FLASH
Shkruar nga Pamfleti
SPAK's decision to seize Tirana's incinerator, after almost 6 years of its operation, has evoked different reactions on the fate of the biggest corruption scandal in the history of Albania and the leaders who designed it.
Based on some recent strong movements, there are many who hope that with the investigation into the arsonist of Tirana, SPAK is finally heading towards the dome that devised, together with some businessmen already announced as wanted, the spectacular robbery of dozens million euros. There are others, less enthusiastic, who see this delayed decision of SPAK as a "better late than never" action, which is at least putting a buffer to the financial hemorrhage that is burdening the budget and taxpayers. So far, the total amount of payments for the two wanted bosses, Zoto and Mërtiri, has reached over 100 million euros.
It is precisely the delay of SPAK to stop this terrible bleeding as soon as possible, while the facts and indications of a corrupt affair were evident and the real owners announced to be wanted, has raised doubts among the skeptical part who read the seizure decision as an investigation that can be closed to the sawmill pit without going to the real ones responsible.
In addition to the denunciations from the opposition and the media, SPAK has had in its hands, for at least a year and a half, a report from the KLSH that casts strong doubts and lists facts, that the incinerator of Tirana has been a corrupt work from the beginning. KLSH has concluded that the project has been unaffordable for the state budget from the beginning, while the Tirana municipality's cleaning costs have doubled since 2018, precisely because of the payments it has to make to the incinerators. The Municipality of Tirana has paid only for the period 2018-2020, 26.5 million euros) additional, in addition to the cleaning cost of 3.9 billion lek.
According to this report, from 2018 until now, the municipality of Tirana and the Ministry of Industry and Energy are paying a fee of 29 euros/ton of urban waste for the incineration of waste for a service not yet completed, since the incinerator has not yet been completed as an object industrial for burning urban waste. "Currently, the paid price of 29 euros/ton is not the real price of the service performed, as this fee also includes the incineration of waste, a process which has not been carried out to date. Despite not carrying out the waste treatment process, the Municipality of Tirana has continued to pay the full fee for this service", says KLSH.
Do të mjaftonte ky fakt, që SPAK të kishte ndërhyrë shumë kohë më parë, për më tepër kur bosët e djegësave të Elbasanit dhe Fierit ishin të njëjtët që qëndronin edhe pas inceneratorit të Tiranës. Atë që e dinin të gjithë, SPAK e deklaroi sot si zbulim të hetimit që kishte kryer.
Nuk ka qenë aq e vështirë për të kuptuar lëvizjet e bosëve të inceneratorëve për të kamufluar pronësinë mbi djegësin e Tiranës, që ende nuk është ndërtuar. Në 31 korrik 2017, kontrata u lidh mes qeverisë shqiptare dhe kompanisë Integrated Energy BV SPV shpk, e themeluar vetëm 24 orë përpara nënshkrimit të kontratës. Kjo shoqëri zotërohej nga një shoqëri e regjistruar ne Regjistrin Tregtar Holandez. Klodian Zoto rezultonte Administrator dhe Përfaqësues i Shoqërisë Holandeze për periudhën 2016 deri 2018. Shoqëria zotëruese (e regjistruar në Holandë) ka ndryshuar emrin në 2020 nga Integrates Energy BV ne Geonix BV.
Pronar përfitues, Kompania e Biznesit që zbaton kontratën koncesioanre është shoqëria Integrates Energy BV SPV, e themeluar në 30 gusht 2017. Shoqëria zotërohet nga një Shoqëri e regjistruar në Regjistrin Tregtar në Holandë. Në ekstraktin e pronarit përfitues të dorëzuar pranë Qendrës Kombëtarë të Biznesit zotërues të shoqërisë rezultojnë tre shtetas italianë dhe francezë. Pronesia finale nga 2016 deri 2022 reflekton disa ndryshime me konfigurim final të ndryshëm nga konfigurimi 2016.
Të gjitha këto të dhëna janë të dokumentuara dhe SPAK-ut do t’i mjaftonte të hetonte se përse autoriteti përgjegjës nuk kishte reaguar mbi ndryshimin e pronësisë së kompanisë që kishte fituar një kontratë 30 vjeçare me Propozim të Pakërkuar, me një vlerë 336.6 milion euro.
Veç faktit evident se bashkia Tiranë vazhdon e paguan koncesionin me 29 euro për ton, ndërkohë që nuk bëhet procesi i incenerimit, veç faktit se ndryshimi i pronësisë për të humbur gjurmët e përfituesve të vërtetë është neglizhuar nga ministria përkatëse, SPAK mund t’i referohej raportit të KLSH edhe mbi një shkelje të rëndë, ajo e miratimit të projektit pavarësisht kostove të papërballueshme buxhetore.
KLSH, një vit e gjysëm më parë, arriti në përfundimin se mungesa e vendimmarrjes së ministrisë së Ekonomisë dhe Financave, në cilësinë e vlerësuesit dhe miratuesit paaraprakisht të të gjitha projekteve koncesionare nga pikëpamja e implikimeve fiskale, për rastin e “Integrated Energy B.V” shpk, për incineratorin e Tiranës, “shpreh në mënyrë eksplicite papërballueshmërinë dhe/ose paqëndrueshmërinë si edhe ndërmarrjen e angazhimeve publike që rrezikojnë në mënyrë të konsiderueshme përballueshmërinë dhe efektivitetin e projektit”. Dhe këtu është fjala për refuzimin e dy ministrave të Financave, Cani dhe Ahmetaj. Ky i fundit refuzoi disa herë të tjera dhënien e miratimit si ministri përgjegjëse për tavanet buxhetore dhe implikimet financiare të projekteve në partneritet publik- privat me argumentin se nuk është e qartë se kush do të bëjë pagesat, me çfarë fondesh do të bëhet shpronësimi i tokës për zgjerimin e landfillit dhe se norma e kthimit të përhershëm të investimit (IRR) është llogaritur gabim 5%, kur në fakt rezulton të jetë 8%.
Sipas vetë hetimeve të SPAK për “dosjen Ahmetaj”, pas refuzimit të këtij të fundit, ministri Koka i dërgon një tjetër letër, ku sqaron se shpenzimet për shpronësimin e tokës dhe pagesat për mbetjet që përpunohen do të përballohen nga vetë bashkia me fondet e transfertave të pakushtëzuara që bën buxheti. Ahmetaj kërkon shkresën e miratimit me shkrim nga të gjitha njësitë bashkiake të qarkut Tiranë, sipas modelit financiar që kishte dërguar ministria e Mjedisit dhe më 27 mars 2017, Erion Veliaj i dërgon miratimin sekretarit të Përgjithshëm të Ministrisë së Mjedisit, Alqi Bllako. Ahmetaj refuzon ta miratojë derisa ministria e Mjedisit ia dërgon me email shkresën e dhënies së miratimit nga Erion Veliaj. Ai më pas i hap rrugë procedurës duke u shprehur “pa komente”.
Pra është e qartë prej fillimit, se aktorët e përfshirë në këtë mega aferë, kanë qenë në dijeni të plotë të shkeljeve ligjore dhe implikimeve financiare. Ato fillojnë që me mënyrën se si u bë gara për djegësin e Tiranës, si iu dha bonusi kompanisë fituese që u regjistrua një ditë para lidhjes së kontratës, si u pranua monopoli i “dy klodërve” që kishin marrë me PPP edhe Elbasanin e Fierin. Pastaj vazhdojnë me gjetjen e rrugëve abuzive për të garantuar pagesat kolosale nga bashkitë e qarkut Tiranë dhe me pagesën grabitqare të 29 eurove për ton, ndërkohë që procesi i incenerimit nuk ndodh as sot, gjashtë vite pas lidhjes së kontratës. Dhe në fund, me mbylljen e syve përpara kompanive guackë të Hollandës, me qëllimin që paratë të vazhdonin të rridhnin drejt pronarëve në kërkim dhe bosëve të vërtetë të kësaj vjedhje epike.
Fiks gjashtë vite më pas, SPAK zbuloi sot se “nga provat e marra gjatë hetimit ka rezultuar se, shtetasit Klodian Zoto dhe Mirel Mërtiri kanë përdorur persona dhe shoqëri të tjera për të fshehur gjurmët si pronarët e vërtetë të shoqërisë koncesionare “Integrated Energy B.V SPV” shpk”. Eshtë pikërisht kjo zvarritje e gjatë, ndërkohë që të gjitha indiciet e grabitjes ishin të ekspozuara publikisht, që ngre dyshimet se për inceneratorin e Tiranës, SPAK është treguar më i “kujdesshëm” seç duhet deri në vendosjen e sekuestros, pavarësisht hemoragjisë financiare. A kanë bërë llogari politike prokurorët, duke parashikuar se afera e Tiranës mund të shkaktojë tronditje fatale për mazhorancën? A e kanë shtyrë ata “sekuestron preventive” pas zgjedhjeve të 14 majit (ndërkohë që vetëm këtë vit kanë rrjedhur dhe plot 16 milion euro të tjera në Sharrë)? A do ta çojnë tashmë ata këtë hetim deri në fund apo ai do qëndrojë pezull vetëm mbi sekuestron, për t’u keqpërdorur kësisoj në luftën politike brenda organizatës së Rilindjes?
As it has been shown today that Klodian Zoto and Mirel Mërtiri are the owners behind the Tirana concession, SPAK has the challenge of revealing to the Albanians who are the real owners of Zoto and Mërtiri themselves./Lapsi
Lini një Përgjigje