteteve vendore dhe atyre sovjetike. Ka rreth 1000 zyrtarë rusë, të ndarë në mënyrë të njëjtë mes institucioneve ushtarake dhe civile. Unë jam dakord me konkluzionet e memorandumit të Thurston, në nëntor 1954, dhe nuk e konsideroj të nevojshme përsëritjen e refuzimit politik për veprim, në kohën aktuale. Unë rekomandoj, se çështja duhet të mbahet në monitorim të vazhdueshëm. Bashkë me Ministrinë e Jashtme britanike, të hartohet një plan afat-gjatë, me qëllim përcaktimin e objektivave tona afatgjatë në Shqipëri.
Të hartohen gjithashtu plane dytësore, për t’u ndjekur në rast të plasjes së konflikteve, të përgjithshme ose lokale, ku të përfshihet tipi i veprimit diplomatik me Francën, Italinë, Jugosllavinë, Greqinë e Turqinë. Të hartohen gjithashtu planet e veprimit operacional dhe diplomatik, për t’u ndjekur në rast të ndryshimesh të situatës në Shqipëri, dhe situata të mbahet vazhdimisht nën mbikëqyrje. Të përmirësohet efektiviteti i Komitetit Kombëtar “Shqipëria e Lirë”, të vazhdohet përmirësimi i kontakteve me figura politike e ushtarake brenda Shqipërisë, të cilët të mund të përdoren në të ardhmen, si udhëheqës të lëvizjes së rebelimit për përmbysjen e regjimit të Hoxhës, sado e largët që mund të jetë perspektiva. Të tentohen gjithashtu depërtimet në misionet shqiptare të dërguara jashtë shtetit. Në bashkëpunim me misionin britanik, të zhvillohen plane të koordinuara për sugjerimet e mësipërme.
Pozita e Shqipërisë dhe stabilimenti komunist
Është një fakt i ditur se sot Shqipëria, nuk është vetëm një satelit që sillet rreth Kremlinit, pasi vendndodhja e saj strategjike detare dhe burimet e saj natyrore, e bëjnë një nga vendet kryesore të Bllokut Lindor, si nga ana ekonomike dhe ushtarake. Ne mund të themi pa ekzagjeruar se; 95 për qind e shqiptarëve, nuk janë as komunistë as socialistë, në kuptimin marksist të fjalës. Tradicionalisht shqiptarët, janë të lidhur ngushtë me idenë e besimit, familjes, lirive individuale dhe pavarësisë kombëtare. Në vitet 1939-1944, gjatë kohës së pushtimit italian e gjerman, komunizmi në Shqipëri, nuk vepronte për llogari të Partisë Komuniste, por thjesht si një lëvizje çlirimtare.
Communist activities had the character of a war against foreign domination. In this form, Enver Hoxha's movement took the form of a popular democracy, which was controlled by Hoxha's close circle. This lied to the Albanians as other peoples of Eastern Europe were also lied to. Also, the recognition of the regime at the end of the war by the USA and Britain increased its prestige inside and outside Albania. Hoxha's government, created by the communist clique under the guidance of Yugoslav experts, consolidated its power through maneuvers and intrigues, settling in the sphere of obedience to Marshal Tito. The government of Tirana connected Albania head to toe with Yugoslavia, in the political and economic fields, with customs and monetary union. The Albanian people hate communism and any act that limits freedoms or involves foreign interference in their internal affairs.
They expressed their opposition to Hoxha's government in 1945, 1946 and 1947, but these actions cost the people dearly, as they were sold with brutal measures such as concentration camps, imprisonment and executions. In this period, the people face vital problems, such as the protection of territorial integrity. Greece has decided that whatever government is in power in Albania, it will not give up its claims for the two southern provinces of the country, Gjirokastra and Korça, which it calls Northern Epirus. They represent about a third of the area and population of Albania. But communism has passed the turn with tact, taking advantage of every opportunity and situation. On the one hand, Tito, Stalin's former student, to satisfy the Albanians, granted autonomy to the Albanian province of Yugoslavia, Kosovo, in 1949.
On the other hand, in agreement with Moscow, Tito made himself the protector of the territorial integrity of Albania, according to the borders of 1913, with a mutual guarantee treaty with Albania. In fact, Moscow, in cooperation with Belgrade, at the Conference of Foreign Ministers in Paris, in 1946, defended the territorial integrity of Albania, from Greek claims. During the period 1945-1948, the Albanian people went through difficult trials. They endured the application of radical internal communism and the influence of Tito's Yugoslavia, which aimed to create the conditions for the entry of Albania as a state into the Federation of Yugoslavia.
This situation was tragic because, on the one hand, the Albanian people suffer from the tyranny of the red regime of Enver Hoxha and are also exposed to the possibility of absorption in Marshall Tito's Yugoslavia. On the other hand, they must be protected from the territorial claims of Greece, which many Albanians say cannot be eliminated except by the military force of Marshal Tito and the Soviet Union. Both of these are difficult and delicate alternatives for the Albanian people. But despite the threats of Greece, the Albanian people have shown their hatred towards Hoxha's government./ Memorie.al
Lini një Përgjigje