
This episode of the "Talk to Anila Hoxha" podcast on Top Albania Radio is titled "Not just prison".
Prosecutor Sonila Muhametaj was the other guest, who confessed her position on the agreement between the accused and the accuser, which in the final takes effect only if the court accepted it.
Anila Hoxha : To put it simply for the citizens, how does this negotiation for the plea deal start before a prosecutor? When does this deal start? So, let's say that a citizen has committed an accident with consequences. Do you invite him to plead guilty or do you collect evidence, at what stage does this happen?
Sonila Muhametaj: Undoubtedly, the prosecuting body, the prosecution, is obliged to collect evidence on the guilt of the person who committed the criminal offense, that is, to prove the individuality of the author of the criminal offense. But the judgment on the agreement, since you mentioned it and asked about it, is allowed only for those cases, for those criminal offenses for which no more than 7 years of imprisonment are provided.
Sonila Muhametaj: For example, the accident, which could be the first paragraph or the second paragraph.
Anila Hoxha: Without consequences for the person's life?
Sonila Muhametaj: No consequence to the person's life.
Anila Hoxha: Illegal constructions?
Sonila Muhametaj: Undoubtedly, illegal constructions as well.
Anila Hoxha: Abuse of duty?
Sonila Muhametaj: Abuse of office is 8 years, so it is not included.
Anila Hoxha: The officials are not included in the admission of guilt and the plea agreement?
Sonila Muhametaj: Absolutely, the officials, high functionaries.
Anila Hoxha: Falsification of documents?
Sonila Muhametaj: It depends on the measure of punishment that is specifically provided for them. So, depending on the dangerousness of the criminal offense, even the legislator himself has taken into account that criminal offenses with a relatively high, not very high, risk. So, when I say relatively high that provide maximum punishment measures, the legislator says up to 7 years in prison. Only in these cases, the agreement between the defendant, in the mandatory presence of his defense counsel and the prosecutor, can be applied, but this agreement regardless of the fact that it is determined by the presence of guilt at the stage of preliminary investigations and by the appointment of the sentence by the prosecutor himself with the consent even the defendants, you should bear in mind that it definitely requires an approval from the court.
Anila Hoxha: But, madam prosecutor, is there a fixed formula that the accused must read and therefore plead guilty before you?
Sonila Muhametaj: Nuk është se ka një formulë, por prokuroria e përgjithshme ka miratuar aktet mbi të cilat duhet të kryhet një marrëveshje, qoftë një urdhër penal apo një gjykim me marrëveshje. Janë akte tipike, format të bazuara në kodin,në rregullat proceduriale të Kodit të Procedurës Penale, të cilët duhet të kihen parasysh nga prokurori gjatë nënshkrimit të kësaj marrëveshje.
Anila Hoxha: Unë e mendoj sikur prokurori nga ana e tij thotë “jo, jo, ju duhet të pranoni marrëveshjen e fajësisë dhe do merrni maksimumin” edhe qytetari që thotë “do pranoj fajësinë, por dua të marr minimumin”.
Sonila Muhametaj: Palët bien dakord që me një minimum provash, që duken qartë që autori është ky, por duke patur parasysh, por edhe duke lëshuar pe dhe tek masa e dënimit me pëlqimin dhe marrjen përsipër të fajësisë arrihet dhe jepet një masë dënimi më e ulët, sesa ajo që mund të jepet në një gjykim të zakonshëm të zgjatur në kohë edhe që ishte për ekonomi gjyqësore, qoftë për shtetin, qoftë për palët do kishte humbje. Kështu, që e mira e gjykimit me marrëveshje është që zgjidhja në kohë të shpejtë e cështjeve penale.
Anila Hoxha: Fillimisht, pranimi i fajësisë ndodh para prokurorit dhe më tej certifikohet në gjykatë?
Anila Hoxha: I pranon gjithmonë gjykata situata të tilla apo ngre pikëpyetje dhe kthen pas cështjen për veprime shtesë?
Sonila Muhametaj: Për sa kohë ligji i ka dhënë gjykatës të drejtën e miratimit dhe certifikimit të kësaj marrëveshje dhe përsa kohë i ka dhënë edhe arsyet kur kjo marrëveshje e bërë në fazën e hetimit paraprak nga prokurori me të pandehurin mund të ketë pasoja pavlefshmërie, gjykata ka të drejtën ligjore për ta kthyer këtë marrëveshje dhe për të urdhëruar prokurorin në vazhdimin e hetimeve të plota, të gjithanshme. Pra, nuk është e thënë që automatikisht, kjo marrëveshje e krijuar, e lidhur mes prokurorit dhe të pandehurit të konsiderohet apo të certifikohet.
Anila Hoxha: Pse ndodh kjo? Gjykata është zakonisht kundër masës së dënimit që palët kanë rënë dakord apo…?
Sonila Muhametaj: Mund të jetë edhe kundër masës së dënimit, duke cmuar se kjo masë dënimi nuk është në përputhje me të gjitha rrethanat e kryerjes së krimit me rrezikshmërinë e të pandehurit sepse mund të jetë ndonjë recidivist , mund të jetë një person përsëritës në kryerjen e veprave të ndryshme penale dhe ka një rrezikshmëri të lartë shoqërore. Ndërkohë,që një vlerësim i tillë, mbase nuk është parë sic duhet nga ana e prokurorit dhe gjykata e shikon ndryshe.
Anila Hoxha: Marrin përsipër të akuzuarit edhe kushtet e natyrës, nuk duhet të shoqërohen me persona të tjerë problematikë, nuk duhet të përsërisin më një krim? Pra, duhet të jenë njerëz që ndjekin vazhdën e ligjit në këtë marrëveshje?
Sonila Muhametaj: Patjetër, në gjykimin e marrëveshjes prokurori është ai që përvecse dënimit kryesor, që tashmë dihet se kush janë “dënimi me burg” ose dhe me “gjobë” vendos edhe dënimet plotësuese dhe të gjitha ato që thatë ju, janë dënime plotësuese që e detyron tashmë të dënuarin apo të pandehurin që përvec dënimit kryesor, të ketë parasysh edhe një nga detyrimet që vendos prokurori, më pas i certifikuar nga gjykata.
Anila Hoxha: Ka ndodhur që ka patur marrëveshje ku i akuzuari ka pranuar të shkojë në burg?
Sonila Muhametaj: Edhe kanë pranuar, por nuk është e thënë gjithmonë në gjykim, me marrëveshje të ketë “dënimin me burgim” apo një burgim me dënim të përshtatshëm, mund të jenë edhe alternativat e dënimit me burgim, të cilat kryesisht të pandehurit i kërkojnë lloje të tilla dënimesh.
Anila Hoxha: Por, duket si një proces i vështirë për t’a bindur qytetarin që të pranojë fajin . Është shumë e vështirë që dikush të pranojë fajin, aq më tepër fajin penal sepse kemi ndjekur dhjetëra procese gjyqësore dhe në pjesën dërrmuese, të gjithë vetëdeklarohen të pafajshëm dhe degdisin fajin , gabimin tjetërkund , vetëm ata jo. Si shprehen ata?
Sonila Muhametaj: Pranon fajin . “E bëra.Jam këtu, ju lutem meqënëse, nuk iu kundërshtoj nuk po sjell asnjë, nuk po e vështirësoj hetimin nga ana juaj. Unë me këto dy prova pranoj fajësinë atëherë, pse jo një masë dënimi më e butë, një masë dënimi më e favorshme duke patur parasysh edhe sjelljen time. Kam qenë i mirë në komunitet, vazhdoj të jem i mirë, po ishte një rast sporadik”- thotë i pandehuri, në fund të ditës.
Anila Hoxha: Gjatë raportimeve në gjyqësor më ka mbetur në mend, një çift bashkëshortësh të cilët kishin vjedhur produkte ushqimore në zonën e Kombinatit, me pretendimin se kishin fëmijë të vegjël. Ishin pa ndihmë sociale edhe gjyqtari penal i Gjykatës së Tiranës urdhëroi lirimin e tyre dhe shpalljen të pafajshëm. Edhe një rast tjetër, të një të riu në zonën e Alliasit, i cili vodhi një ëmbëlsirë në një furrë bukë dhe pronari e kishte parë shpesh që merrte nga sirtarët, produktet e dyqanit. Gjykata në fund vendosi pafajësinë e tij. Ju keni raste të tilla, që thoni provat janë, mund të duken të diskutueshme apo jo.
Sonila Muhametaj: Më kujtohet një rast kur dikush kishte vjedhur 10 çokollata dhe materiali ishte përcjellë në prokurori, madje dhe ishte arrestuar. Në fakt,ajo konsiderohet vjedhje, në kuptimin e plotë të figurës së veprës penale. Megjithatë, që tek masa e sigurimit,unë e pashë të arsyeshme që personi të hetohej në gjendje të lirë, pra nëpërmjet një masë më të butë që është ajo e “detyrimit për t’u paraqitur në policinë gjyqësore” dhe jo me “arrest me burg”, për shkak se ishte hera e parë e atij personi.
What really hurt me or impressed me was the fact that he said "I had my grandson's birthday and I had nothing to hire his friends with and I was forced to do this". I was forced to do the actions, to carry out all the investigations, as normal as it was to carry out and forward the file to the court and to receive a punishment measure, of course we gave him an alternative.
Anila Hoxha: The general thing is that if you commit a crime, you go to prison, this actually happens...
Sonila Muhametaj: Prison is not a solution, always.
Anila Hoxha: But another version or another possibility is the criminal order. What is a criminal order?
Sonila Muhametaj: Then, the criminal order is usually given for criminal offenses that are provided for in a measure of punishment up to 1 year of imprisonment and it is definitely understood with the admission of guilt. These are the two main conditions.
Anila Hoxha : What does this order stop you from doing? What does this order compel you to do?
Sonila Muhametaj: He is very fast. It is decided by the prosecutor within 3 months from the moment of registering the name of the person as the author of the commission, mainly of a criminal misdemeanor.
Anila Hoxha: Does the criminal order have an obligation?
Sonila Muhametaj: It is given for criminal misdemeanors. Undoubtedly, a penalty measure is set and the court is asked, just like the trial by agreement, to approve and certify this criminal order, if it meets all the legal conditions for its issuance.
Anila Hoxha: That could be...
Sonila Muhametaj: Through the criminal order, a fine is given, but one of the additional punishments can be given, which are mainly the substitution of the consequence resulting from the commission of that criminal offence.
Anila Hoxha: Do they accept to compensate and correct it?
Sonila Muhametaj: Of course, yes. There are cases that it is accepted.
Lini një Përgjigje