FLASH
Shkruar nga Pamfleti
On June 1, 2022, Fatmir Bektashi, businessman, owner or co-owner of a number of construction companies in Tirana, sent an email to his preferred notary office. He informed about the effect of keeping accounts: "Dividends of 637,000 euros were drawn from Mr. Fatmir Bektashi and paid to Mr. Malltezi: paid in CASH worth 547,000 euros and 90,000 euros in consulting invoices."
Bookkeeping is a routine but necessary business job, only in this case, maintaining secrecy was also of crucial importance. However, this secret fell into the hands of the Special Prosecution Against Organized Crime and Corruption, SPAK, after the investigators seized the computer in the notary's office where Jamarbër Malltez's accounts were kept.
The data helped prosecutors unravel a complicated business history through which Malltezi managed to profit at least 5.4 million euros, starting from a modest inherited asset of 1/67 part, or 113.7 square meters of land in total. all within a period of several years.
Malltezi was arrested on Saturday by the police and is expected to face the charge of passive corruption, committed in collaboration with his father-in-law, former prime minister Sali Berisha. The latter, imposed as a measure of security obligation to appear, has rejected the accusations as political revenge and legally unfounded.
The voluminous 199-page file, which supported the prosecution's request for security measures for Malltez, Berisha and businessman Fatmir Bektashi, claims that Malltez's success in multiplying his property is related to former Prime Minister Berisha's willingness to change laws or government decisions , as well as with his use of government structures as a means of blackmail against officials who showed doubts or resisted Malltez's demands.
The file also notes that Malltezi managed to earn staggering sums not only as a co-owner of the land on which the buildings were built, but mainly thanks to his position as a secret shareholder in the entrepreneurial company "Homeplan" with the benefit of dividends and consulting payments, a part of which which have not been declared in Taxes.
Owners and the key to success
According to the investigation carried out by SPAK, Malltezi is one of the heirs of the Begeja family in a property located in a once suburban area of Tirana, but which was developed long after the fall of communism. In the early 1990s, they faced legal obstacles imposed by the property restitution and compensation law itself, passed by the majority of the Democratic Party.
The law promised the return of properties when they were vacant and their compensation when they were occupied. To add to the troubles of the owners of the land in question, their property was not only considered non-free to return because there were several buildings, part of the "Partizani" sports complex, but it was also considered an asset of the Armed Forces. .
While the owners were left with the act of recognizing the ownership of the land, the socialist government of the time started a campaign of mass privatization of the so-called state enterprises, which were sold on the assumption that they were companies that should work as industrial companies, but that in fact, were sold for ridiculous prices and the buyers were obviously only interested in the value of their land. One of the assets that were supposed to be sold as a company was the sports grounds of the "Partizani" club. However, the sports grounds in question were not privatized by the socialist government before 2005.
A law providing for the concession of sports facilities was passed by the socialist parliament shortly before the 2005 elections and remained suspended because the socialists were ousted from power.
The government of former Prime Minister Sali Berisha came to power in 2005. After that, the landowners requested the right of pre-emption of the buildings of the "Partizani" club, but various officials of the majority informed them that the new government did not have privatization plans.
The situation seems to have changed from January 2006 onwards, when some of the land owners chose Jamarbër Malltez as their representative.
They even signed contracts to recognize him from each one's taxable property, a quota of 3-5% "for expenses". which give fees as they are for actions in the State Committee of Properties and in the Commission of Return and Compensation of Properties..., to be connected with construction firms, also foresee that for the achievement of this goal, all the representatives at the disposal of their representatives a capital starting from 3-5% of their real estate to create a reserve fund to cover emergency and unforeseen expenses," the prosecution notes.
The problems, which seemed like an impenetrable wall of bureaucracy and lack of will on the part of government officials, began to be resolved. And the first success seems to have come where it was least expected. According to the prosecution, the Municipality of Tirana, on June 8, 2006, a few months after the owners had appointed Malltezi as a representative and had signed a business contract with the Kontakt company, decided to reclassify the property from a sports field to a building plot. The prosecution notes that the municipality's decision to change the destination of the property's use seems not to have been allowed by the urban planning law.
“Për rastet e pronave të kthyera nga komisionet e kthimit dhe kompensimit të pronave ish pronarëve, kur këto prona gjenden në territore të tilla, KRRT-të e të gjitha niveleve nuk kanë të drejtë të ndryshojnë destinacionin e përcaktuar në studimin e miratuar,” thuhet në dokumentin e prokurorisë.
“Por pavarësisht, parashikimit të mësipërm ligjor, rezulton se premtimi i bërë në kontratën e sipërcituar, është realizuar, pasi me vendimin nr. 132 datë 08.06.2006 të kryetarit të KRRT- së, Bashkia Tiranë (nr. 277 prot datë 28.06.2006), është vendosur ndër të tjera që, të miratohet kërkesa për ndryshim të destinacionit”, vijon më tej SPAK, pa përmendur se kush ishte kryetari i KRRT-së së Bashkisë Tiranë në këtë kohë.
Ndërsa emri i kreut të KRRT-së së Bashkisë Tiranë mungon në vendim, aty thuhet se ky ndryshim u konfirmua në Këshillin Kombëtar të Rregullimit të Territorit, kryetar i së cilës, në atë kohë, ishte shtetasi Sali Berisha.
Berisha e përdori këtë fakt për të ilustruar argumentin e tij se akuzat janë të motivuara politikisht, duke shtuar se destinacioni i tokës ishte ndryshuar nga Rama.
I pyetur nga BIRN mbi akuzat e Berishës në lidhje me rolin e Ramës në këtë çështje, SPAK tha se “nuk komenton deklaratat e subjekteve nën hetim”.
Zyra e shtypit e kryeministrit nuk iu përgjigj pyetjeve të BIRN deri në publikimin e këtij shkrimi.
Ligje me porosi
Pavarësisht se institucionet shtetërore filluan të reagojnë më mirë pas përfaqësimit të pronarëve nga Malltezi, ligjet e vendosura pikërisht nga Partia Demokratike në fillim të viteve '90 duket se i bënin pengesat për marrjen e tokës sërish të jashtëzakonshme. Sipas SPAK, Berisha u tregua i gatshëm të bëjë ndryshimet e nevojshme ligjore, që në instancë finale i shërbenin interesave financiare të dhëndrit të tij.
Në qershor të vitit 2008, Këshilli i Ministrave propozon në parlament ndryshime në ligjin Për Sportin, duke parashikuar që, “terrenet sportive, mund të privatizohen nga pronarët e truallit.” Prokuroria vëren se si, në mënyrë shumë ironike, relacioni shoqërues për ndryshimin ligjor sugjeron se ndryshimi është “në përputhje me politikën qeveritare, për zhvillimin e sportit, rritjen e shërbimit cilësor, për arritjen e nieveleve të larta në sport”… ndërsa rezultati final dukej se nuk kishte të bënte me sportin por me ndërtimin.
Prokuroria vëren se ndërsa Këshilli i Ministrave propozoi ndryshimin ligjor, procedurat për privatizimin ecën me shpejtësi. Në pronën për privatizim u përfshinë jo vetëm 2.2 hektarë pronë me pronar, por edhe 0.42 hektarë tonë pronësi shtetërore.
Në dhjetor 2008, Këshilli i Ministrave, drejtuar nga Sali Berisha, merr një vendim tjetër, në bazë të së cilit, pronat shtetërore privatizoheshin duke u paguar 20% me lekë dhe 80% me bono privatizimi. Rrjedhimisht, pjesa shtetërore e tokës në fjalë u privatizua me një çmim substancialisht më të ulët, për shkak se bonot e privatizimit, dokumente të lëshuara fillimisht në vitin 1996, kanë vlerë tregtare sa 3 apo 5% të vlerës nominale.
Në mbledhjen e Këshillit të Ministave ku diskutohej ky ndryshim, Berisha e mirëpriti propozimin e ministrit të atëhershëm Ruli për përfshirjen e letrave me vlerë në privatizim për ish-pronarët.
“Bravo, jepe këtë njoftim, se edhe kjo përbën risi,” citohet Berisha.
“Letrat me vlerë ua kemi borxh se nuk i kemi shpërndarë, duhet të gjejmë mënyrat t'i ndihmojnë, t'i heqim këto letrat me vlerë,” shton ai.
Aksioner ‘hije'
Deri në vitin 2018, kompania “Homeplan”, e cila ndërtoi kullat, rezultonte nën pronësinë 100% të Fatmir Bektashit. Ai nënshkruan të gjitha vendimet në emër të aksionerit dhe tërheq dividentët. Por diku në një zyrë noterie në Tiranë, dokumente të padorëzuara në institucionet shtetërore shpërndajnë dividentë apo mbajnë shënim pagesat e dividentëve për Jamarbër Malltezin. Dividentët shpërndahen në bazë të një kontrate noteriale të paregjistruar në Qendrën Kombëtare të Biznesit, në të cilin, Malltezi rezulton pronar i kompanisë që mori përsipër zhvillimin e pronës me 35%. Ai njëkohësisht faturon dhjetëramijëra euro kompaninë Homeplan për “shërbime konsulence.”
Prokuroria vëren se si në komunikimet e kapura në zyrën noteriale, termat “pagesë konsulence” dhe “divident” përdoren në mënyrë të ngatërrueshme me njëra-tjetrën. Sipas prokurorisë, kjo “ngre dyshimin e arsyeshëm se, është bërë me qëllim marrjen nga ky shtetas, të përfitimeve të shoqërisë Homeplan, pavarësisht se nuk ka qenë ligjërisht ortak i kësaj shoqërie.”
Prokuroria vëren gjithashtu se në dokumentet e kompanisë, shuma prej mijëra apo dhjetëramijëra eurosh i paguhen Malltezit duke e identifikuar atë vetëm me iniciale, si dhe “herë pas here edhe me fjalët “KP” ose “Kontribut Patriotik”.” Sipas një prej dëshmitarëve të marrë në pyetje nga prokuroria, nuk ishte e qartë se pse përdorej termi “kontribut patriotik”, por ishte e dukshme se ky term përdorej edhe për pagesat ndaj Malltezit nga ana e Fatmir Bektashit.
Për arsye që nuk dihen, ortakët vendosën të bëjnë një kontratë të re në vitin 2014, të cilën e depozituan zyrtarisht në Qendrën Kombëtare të Biznesit në vitin 2018. Në kontratë, shtetasi Fatmir Bektashi i shet, me pëlqimin e bashkëshortes së tij, Malltezit 35% të aksioneve për vlerën nominale prej 35 mijë lekësh.
Prokuroria vëren anomalinë: deri në fund të vitit 2013, kompania kishte fitime të pashpërndara në shumën 362 milionë lekë. Me shumë kulla në proces ndërtimi, shitja e 35% të aksioneve të saj për 35 mijë lekë ngjan e pagjasë. Në fakt, prokuroria dyshon se transaksioni ka shërbyer si një mënyrë për të justifikuar transferimin e parave nga kompania për te Malltezi, i cili tashmë dyshohet se ka qenë aksioner hije, ndonëse nuk ka të dhëna që të sugjerojnë se ai ka investuar para në kompani.
Një fakt i tillë është pranuar në prokurori edhe nga Fatmir Bektashi, i cili tha se Malltezi ka qenë gjithmonë pjesë e shoqërisë “Homeplan”, “pavarësisht se kur janë pasqyruar gjërat në Qendrën Kombëtare të Biznesit”.
Consequently, according to the prosecutor's suspicions, the shares and dividends obtained were obtained in exchange for the favorable decisions of the citizen Sali Berisha, the prime minister.
Berisha, who has spoken extensively about the accusations in recent days, has given a number of arguments as to why the accusation against him is not based on the law. The main argument is that Malltezi is not a member of the Berisha family in the sense of the law. The prosecution says that already for years in Albania, the legal principle has been consolidated that assets acquired during the marital regime belong equally to the husband and the wife and therefore, given that the daughter of the former prime minister benefited from the suspected corruption scheme, then a family member of Berisha has benefited thanks to the decisions taken by Berisha.
Berisha touched on this element of the charge at a press conference on Monday.
"These profaners of the law, to accuse my daughter on account of Edi Rama, do not refer to the ILDKP law, but to the law of the family community, but they also interpret it according to Edi Rama's appetite. Because even that law excludes it", he declared.
"That law says that everything is together, except for the wealth that comes and is acquired through inheritance. Argita Malltezi does not have a penny from her husband's inheritance. The inheritance of the husband was Begeja, his grandmother," added Berisha./BIRN
Lini një Përgjigje