FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mr. Antonio woke up very early, like every morning. He was, in any case, the second member of the family to wake up so early: The first was his wife, Mrs. Maria, who began preparing breakfast. Since their family was accustomed to eating pastries prepared by the hands of the lady of the house for breakfast, she herself took care that when her husband and children woke up, they would find the table set with the typical fresh pastries, fruit juice, and jam. The warm milk mixed with coffee released its aroma throughout the house, an aroma that mixed in the air with that of the pastries just taken out of the oven, turned the awakening of this family into a real joy.
Continued from the previous issue
The Uriths, as we know, live and feed on darkness, and in the upper layers of the earth's surface, they have difficulty reaching it – coming from the dirtiest and deepest wells – unless they find the right strategy. Well, the feeling that he was encountering another "Urith" also created for Julio in this factory, where he had been transferred a short time ago. His colleague, with whom he shared the same office, had been – among other things – also a comrade-in-arms in the War, with one of the most savage exponents of the government in power.
Well, this time, they weren't looking for "black gold." This time, black was the fate of all those who, in the Albania of that time, had made the biggest mistake of their lives: being intellectuals, moreover with dissident projections.
Not only that: if someone, like Giulio, had also married an Italian, even though he was somewhat aware of the consequences, life would have had some unpleasant surprises in store for him.
That white shirt
That morning, Anna woke up at dawn. She had been having strange dreams all night. It was the premonitions and perceptions that had been constantly coming to her lately that had prevented her from getting a good night's sleep. After taking a look at the children, who were sleeping peacefully in their room, next to their parents' room, she went down to the kitchen to prepare breakfast for herself and her husband, Xhuli, who had to leave soon for Durrës, where he had been working recently.
He had dressed and prepared himself very quickly, without forgetting to put on a beautiful white shirt. That shirt was one of his favorites. They had brought it from Naples and it looked so nice on him. During breakfast, they exchanged a few words, but those few words were more like instructions from Anna regarding her husband, to be careful.
Kujdesi, se cilit Anna i referohej, ishte i lidhur me pozicionin e tij në vendin e punës: nga fakti që ishte i martuar me një italiane e që kohet e fundit, për këtë, po shihej shtrembër. Nën këtë aspekt, Xhulios, provokimet nuk i kishin munguar. Ai i kishte bërë balle gjithnjë me kokën lart e me zgjuarsinë e pjekurinë që e karakterizonin.
Kohët e fundit, kishin mbërritur disa sinjale, të cilët patën filluar të shkaktonin atë që, terreni nën këmbët e Xhulios, të tronditej. Diçka me rëndësi dhe mjaft e frikshme, po trillohej e Xhulio pati lajmëruar të shoqen. Kjo, jo vetëm për atë që, ta ndihmonte të gjendej e përgatitur përballë çfarëdolloj ngjarjeje, por edhe për t’iu lutur që të vazhdonte të ecte përpara, ‘me’ ose ‘pa’ Xhulion vete, për të përballuar peshën e familjes, së fëmijëve, gjë që, deri në ato momente kishin ndarë përherë së bashku.
U përqafuan dhe Xhulio u nis, i ndjekur nga sytë e Annës, e cila e përshëndeste me dorë të shoqin, deri sa makina me të cilën ai udhëtonte, të zhdukej nga pluhuri i rrugës dhe nga largësia e kjo e fundit, ndërmjet tyre, bëhej gjithnjë e më e madhe.
Era e detit të Durrësit depërtoi nga dritaret e makinës dhe u përhap në brendësinë e saj. Flladi i freskët dukej i njëjte me atë që Xhulio ndiente edhe kur ndodhej në Napoli, në shtëpinë e së shoqes, duke u bërë në këtë mënyrë, ngjitës malli. Përhapte nostalgjinë e një vendi që, në rininë e tyre, u pati dhënë atyre shumë. Dhe jo vetëm, transmetonte një lloj trishtimi që në atë moment, ishte krejtësisht i pazakonte. Për Xhulion, ishte me e zakonte që, flladi i detit të bëhej burim qetësie, paqeje, frymëzimi e gëzimi.
Por, atë mëngjes Xhulio, së bashku me flladin detar, po thithte edhe disa grimca të një ajri të rendë, mbytës. Te një ajri të akullt, që po i ngrinte zemrën.
Po u vinte prej pak kohësh, prej shkatërrimit të marrëdhënieve shqiptaro – jugosllave dhe diktatori i ishte përveshur punës për përforcimin e fuqisë se tij absolute. Një fuqizim i tillë kishte si fazë fillestare të tij, luftën kundër kundërshtarëve politikë. Këta kundërshtarë, disa realisht të ekzistuar, dhe të tjerë, të vendosur në rrethin e personave mbi të cilët vetëm dyshohej ose supozohej të ishin të tillë, për faktin e pasjes në biografinë e tyre të disa të dhënave komprometuese, bëheshin persona “të rrezikshëm” për vendin.
Xhulio, ndonëse këtë listë të mallkuar e njihte mjaft mirë dhe deri diku, kishte qenë gjithnjë i ndërgjegjshëm që i bënte edhe ai vetë pjesë, deri në fund, nuk deshi ta pranojë apo ta besojë. Kohët e fundit, kolegu i tij, ai me të cilin po bashkë-ndanin të njëjtën zyrë, ishte bërë shumë invadent, po fuste gjithnjë e më tepër hundët në punët e Xhulios. Nën justifikimin e konfidencës në nivel ‘miqësor’, po i bënte pyetje të tepruara, të cilat Xhulios, po i shkaktonin shqetësime.
Jo sepse, nuk dinte sesi t’i përgjigjej, ashtu siç ai e meritonte në të vërtetë e me gjakftohtësi, por për një fakt tjetër: atë të perceptimit të rrezikut dhe të krijimit të përshtypjes që, ai person, nuk ishte dërguar në atë zyrë për të ndarë me Xhulion profesionin e ekonomistit si ai, por për të dhënë kontributin e tij, për kurthin që po i thurnin.
Faktikisht, kolegu i tij, beri ç’të ishte e mundur për të sabotuar punën e saktë dhe të përgjegjshme të Xhulios. Beri ç’të mundte për t’i ndërlikuar punët atij, e për me tepër, duke ndërhyrë në çështje që i përkisnin ekskluzivisht kompetencave të Xhulios.
Por, nuk u mjaftua vetëm me aq: u tregua aq dinak (ose më mirë, ashtu ishte udhëzuar apo urdhëruar), që të përfshihej e të merrte pjesë edhe ai vetë në një projekt të besuar ndaj zyrës së tyre, i cili fillimisht duhej të kishte qenë i ndjekur vetëm nga Xhulio, projekt që, çuditërisht do të kishte rezultuar si një ‘sabotim’.
Natyrisht, për të dy kolegët u lëshua një urdhër arresti. Xhulio, e pa jetën e tij të ndryshonte tërësisht, pas këtij takimi brutal me të ashtuquajturën “drejtësi”. Atë ditë, në oborrin e fabrikës, hija e makinës ushtarake ‘Jeep’, të asaj makine aq famëkeqe, bëri që të ngrijnë në vend të gjithë punonjësit. Te dy koleget i hipën, të lidhur me pranga, sikur të ishin kriminele.
Për Xhulion, nëse ‘krim’ mund të quheshin përgatitja e përkushtimi serioz ndaj detyrës, korrektësia apo profesionaliteti, e gjitha kjo kthehej në një ankth, nga i cili, shpresonte të zgjohej sa më shpejt dhe e vërteta të zbardhej sa më parë. Të bëheshin sqarimet e duhura se nga ana e tij, nuk kishte ekzistuar asnjë faj, asnjë gabim e, aq më pak, asnjë sabotim.
Por, u bind më shumë se kurrë edhe për diçka që, deri në ato momente kishte dëshiruar që gjithnjë t’ia largonte vetes si mendim: për atë që, prej faktit se kishte marrë për grua një qytetare italiane, që po ndante jetën bashke me të, në një Shqipëri të tillë, si ajo që po përjetonin në ato kohë, ky do të kthehej në një rrezik të konkretizuar me shpejtësi, do të kthehej në një stuhi që do të vërsulej e pamëshirshme mbi atë vetë e, mbi familjen tij.
Në procesin – farsë teatrale – të dy kolegëve, pasi fillimisht u fol për një dënim jo më pak se pushkatimi, gjithnjë padrejtësisht ju përcaktuan dënimet përkatëse, që për Xhulion, çuditërisht rezultoi shumë më i rëndë, burgim i përjetshëm. Pak më vonë, ashtu si ndodh zakonisht në situatat tragji-komike, finalja qe befasuese. Dënimi iu reduktua në mënyrën që vijon:
Kolegu i Xhulios, qëndroi në burg vetëm pak muaj dhe ju fal liria. Xhulios, patën “mëshirë” dhe i reduktuan edhe atij dënimin, por atij iu mohua liria personale, jo për dy muaj, as për dy vjet: vitet në të cilat Xhulio kreu dënimin, qenë një pjesë e rëndësishme e jetës së tij, të asaj jete që dalëngadalë po ia shkatërronin në mënyrë të dhimbshme: këto vite qenë plot 20.
I madh indinjimi, të shumtë dhimbja e zhgënjimi për atë që quanin “drejtësia popullore”. Ajo mund të quhej në mënyra apo terminologji të pakufizuar, përveçse “drejtësi e popullit”. Ata vetë ishin pjesë e atij populli. Xhulio për më tepër, por edhe Anna tashmë e ndjente veten si pjesë përbërëse e atij populli, mikpritës, të besës, por që, fatkeqësisht po drejtohej me grushtin e hekurt prej disave që po bënin ç’të ishte e mundur, që asaj Shqipërie të vuajtur, t’ia eliminonin të gjithë bijtë e saj më të vlefshëm e, intelektualë.
Ndryshimi rrënjësor edhe në jetën e vetë Annës, nga një vuajtje në tjetrën, me burrin në burg, me prindërit e të afërmit në Itali, që nuk mund t’i takonte, ajo vete, e re në moshë e, me fëmijët e bllokuar në Shqipëri, e detyroi të kthehej pas me kujtesën:
“Largësia nga vendi im është kaq e shkurtër! Do të më mjaftonte t’i afrohesha bregut të detit, për të pasur mundësi të ndiej erën e këndshme të ujërave që mbërrijnë nga anët e mia, të cilat me siguri, do të më lehtësojnë nga çdo ndjesi largësie nga të dashurit e mi. Dhe sidoqoftë, sa here që malli për ta do të më mbërthejë me insistim, do të vrapoj drejt tyre e ata njëkohësisht, do të munden të vijnë e të më takojnë, sa here të dëshirojnë”.
E më pas, në 1944-ën, fjalët e Xhulios: “Anna, unë jam i detyruar si bashkëshort e si baba familjeje, të të kërkoj të mendohesh mirë, por edhe me shpejtësi, mbi faktin se çdo të bëjmë më tej me jetën tonë: ku, do të vendosim të vazhdojmë të jetojmë, në Shqipëri apo në vendin tënd, në Itali, sepse këtu, kam dyshimin se gjendja do të ndërlikohet tej mase”.
Anna, me lot në sy, mori vendimin më delikat e më të rëndësishëm të jetës së tyre: atë të zgjedhjes që të jetonin në Shqipëri. Atë mëngjes bënte ftohtë, ftohtë më shumë se kurrë. E mbështjellë me pallton e saj të leshtë, me kapelën në kokë, të cilën nuk e ndante kurrë, sepse ishte një dhurate e të atit, Anna u gjend përpara një ndërtese që të fuste frikën, që të bënte të të mbërthenin rrëqethje.
Asnjëherë nuk do t’i kishte vajtur në mend që, një dite të jetës së saj, do të vinte e të afrohej pranë një ndërtese të tillë. Asnjëherë nuk do të kishte menduar që në një ferr të tillë, do të ‘ndalej’ Xhulio i saj i dashur. Atë dite, atyre nuk u lejuan të shihen.
Por, njëri prej rojeve, me një pamje të tmerrshme, e thirri Annën, sepse do t’i dorëzonte disa sende vetjake të Xhulios, të gjitha të përmbledhura në një kuti kartoni. Ajo e mori atë kuti në duar duke u dridhur e tëra dhe u largua prej andej me shpejtësi. Në shtëpi e prisnin fëmijët. Madje, para se të ndalej e të fliste me ta, Anna hyri në dhomën e saj dhe me forcat që pak e nga pak po e braktisnin, hapi kutinë.
His eyes immediately stopped on a torn, white piece. It was Julio's white shirt, his favorite shirt, the one that Anna had ironed for him that morning and that he had worn on the very day of his arrest. On the sleeve of the shirt, with his blood, Julio had written a message for his wife: "Sono innocente", "I am innocent". But Anna, of this, was more than convinced...! / Memorie.al
Lini një Përgjigje