FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In the history of the Albanian nation of the past century, those Orthodox Albanian men who joined their chests, turning into invincible fortresses of massive heroism, have not been rare. Furthermore, their supreme heroism was seen in the determined and just struggle for the protection of our lands from Greek Orthodox chauvinism. Despite all the efforts and Greek foxes, these Orthodox Albanians, not only did not fall into the lap of promises and deceptions, but in the meantime appeared to be leaders in their Albanianism, winning over Hellenisms of every kind. And if we talk about such families and men, the house of the Kottajs undoubtedly remains the outpost of the anti-Greek resistance in Korça and its surroundings.
Born on December 21, 1919, in the city of Korça, Nuçi Kotta would grow up through the culture and major Albanianism of his parents. Nuçi's father, Koço Kotta, although he did not study in Athens, when he returned to Albania, he turned his house into a nursery of patriotism. Among the initiators of the proclamation of the Republic of Korça, in the company of Mihal Gramenos, Sali Butka and some other patriots, Koço Kotta would greatly influence the demands that the Korça people managed to face with some Greek districts of the city, showing them the place Theirs. It is then known what was Koço Kotta's place both in the formation of the Albanian state in the first years of the Monarchy, and when he led the Albanian Parliament.
This wise statesman would take care that his sons were educated as best as possible, starting from the good idea that Albania needs sons of the rifle and the pen. After completing primary education, Nuçi Kotta began studying at the French Lyceum of his hometown, which in those years was at quite high academic levels. Here, Nuçi got his first knowledge of the broad French culture, its history and literature.
Meanwhile, in the years 1932-1936, when the energetic interventions of the Albanian government, Korça High School educated its students with national feelings, in this way, in the character of high school student Nuçi Kotta, the patriotic education of the school and parents was conceived, significantly influencing until in the last moments of his life. After finishing high school in Korça, Nuçi Kotta decided to study law.
His lyceum friends remember well that this desire of his came because he could not stand the injustices of the time. Whenever in the various school activities, he stood out for his correctness as well as his help to the poor. They can't forget Nuci's great passion for singing Korça national songs, especially that beautiful marrshi; "sa te rroj mamedheu", with lyrics by Kol Tromara, would be sung by Nuçi Kotta, in every artistic activity of the lycheists.
In the fall of 1936, Nuçi Kotta made his way to Paris. He went there with the Albanian state scholarship, thanks to the high results achieved in Korça, as well as his excellent behavior towards his teachers. There he enrolled at the "Louis le Grend" University, known at that time for the high levels of teaching in the field of jurisprudence. Thanks to the habits acquired at the lyceum, he is once again among the distinguished students and often in the conversations of the French professors, he is called by the nickname "The Smart Corsair".
But in the meantime, he would not remain indifferent to the events so dangerous for Albania, at the end of the 30s of the last century. A complete correspondence with his father, the statesman Koço Kotta, sheds light on Nucci's independent spirit. In this exchange of letters, family troubles or conversations take up very little space, but in most of them, it is the fate of the nation that interests Nuçi Kotta, who, in any case, finds a way to address his father.
Especially this spiritual dialogue takes on significant proportions in March-April 1939, when Albania was fiercely threatened by fascism. The catastrophe was approaching the shores of the Adriatic and while Nuçi's father took the path of exile together with King Zog, he himself continued his studies, with the great idea of restoring the Monarchy in the Albanian lands. In 1941, Nuçi Kotta, after finishing his doctorate in jurisprudence with excellent results, returns to Albania.
Despite the fact that the French professors of jurisprudence at "Louis le Grand" have expressed their high regard to the "smart corsair", even offering him jobs at this university, but Nuçi Kotta has not accepted, even though he knew very good that Albania, swaying in its fate like a wooden boat, in the ocean full of storms, the 22-year-old boy from Korça, had a lot of dreams to live in his homeland. For some time he worked as a lawyer in Korça.
Më pas në vitin 1942-1943, shkon në Tiranë dhe çel atje zyrë avokature, nuk i pëlqen të bashkëpunojë me shtetin shqiptar të asaj kohe, përkundrazi në biseda midis miqsh, argumenton se si nëpërkëmbeshin të drejtat e bashkëkombësve të vet, prej organeve të gjyqësorit shqiptar. Shpesh herë e ngre zërin në këtë drejtim, edhe pranë instancave përkatëse. Ka filluar ndërkaq të mendojë edhe për riorganizimin e Lëvizjes së Legalitetit. Në kontaktet me Abaz Kupin, Isuf Begejën, Ramazan Shpatin dhe Nexhat Mitrovicën, Nuçi do të sendërtojë idenë se në zhvillimet e mbrame politike në vend, një rikthim i Monarkisë do të kishte dy rrjedhoja të këndshme për bashkëkombësit e vet.
Së pari, do të mundësohej në Shqipëri rikthimi i Mbretit të Shqiptarëve dhe së dyti, do të fuqizohej së tepërmi koalicioni antikomunist në Shqipëri. Në tetorin e vitit 1943, Nuçi Kotta, shkëputet plotësisht nga zyra avokatore e tij, për t’iu kushtuar ringjalljes së Lëvizjes Mbretërore. “Ja sot ja kurrë”, u kumton miqve të vet në biseda edhe pa marrë parasysh rrezikun komunist, organizon të parët formacione që kërkonin rikthimin e Mbretit të tyre legjitim.
Fatkeqësisht pikërisht në tetor të vitit 1943, të shtytur nga Beogradi, komunistët shqiptar të grumbulluar si; “nacional-çlirimtarë”, patën intensifikuar luftën vëllavrasëse, si kundër ballistëve ashtu edhe kundër mbretërorëve. Klika e Tiranës, duke ditur reputacionin dhe kulturën e lartë që Nuçi Kotta dispononte, nuk mungoi ta quante atë “tradhtar”, madje qarkori komunist i Tiranës, në çdo kohë, mbante në xhep urdhrin për atentat ndaj birit të Koço Kottës. Terrorizmi i kuq, ishte ngritur në sistem prej komunistëve ortodoks serbo-shqiptarë.
Me vota unanime, në 21 nëntor 1943, Nuçi Kotta zgjidhet delegat në Kongresin e Legalitetit që u mbajt në Zall-Herr të Tiranës, në atë kuvend bese që kërkoi rikthimin e lavdisë monarkiste dhe Mbretit të Shqiptarëve. Prej dorës dhe mendjes së tij, janë mjaft prej materialeve të këtij kongresi historik, por unë e shoh të arsyeshme, të sjell vetëm këtë pasazh nga “Vendimi i Kongresit”, shkruar veçmas nga Nuçi. Pos të tjerave në këtë traktat të Lëvizjes Legaliste, do të potencohej:
“Ne sot pra, ma tepër se kurrë, kemi nevojë të domosdoshme për një bashkim dinamik, për me mujt me e konsolidue lirinë kombëtare, për të cilën jemi të etshëm: liria nuk do të jetë vetëm një qëllim material, por do të jetë ai fill shpirtënuer që na shënjon vetë natyra. Prandaj ky fill shpirtnuer, lypset të jetë i themeluam mbi një lidhje shpirtnore, që do të ketë për qëllim kryesor përmbajtjen, përforcimin dhe përmirësimin e gjendjes njerëzore, t’ue i njoft e t’ue i nderue të drejtat e secilit nënshtetas shqiptar, sikurse edhe barazimin politik, pa ndryshime kastash shoqërore. Shipnija e bashkueme m’nji trup të vetun, mund të jetë e sigurt se ka me qindrue ngadhënjyese kundra çdo sulmi të armikut”. (Gazeta “Atdheu”, 28 nëntor 1943).
Fjala e Nuçi Kottës, në Kongresin e Legalitetit, më 21 nëntor 1943, do të përcillej me respekt të veçantë prej eksponentëve kryesorë të mbledhur atje. Në këtë fjalë ai do të grishte mbretërorët besnikë, të ngarendnin sa më guximshëm drejt betejave kundër okupatorit dhe kundër komunizmit, duke dashur që Shqipëria, atdheu i vet i robëruar, të renditej në vendet e përparuara të Europës, të cilët ç’prej shekujsh jetonin sipas modeleve monarkiste. ”Luftë e pandërprerë armikut dhe komunistëve, për të sjellë në Shqipëri Mbretin e Shqiptarëve”, këto ishin fjalët dhe porosia e mbrame e Nuçi Kottës.
Menjëherë pas kuvendit historik të ringjalljes së Monarkisë, Nuçi i përveshet punës për organizimin e lëvizjes mbretërore pothuaj në krejt viset e shtetit amë. I shpallur si person i rrezikshëm prej komunistëve shqiptarë, ai kalon në ilegalitet të plotë dhe mbetet një nga figurat më të shquara jo vetëm në propagandimin e ideve monarkiste, por edhe sendërtimin e tyre, përmes rrugëve të vështira. Në sa e sa trakte të dala prej dorës së Nuçi Kottës, nuk gjen asnjë mllef apo sharje.
Edhe atëherë kur komunistët e dënuan me vdekje në mungesë edhe kur lufta vëllavrasëse e iniciuar prej sllavëve, po merrte jetë njerëzish të pafajshëm, thirrjet e mbretërorit korçar ishin vetëm për paqë, vëllazërim e prosperitet të kombit. Pjesëmarrës në disa takime të Abaz Kupit me misionarët ushtarakë anglez, Kotta këmbënguli për ndihma dhe armë, duke u kumtuar haptas aleatëve se lufta e tyre do të ishte e gjatë, si kundër okupatorit, ashtu edhe kundër komunistëve.
Në gushtin e vitit 1944, rrethohet prej komunistëve, në një nga bazat e Lëvizjes së Legalitetit, pranë Tiranës. Trimi i pendës, me aktin e guximshëm të çarjes së rrethimit (i përkrahur nga 4-5 trima të Abaz Kupit), tregon se për një luftëtar, pushka dhe penda janë bashkë-udhëtarë të përjetshëm, ç’prej këtij momenti, Nuçi Kotta u bashkëngjitet dhjetëra e dhjetar nacionalistëve të tjerë shqiptarë, të cilët do të bënin përpjekjet e fundit, për rezistencën antikomuniste në trevat veriore të Shqipërisë.
Ngjarjet e vjeshtës të vitit 1994, erdhën të tilla, që me rënien e RAIHUT të TRETË, forcat nacional-çlirimtare shqiptare, fituan kohë dhe mundësi për të luftuar tanimë kundërshtarët e tyre politikë. Në këtë luftë vëllavrasëse, klika komuniste e Tiranës, nuk u ndal askurrë, në shtrirjen e terrorit të kuq në çdo vatër shqiptare. Të detyruar nga ky terror, me dhjetëra shqiptarë, të cilët detyrohen të lënë atdheun e tyre, një fat të tillë pati dhe Nuçi Kotta. Ai largohet në Itali e, prej andej kalon në Francë, aty ku dihet e kish patur aq të lehtë të ngjiste shkallët e karrierës.
Në vitin 1945, mëson se si komunistët grekë e arrestojnë të atin dhe e dërgojnë në Shqipëri. Këtu, gjyqet komuniste të montuara e dënojnë fillimisht me vdekje e pastaj me burgim të përjetshëm. Kjo do të ligështonte Nuçin, por nuk do ta largonte asesi nga rruga që pat nisur. Në disa prej gazetave kryesore të Parisit, tani shihen shkrimet tejet sensibilizuese të Nuçi Kottës për golgotën shqiptare. Ai do t’i bëjë thirrje në ato shkrime, qeverive të vendeve perëndimore, për t’i kthyer sytë nga atdheu i shqiptarëve sepse, komunizmi atje nuk ish aspak një dëshirë e shqiptarëve, përkundrazi një ferr i tyre.
Në vitin 1946, Nuçi Kotta pas disa provimesh, pranohet si profesor i gjuhës shqipe në “Ecole Nazionale des langues arientales vivantes”, në Paris. I dhënë pas studimeve dhe arkivave punon ndërkaq të nxjerrë në dritë, të vërtetat e kufijve shqiptaro-greke, ç’prej vitit 1912 e deri në 1945. Pas një pune intensive dhe të lodhshme, po këtë vit boton në Paris, në gjuhën frënge, librin “Shqipëria dhe çështja e kufirit shqiptaro-grek”.
Në çdo faqe të këtij libri pas studimit dhe hulumtimit prej shkencëtari, ndihet argumenti i fuqishëm, të cilin Kotta ua serirë në gjuhën frange, diplomacive të Evropës Perëndimore. Ai nuk harron të bëjë polemikë me kinse politikanë e publicistë grekë. Diku shkruan: “Z. Fokas Cosmetalos, shkrimar e publicist grek, në librin e tij të botuar në Paris më 1945, “Greqia përpara Konferencës së Paqës”, midis të tjerave thotë se shteti shqiptar ka qenë një produkt i rivaliteteve të fqinjëve të tij dhe se shqiptarët, përpara se të jenë të tillë, janë italofilë ose sllavofilë…! Opinioni grek kërkon me këmbëngulje dhe me unanimitet, kthimin e Epirit të Veriut e të Korçës…”! (N. Kotta, “Shqipëria dhe çështja e kufirit shqiptaro-grek”, Paris 1946, faqe 181).
Ndërkaq publicisti dhe atdhetari i madh shqiptar, nëpërmjet faqeve të këtij libri, nuk mungon të kumtojë; “Ne mendojmë se mënyra më e mirë që grekët, veçanërisht disa intelektualë grekë (për të cilët dokumentet e komisionit të Shoqërisë së Kombeve nuk kanë mjaftuar që të binden), shkoni në Shqipëri e të shihni me sytë tuaj, se sa grekë ka në Gjirokastër, se sa ortodoksë shqiptarë ushqejnë ndjenja greke, apo sa është i shtypur minoriteti grek, që ndodhet në disa fshatra të jugut shqiptar” (Nuçi Kotta “Shqipëria dhe çështja e kufirit shqiptaro – grek” – Paris 1946, faqe 203).
Publikimi i librit që përmenda më lartë, do të përcillej me interes në qarqet e larta të diplomacive perëndimore, me ç’rast Nuçi Kotta do të merrte përgëzimet e rastit. Por kjo nuk do të mjaftonte për birin martir të Korçës, ai do të ishte i pranishëm në sa e sa takime të nacionalistëve shqiptarë, në Romë, Paris e Bruksel, në përpjekje për t’u mbledhur rreth idesë së Shqipërisë Etnike dhe luftës për rrëzimin e komunizmit në Shqipëri.
Gjatë këtyre viteve, Nuçi Kotta gjithashtu kryen disa takime me Mbretin Zog, duke paraparë tek ai shqiptarin e paetur për çështjen kombëtare. E shoh të udhës të sjellë në këto rreshta, një informacion që klika komuniste e Tiranës, ka ruajtur në arkivat e saj, për dekada me radhë, lidhur me veprimtarinë e nacionalistëve shqiptarë në emigracion.
E vërteta është se këto informacione janë me mijëra, çka tregon për frikën e madhe që kishin komunistët shqiptarë, prej nacionalistëve. Kështu në një informacion të korrikut 1949, midis të tjerave thuhet tekstualisht; “Kriminelët shqiptarë të luftës janë hedhur në aktivitet sidomos gjashtë muajt e fundit. Nga informatat që kemi, në qershorin e këtij viti, me iniciativën e anglezëve, në marrëveshje me jugosllavët u fillua puna për krijimin e një komiteti politik ekzekutiv, me atributet e një qeverie provizore…!
Ky Komitet i mbështetur në ndihmën e jashtme jo direkte, do të merrte përsipër përmbysjen e situatës në Shqipëri, por që të mund ta bënte këtë dhe aq më tepër që të mund të bëhej Jugosllavia-Kosova, qendër nga ku do të fillohej aktiviteti kundër Shqipërisë. Kjo lëvizje duhej të paraqitej si një lëvizje e re dhe Komiteti i ri i larë nga çdo ves i së kaluarës. Në këtë manovër amerikanët e mendonin që, si brenda dhe jashtë Shqipërisë, të bënin për vete njerëzit indiferentë, atdhetarë të ndershëm, antifashist dhe të neutralizonin, sa të ishte e mundur, ushtrinë dhe aparatin e shtetit.Prandaj Komiteti i Ri nuk doli thjeshtë si kombinim grupesh politike, por si Komitet që përfaqëson masën e shqiptarëve jashtë:
1-Mid’hat Frashëri
2-Abaz Kupi (sipas informacioneve ka shkuar me dëshirën e tij)
3-Seit Kryeziu
4-Nuçi Kotta
5-Zef Pali
… Si qendër e përkohshme është caktuar New Yorku, por kjo thuhet se është e përkohshme, pra qendra e tij e vërtetë besohet të jetë në Trieste me një komitet në Shkup, që deri tani mbahet në mënyrë ilegale”. (Arkivi i Ministrisë së Punëve të Jashtme-Tiranë, Fondi i Kriminelëve të Luftës, Dosja 289, faqe 56–57).
Gjithashtu në një tjetër informacion të Ministrisë së Punëve të Jashtme për klikën komuniste të Tiranës, bëhet fjalë për disa nga takimet e atdhetarëve shqiptarë, të cilët me gjuhën bolshevike të atyre kohëve, thirreshin “kriminelë lufte”. Pos të tjerave në këtë informacion shkruhet tekstualisht; “Komiteti i reaksionarëve është treguar tepër aktiv dhe ka marrë forma të ndryshme. Që në lindjen e tij ka pasur karakter reaksionar. Për të mos u demaskuar krejtësisht, anëtarët e tij kanë ndryshuar shumë herë emrin e tyre, duke u maskuar me emra të ndryshëm.
In the beginning, that is, since 1944 (October) they called themselves the "Colony Committee", then the "National Union Committee" and now the "Albanian Patriotic Movement". The members of this committee are; Chairman-Nuçi Kotta, members - Ramazan Spata, Haki Elmazi, Zef Salihi, Isuf Begeja, Sefedin Çollaku, Vasil Gërmenji, Nexhat Mitrovica, etc., promoters of the colony are Nuçi Kotta and Ramazan Spata. Directorate of State Security, dated 22.5.1948 on "The current situation of Albanian colonies in different countries". (Archive of the Ministry of Foreign Affairs, Tirana, year 1948, File 217).
Nuçi Kotta has given a precious help, even for the re-establishment of the national organization of Legality in exile. In 1961, in the organization of this organization, Nuçi Kotte was elected secretary general, from this moment until last night, this royalist developed a wide patriotic activity, making known not only the legalistic alternative, but exposing in conferences, meetings, numerous public articles the totalitarian regime of the communist clique of Tirana.
In 1964, he received his doctorate in French at "Columbia" University to continue his duties at "Stony Brook" University in New York. All his scientific activity is inseparable from longing and holy love for his homeland, Ethnic Albania. He closed his eyes in New York on July 20, 1965, leaving his two sons, one three years old and the other a few months old, to his wife. to learn to speak the beautiful Albanian language, to love the country and the nation./ Memorie.al
Lini një Përgjigje