FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Geront Çela of "Brune" and at the same time the krushku of Tom Doshi has been reported to SPAK by Nisma Thurje.
The Thurje initiative requests the initiation of an investigation into the senior public officials involved in the procedures for approving the concession of Marina Vlorës port, as well as the procedures for granting strategic investor status to Marina di Valona, benefiting from the transfer of 57 thousand square meters of public land to the area near the port of Vlora.
Lawsuit of "Nisma Thurje"
Object of the lawsuit:
The initiation of the investigation for the senior public officials involved in the procedures for the approval of the Marina Vlorës port concession, as well as the procedures for granting the strategic investor status for Marina di Valona, benefiting from the transfer of 57 thousand square meters of public land in the area near the port of Vlora.
Legal basis:
Criminal Code of the Republic of Albania, Articles 143/a/2; 244 and 245; 248 and 258 Law 125/2013 on concessions and public private partnership; VKM 575 for the approval of the rules for evaluation and awarding with concession/public private partnership; VKM 599 dated 13.10.2021
Circumstances of the lawsuit, facts and evidence:
On March 29, 2021, the Ministry of Infrastructure and Energy, hereinafter referred to as MIE, publicly announced that the bid evaluation commission had announced the winners of the concession of the port of Vlora project, the temporary merger of the companies "Marina di Valona" sh.pk , "Marina Projects" ltd, "Brunes" sh.pk and "Ndregjoni" sh.pk, hereinafter referred to as the "concessionaire".
In the documents of the concession procedure, the object of the contract, according to the definitions in the standard contract, Article 2, point 2.1, pages 20 and 21, is described as follows: Contracting Authority (CA) through this Contract and in accordance with its provisions and with The Laws, gives the Concessionaire the Concessionary rights for the construction, use and transfer of ownership in favor of the state, CA at the end of the concession, of a tourist port "Marina Vlorë" in a part of the territory of [sic] the current commercial port of Vlora in Vlora, in accordance with the offer presented and accepted by CA, as well as with the terms of this contract.
The CA through this Contract and in accordance with its provisions and the Laws in force, recognizes the Concessionaire the possibility to offer all types of services provided in the offer presented and accepted by the CA, as well as support services necessary for the proper functioning of the Port , in accordance with the terms of this contract.
On July 30, 2021, MIE and the concessionaire sign the contract for the concession/public private partnership of a tourist port in the city of Vlora "Marina Vlorë. The object of the concession is articulated as amended as follows (Article 2, point 2.1, pg .13):
Me anën e kësaj kontrate, autoriteti kontraktues i autorizuar nga ligji “Për koncesionet dhe partneritetin publik/privat” të ndryshuar, jep me koncesion të formës BOT (që do të thotë ndërtim, operim dhe transferim tek autoriteti kontraktor, në përfundim të marrëveshjes së koncesionit) të një port turistik të jahteve.
‘’Marina Vlorë” në portin e Vlorës, Vlorë.Autoriteti kontraktues i njeh Koncesionarit mundësinë të ofrojë të gjitha llojet e shërbimeve sipas legjislacionit në fuqi për mirëfunksionimin e portit të parashikuara në ofertën e paraqitur dhe të pranuara nga AK.Paralelisht, me këtë koncesion, i cili ishte i kufizuar vetëm në ndërtimin e portit “Marina Vlora” brenda territorit të portit aktual tregtar të Vlorës, Komiteti i Investimeve Strategjike (KIS), me vendim Nr. 4/3, datë 29 Mars 2021 miratoi statusin “investim/investitor strategjik procedurë e veçantë” për projektin e investimit Marina di Valona, për një periudhë gjashtë vjeçare.
Vendimi, në mënyrë eksplicite shpjegon se komiteti ka vendosur miratimin e statusit të investitor strategjik për ‘Marina di Valona’ “…specifikisht për zhvillimin e njësive akomoduese, hoteleri e shërbime të standardizuara të zonës në kufi me infrastrukturën portuale koncesionare, në ZK.Nr.8602” (neni 1, fq.2).
Në nenin 3 të vendimit qartësohet se objekti i vendimit është zhvillimi i “zonës në kufi me projektin koncensionar të Marina Vlorë, nëpërmjet realizimit të strukturave akomoduese, zonave rezidenciale dhe shërbimeve në funksion të tyre” (neni 3, f.3).
Ndërsa në nenin 2 të vendimit sqarohet se:
Projekti “Marina di Valona” do të realizohet nga bashkimi i shoqërive (JV) “Marina Di Valona” SHPK NIPT M01324008A, “BRUNES” SH.P.K NIPT K37125203H, “NDREGJONI” SH.P.K NIPT K31329048I DHE “MARINA PROJECTS” L.T.D Me numër regjistrimi 04182366.
Pra, sipas Vendimit 4/3 29.03.2021 të KIS, po i njëjti bashkim operatorësh që ka fituar koncesionin e projektit të Marina Vlorë, është shpallur njëkohësisht edhe investitor strategjik për të zhvilluar zonën në kufi me portin duke përfituar:•Vendosjen në dispozicion e pasurive shtetërore, konkretisht pronat që kanë qënë në pronësi të shoqërisë “Porti Detar” për zhvillimin e projektit.
•Suport për krijimin e mundësisë për lidhjen me pikat ekzistuese të energjisë, kanalizimeve dhe furnizimit me ujë, sipas kapaciteteve të nevojshëm në përputhje me parashikimet në instrumentet përkatëse nga organet e planifikimit.
Në bazë të vendimit të KIS, me datë 13 Tetor 2021 Këshilli i Ministrave me VKM Nr.599 jep miratimin për lidhjen e kontratës së qirasë mes MIE dhe koncesionarit, për një territory me sipërfaqe total trual 57502 m2, me sipërfaqe ndërtimore 3828 m2 në. 8602 Bashkia Vlorë.
Në faqen 2, të kësaj kontrate shpjegohet se:Meqënëse Bashkimi i Shoqërive (JV), “Marina di Valona” sh.p.k., me NUIS M01324008A, “Brunes” Sh.p.k, me NUIS K37125203H, “Ndregjoni” sh.p.k., me NUIS K31329048I, “Marina Projects” LTD me numër regjistrimi 04182366 është fitues i Koncesionit në Portin Vlorë.
Në shtesë të investimeve që do bëjë në lidhje me Koncesionin, Qiramarrësi planifikon të investojë, nëpërmjet një subjekti për qëllime të veçanta të krijuar për këtë qëllim, edhe disa struktura shërbimesh dhe struktura mbështetëse me fokus turizmin, si dhe ngritjen e disa ndërtimeve me natyrë civile, komerciale apo akomoduese (me fokus turizmin)…
Ky artikulim të lë të kuptosh se koncesioni i administrimit të portit Marina Vlora është trajtuar si kusht për përfitimin e kontratës së qiradhënies. Pra Këshilli i ministrave, duket se e ka konsideruar këtë kontratë qiraje për truallin jashtë portit të Vlorës, si një shtesë të kontratës koncesionare për portin “Marina Vlorë”.
Një arsyetim i tillë është përforcuar edhe nga deklarimet e Kryeministrit Edi Rama, i cili në një konferencë për shtyp në Nëntor 2023, në përgjigje të interesimit të gazetarëve për arsyen e dhënies “me qira simbolike 1 euro, të 57 mijë metra katrorëve në portin e Vlorës për të ndërtuar një kompleks rezidencial”, e justifikoi këtë vendim si mënyrë për të nxitur interesin e subjekteve private për koncesionin e administronit të Portit të Vlorës .Më poshtë pjesë nga përgjigja e kryeministrit, Edi Rama ndaj pyetjes së medias:
Në Vlorë ne do të ndërtojmë një nga 4 portet turistike të Shqipërisë… portet turistike në vetvete janë investime të mëdha dhe nuk janë investime që sjellin një fitim të arsyeshëm nëse nuk kanë kompleksin e mikpritjes aty ose rezidencial……Për shembull, investitorë shumë të rëndësishëm që na afrohen, kërkojnë mbështetje financiare nga qeveria për të investuar…
Nuk është një sakrilegj [dhënia e truallit me qira simbolike] sepse llogaria është shumë e thjeshtë…… se ndryshe për çfarë do vijnë të investojnë? Dhe investimi tek Marina [Vlorë] kërkon shumë kohë për t’u shlyer dhe patjetër duhet te kombinohet me pjesën tjetër me shërbimet…
Në vazhdim të këtyre vendimeve, në datë 23 Nëntor 2021, Ministria e Financave dhe Ekonomisë (MFE) dhe Shoqëria “Marina Residences Vlorë” shpk, me numër unik identifikimi NIUS M12103049U, lidhin kontratën e qirasë me çmimin simbolik 1 euro. Në faqen 1, të kësaj kontrate, në një artikulim të ndryshuar nga kontrata e miratuar me VKM, përcaktohet:
Meqënëse Bashkimi i Shoqërive (JV) “Marina di Valona” shpk…është fitues I Koncesionit në Portin Vlorë…Në shtesë të investimee që do të bëjë në lidhje me me Koncesionin, Qiramarrësi planifikon të investojë, si subjekt për qëllime të veçanta i krijuar për këtë qëllim (SPV), edhe disa struktura shërbimesh dhe struktura mbështetëse me fokus turizmin, si dhe ngritjen e disa ndërtimeve me natyrë civile, komerciale apo akomoduese…
Pra, ndryshe nga kontrata e miratuar me VKM Nr. 599, ku parashikohej se Qiramarrësi do të investonte “nëpërmjet një subjekti të krijuar për këtë qëllim” në këtë kontratë, Qiramarrësi parashikohet të investojë “si subjekt i krijuar për këtë qëllim”. Ky ndryshim në artikulim e ka konsideruar koncesionarin si një subjekt për qëllime të veçanta (SPV), në vend që ta detyronte atë të krijonte një SPV për këtë qëllim.
Ky ndryshim ka hapur rrugën e ndryshimit të aksionerëve që përbënin qiramarrësin, duke ngritur dyshimet mbi një skemë me përfitues të fshehtë, të cilët, ku disa kompani hyjnë në garë fiktivisht vetëm për përmbushjen e kritereve të kërkuara ekonomike, teknike dhe të eksperiencës, por largohen me të përfunduar procedurat konkurruese, duke ia lënë administrimin përfituesit real.
Nga sa më sipër, ju ftojmë të hetoni dhe të verifikoni nëse mënyra se si është vepruar në këto procedura është bërë në kundërshtim me legjislacionin shqiptar, dhe nëse subjektet e përfshira kanë konsumuar veprat penale të parashikuara nga Kodi Penal i RSH.
Nga rrethanat e parashtruara më sipër, shpjegohet se shpallja fitues i tenderit për koncesionin e portit Marina Vlorë trajtohet si kusht për përfitimin e kontratës së qirasë simbolike 1 euro për truallin publik pranë portit të Vlorës. Por nisur nga koha e shpalljes së kësaj kontrate dhe dokumentet e tenderit, ngrihet dyshimi se ky informacion nuk ka qënë i ditur për të gjithë operatorët e interesuar, të cilët në kushtet e një informacioni më të plotë do të mund të kishin paraqitur ofertat e tyre në këtë tender.
Pikërisht për të evituar këtë situatë ligjvënësi ka parashikuar shpalljen e një tenderi të ri, kur rrethanat e tenderit ndryshojnë. Specifikisht Ligji 125/2013, neni 31, pika 4 parashikon:Ndryshimet e kushteve thelbësore të kontratës, që nuk parashikohen në dokumentacionin e tenderit dhe/ose në vetë kontratën, kërkojnë zbatimin e një procedure të re të dhënies së kontratës së koncesionit/partneritetit publik privat.
Ndërsa në pikën 5 të tij ‘kushtet thelbësore’ përkufizohen si:…kushtet të cilat, nëse do të kishin qenë të përfshira në njoftimin fillestar të kontratës ose në dokumentacionin e tenderit, do të kishin bërë të mundur që ofertuesit të dorëzonin një ofertë në thelb të ndryshme, si dhe nëse ndryshimet do të kishin tejkaluar objektin e kontratës në atë masë që këto ndryshime do të përfshinin shërbimet që nuk mbulohen fillimisht.
Duke vepruar në kundërshtim me parashikimet ligjore, këtu mund të jetë shkelur barazia e pjesëmarrjes në tendera publike, si dhe t’i jetë shkaktuar dëm interesave të ligjshëm të shtetit, të cilat përbëjnë vepër penale sipas neneve 248 dhe 258 të Kodit Penal të RSH.
Së dyti, nisur edhe nga koinçidimi i dy kontratave në kohë, vlen për tu hetuar nëse operatorët e përfshirë në këtë tender publik kanë patur informacion të privilegjuar mbi rrethanat e plota të tenderit, çka përbën vepër penale sipas Nenit 143/a/2 të Kodit Penal.
Thirdly, it should be investigated whether the actions of changing the ownership of the subject Marina Residences, contradict the provisions of Law 125/2013, which in Article 32, point 1 provides that: ... with the prior written consent of the contracting authority, the concession contract /public private partnership can be transferred to a third party, who fulfills the eligibility requirements, defined in the tender documentation, on the basis of which the contract was originally awarded...
Fourth, it is worth investigating what were the motives that pushed the public officials involved in these procedures not to announce a new tender when they changed the terms of the tender, changed the text of the approved contracts, and allowed the change of ownership of the operators included in the tender. Such an investigation will be able to prove whether the criminal acts of corruption, provided by Articles 244 and 245 of the Criminal Code, have been committed.
Believing in the mission that you as an institution have undertaken in the fight against corruption, we are ready to cooperate with you at any time for the further clarification of this issue, in defense of the public interest.
Lini një Përgjigje