FLASH
Shkruar nga Pamfleti
American defense companies are being asked to increase production to meet new needs created by the war in Iran, further deepening the existing conflict between them and the Trump administration.
Last Friday (March 6), US President Donald Trump hosted executives from seven major defense industry companies at the White House – part of an effort by his administration to strengthen the sector as the war against Iran intensifies.
The conflict has revealed tensions within the American defense sector, with concerns about the US stockpile of long-range missiles and air defense interceptors, as well as the industry's ability to increase production in the event of a prolonged conflict.
Trump stated that during the meeting at the White House he had discussed "production and production timelines" with the companies - specifically Lockheed Martin, RTX (Raytheon), BAE Systems, Boeing, Honeywell Aerospace and Northrop Grumman.
However, there have been reports that negotiations between the Pentagon and major US defense contractors for new production capacity are not progressing as quickly as the White House would like, due to ongoing tensions.
Trump tensions
Byron Callan, a defense industry equity analyst at Capital Alpha Partners in Washington, says a persistent criticism of large U.S. defense companies is that they have been “risk averse,” focusing on distributing dividends to shareholders rather than reinvesting.
"There has been criticism that the largest defense contractors in the United States have been sluggish, that they were not anticipating needs, not investing without taking risks," he told DW.
Before the US began airstrikes on Iran, tensions between the Trump administration and major US defense suppliers were rising.
Trump has regularly criticized defense companies, saying they prioritize shareholder dividends and executive salaries over investing in infrastructure and manufacturing capacity.
He has also criticized companies that fail to meet production deadlines and go over budget. He previously singled out RTX (formerly Raytheon), a major manufacturer of missiles and air defense interceptors used by the U.S. military in the conflict with Iran, calling it “the slowest to ramp up production volume and the most aggressive in spending on its shareholders, rather than the needs and demands” of the U.S. military.
He has even threatened those companies with exclusion from government contracts if they do not increase investment in factories.
Në janar, Trump nxori një urdhër ekzekutiv ku thuhej se kompanitë e mbrojtjes “nuk lejohen në asnjë mënyrë dhe formë të paguajnë dividentë ose të bëjnë blerje aksionesh, derisa të jenë në gjendje të prodhojnë një produkt superior, në kohë dhe brenda buxhetit.”
Administrata e Trump është aktualisht e përfshirë edhe në një përplasje të ashpër me startup‑in e inteligjencës artificiale Anthropic — furnizues i ushtrisë amerikane, për shkak të refuzimit të tij për t’i dhënë ushtrisë qasje të pakufizuar në chatbot‑in Claude.
Më shumë prodhim dhe më shpejt
Trump ka akuzuar konkretisht kompanitë se po shpenzojnë shumë pak për zgjerimin e kapaciteteve prodhuese, duke u përqendruar më shumë te qetësimi i investitorëve përmes mekanizmave si riblerjet e aksioneve (stock buybacks).
Riblerjet e aksioneve ndodhin kur kompanitë përdorin fitimet e tyre për të blerë mbrapsht aksionet e veta, duke ulur numrin e aksioneve të disponueshme publikisht dhe duke rritur potencialisht vlerën e aksioneve të mbetura.
Luftërat në Ukrainë dhe Gaza rritën kërkesën e aleatëve të SHBA‑së për armë të prodhuara në SHBA, dhe Trump më parë kishte kritikuar kompanitë që, sipas tij, nuk po e plotësonin kërkesën mjaftueshëm shpejt.
“Kemi shumë vende që duan avionin luftarak F‑35, dhe u duhet shumë kohë për t’ua dorëzuar aleatëve ose edhe neve vetë,” tha ai. “E vetmja mënyrë që ata të jenë në gjendje t’i dorëzojnë është të ndërtojnë fabrika të reja. Por ata nuk duan të ndërtojnë fabrika të reja sepse ka shumë kosto.”
Philip Sheers, bashkëpunëtor i asociuar në Programin e Mbrojtjes në Center for a New American Security, thotë se investimet në bazën industriale të mbrojtjes së SHBA‑së po rriten, veçanërisht në prodhimin e municioneve dhe në mbrojtjen ajrore.
Megjithatë, ai paralajmëron se do të duhet kohë derisa këto investime të shndërrohen në rritje të normave të prodhimit. “Hapja e objekteve të reja ose rritja e furnizimit me lëndë të para mund të marrë vite, dhe këtë e kemi parë me shumë nga impiantet që ende janë duke u ndërtuar pas luftës në Ukrainë,” tha ai për DW.
Megjithatë, ai tha se një pjesë e konsiderueshme e fajit për prodhimin e ngadalshëm i takon vetë qeverisë së SHBA‑së, për shkak të dështimit të saj të përsëritur për të miratuar buxhete me kohë, si pasojë e përplasjeve politike.
“Nëse qeveria e SHBA‑së dëshiron që baza industriale e mbrojtjes të lëvizë shpejt, ajo duhet të miratojë dhe të ndajë buxhetet në kohë, në mënyrë që kontratat të mund të nënshkruhen, burimet të caktohen dhe industria të ketë stimuj për të vepruar,” tha ai, duke shtuar se “dështimi i vazhdueshëm për miratimin e buxheteve në kohë është kthyer në një autogol gjeopolitik me potencial të përmasave historike.”
Byron Callan thotë se dëshira e administratës Trump që kompanitë e mbrojtjes të investojnë në rritjen e kapaciteteve të prodhimit mund të pengohet nga çështja e buxheteve.
Polls currently suggest that Democrats have a good chance of regaining control of the US Congress in the November midterm elections. “This could set a clear limit on defense spending,” he said.
“This is an unpopular war, and if that happens (Democratic victory), then there will be expectations for more non-military spending, for things like health care and infrastructure.”
The United States has budgeted $850 billion (€740 billion) for defense in the 2025 budget, and this amount is expected to reach $900 billion in 2026.
Trump has called for the defense budget to reach a full $1.5 trillion by 2027, a figure that has caused alarm among many experts, who have long questioned the sustainability of the American debt in its current state.
Iran a permanent war?
The American defense sector is also preparing for the possibility that the war in Iran will last much longer than expected.
When the war in Iraq began in 2003, Kenneth Adelman, the US ambassador to the UN during the Ronald Reagan administration, firmly believed that it would be a quick and easy victory for the United States.
However, the way that war dragged on and became a constant trap for the US military completely changed his political perspective. Although he remains a Republican, today he is a vocal critic of Trump. Adelman told DW that he thinks the conflict with Iran could take on a similar dynamic. "Iran has been preparing for this situation for a long time," he said.
“It’s already lasted longer than the Pentagon planned. And I no longer have confidence in the way the Pentagon plans these things, after what I saw in Iraq.” A prolonged conflict is likely to bring increased orders to major US defense companies, as well as a rise in their stock prices.
The Trump family has been increasing its investments in the defense sector. This week, the president's sons, Eric and Donald Jr., invested in a new drone company that aims to take advantage of the ban on new Chinese drones in the US.
Since the war began on February 28, US defense stocks have retreated. Although the Dow Jones US Aerospace & Defense index rose briefly at the start of the conflict, it has since fallen by about 3%. / DW
Lini një Përgjigje