FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The rapid integration of North Macedonia into the European Union remains our priority as a state, but also of the representatives of the Albanian political parties, says the new speaker of the Assembly of North Macedonia, Afrim Gashi, in an interview for Radio Free Europe.
According to him, this requires dialogue with all parties, both inside and outside the country, first of all with the neighboring countries.
For the constitutional changes, necessary for the inclusion of the Bulgarian minority in its preamble, two-thirds of the votes are needed, which, Gashi says, the parties that will form the new Government will manage to secure and then have a debate "to take this political problem off the table".
He says that with the opening of the constitutional amendments, he will be committed to resolving the status of the Albanian language in the Constitution, which is defined as the language of "20 percent" of the population.
In the interview for REL, he also reacted to the assertions of the E Majta party, which accused the VLEN and VMRO DPMNE coalition of "kosovarising" the Assembly of North Macedonia.
"I think the vocabulary that was used that day was more of a theatrical performance to raise tensions and attract attention," says Gashi.
"You cannot ask for votes from all communities and then appeal to the legitimacy of the Albanians", says Gashi regarding DUI's claims that the legitimacy of the Albanian vote has been violated.
He says that as the head of the Assembly he will be open to cooperation with all parties and that he will respect all their positions in order to strengthen parliamentary democracy in the country.
Radio Free Europe: Mr. Gashi, immediately after your oath in the Assembly, a complaint was made known against you by the deputy of SDSM, Bisera Kostadinovska Stojčevska, for violating the Law on the use of the Macedonian language, since you took the oath first in Albanian and then in Macedonian. How do you comment on this?
Afrim Gashi: Instead of dealing with the constitution of the Assembly, which is the most important political moment in the country, we return to things from a technical aspect.
I read the solemn declaration in both languages and read them as they were read by the Speaker of the Assembly, probably for some technical reasons. I do not believe that it was intentional, even if it was, it is the work of the Assembly.
Regardless, I don't think we should pay attention to such parts. But it is also a democratic right of every deputy and every citizen, if someone thinks that a right has been violated, to react, to demand the right and those who have violated the law must be held responsible, no problem.
I know and think that all citizens know that the Albanian language is one of the official languages in the country, spoken by over 20% of the citizens. But if someone wants justice, well, I'm for it.
Radio Free Europe: Do you think you broke the law?
No.
Radio Free Europe: In the debate about your election at the head of the Assembly, the Left party came out with accusations that the Assembly is being "Kosovarised". How do you assess these accusations?
Afrim Gashi: I think that the Assembly of North Macedonia should build a new spirit of cooperation with all political subjects. I think that the vocabulary that was used that day was more for a theatrical performance and for raising tensions and attracting attention. and I think it serves neither democracy nor democratic culture.
Of course the accusations are baseless and the Left is not a party that is not known for its positions, but we must respect them as they have just come out of the elections and the citizens have voted for their positions. But I think we should do our best to talk to them and make them understand that this spirit they are trying to impose is not good for them, nor the state, nor the citizens of this country.
Radio Free Europe: When will you schedule the first plenary session?
Afrim Gashi: Plenary sessions will be scheduled in coordination with all political parties. We have already had an informal meeting with party representatives. We are waiting for the parliamentary groups and coordinators to be formalized and as soon as we have the consent of the majority of political parties, we will start calling a new session.
Radio Free Europe: What do you expect to be first on the agenda?
Afrim Gashi: As a coalition that is already on the horizon between VMRO DPMNE, ZNAM and VLEN, it has been agreed that the new Government will start with a new organization of the state, organization of ministerial departments.
We want to pass that law first, so that the new Government can be elected within that law and a new organization. Therefore, we want and will make efforts to agree with all the political parties in the Assembly that this law will be among the first to be presented in the plenary session.
Radio Free Europe: Can it be expected that legal changes will be introduced in that package to prevent early elections for mayors in those municipalities where their mayors will become ministers or deputies?
Afrim Gashi: Yes, and this is one of the sensitive issues. We would like to solve it, if we find a legal solution that is within the framework of the Constitution and the laws and in the interest of the citizens, now we are facing the challenge of having municipal leaders who will be elected only for 5-6 months, and after 7-8 months to have another election.
I think this is not right and I think it is against the Constitution to elect someone for a 4-year term, and to elect someone with the same votes, in the same election, to be elected for an 8-month term. We think that it is not constitutional and a law based on the Constitution should be corrected.
Radio Evropa e Lirë: A e keni shumicën prej dy të tretash, apo 80 vota, për këto ndryshime ligjore që dëshironi t’i kaloni në ditët e para të punimeve të Kuvendit, duke ditur se jeni zgjedhur me 76 vota?
Afrim Gashi: Prandaj po ju them se në periudhën e ardhshme do të mundohem ta udhëheq Kuvendin në bashkëpunim me të gjitha partitë politike. Ne nuk do të veprojmë vetëm si shumicë në Kuvend. Dua që me të gjitha partitë politike të jenë në Kuvend të veprojmë bashkërisht dhe në interes të qytetarëve.
Radio Evropa e Lirë: Nga cilat parti më të vogla politike apo ndoshta deputetë prisni mbështetje, pra të kalojnë në shumicën parlamentare, pasi partnerët tuaj të koalicionit tashmë po dalin publikisht me numra të caktuar, tre-katër deputetë të BDI-së, LSDM-së, PRSD-së.
Afrim Gashi: Ju tashmë po më pyesni në një cilësi tjetër. Kam dhënë dorëheqjen si kryetar i Alternativës. Unë do t'i përkushtohem plotësisht Kuvendit. Më intereson në radhë të parë Parlamenti.
Radio Evropa e Lirë: Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) u largua nga seanca në të cilën ju u zgjodhët kryetar. A prisni që BDI-ja, në një të ardhme të afërt, ta bllokojë punën e Kuvendit?
Afrim Gashi: Unë mendoj se BDI-ja është një nga partitë politike që ka qëndruar në pushtet për një kohë të gjatë pa ndërprerje, 22 vjet, dhe mendoj se kanë përvojë dhe e dinë që nuk duhet të bllokohen. Por, është një vendim politik i tyre, dhe është e drejtë demokratike e tyre se si do të veprojnë. Unë dhe të gjithë mendojmë se duhet t’i respektojmë vendimet e partive politike. Të mira apo të këqija, të drejta apo të padrejta, qytetarët do ta thonë në zgjedhjet e ardhshme.
Radio Evropa e Lirë: Kryetari i kësaj partie, Ali Ahmeti, ka thënë se është ndier “i fyer” dhe se nuk ka mundur të qëndrojë në një seancë të tillë ku është cenuar legjitimiteti i votës së shqiptarëve. Cili është vlerësimi juaj për këto pretendime?
Afrim Gashi: Është vlerësim politik i liderit të një koalicioni politik, i cili ka dalë nga zgjedhjet. Ne të gjithë e dimë se ai koalicion ka qenë multietnik.
Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI), ka qenë një prej atyre partive, por aty kanë qenë nëntë parti dhe ata, si të them, me krenari e kanë proklamuar multietnicitetin e atij koalicioni.
Kështu që, nuk mund edhe të kërkosh vota nga të gjitha komunitetet dhe pastaj të thirresh në legjitimitetin e shqiptarëve.
Shqiptarët kanë pasur një koalicion me të gjitha partitë politike shqiptare, i cili ka qenë koalicioni VLEN që ka marrë 107 mijë vota dhe unë mendoj se edhe numri i deputetëve dhe numri i votave është argument i mjaftueshëm për të dëshmuar legjitimitetin e përfaqësimit të shqiptarëve në Parlament dhe në Qeverinë e ardhshme.
Radio Evropa e Lirë: Koalicioni VLEN ka bashkëpunim të ngushtë me Lëvizjen Vetëvendosje, ndërsa deputeti i zgjedhur, Bekim Qoku, është anëtar i partisë së kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti. Kjo kishte shkaktuar reagime për ndërhyrje në zgjedhje. Si e vlerësoni mbështetjen e tij për koalicionin VLEN?
Afrim Gashi: Ne kemi raporte të mira me të gjitha subjektet politike edhe në Shqipëri edhe në Kosovë. Por, edhe në rajon. Natyrisht, është botërisht e ditur se Lëvizja Vetëvendosje ka dalë hapur dhe e ka përkrahur koalicionin VLEN. Njëri nga eksponentët e Vetëvendosjes që është nga Maqedonia e Veriut, z.Bekim Qoku ishte në listën për deputet dhe është zgjedhur si deputet i këtij koalicioni.
Kështu që, raporti ynë s’do mend se është i afërt dhe mendoj se Vetëvendosja ka përkrahur një thirrje të shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut, që janë simpatizues të Vetëvendosjes e që janë qytetarë të Maqedonisë së Veriut e që e kanë dashur ndryshimin te shqiptarët në këtë vend.
Unë mendoj se Vetëvendosja dhe zoti [Albin] Kurti i janë përgjigjur kësaj ftese të madhe të shqiptarëve opozitar për një ndryshim dhe për një rrotacion politik.
Nuk është kjo një mbështetje në bllok për vetëm për një strukturë politike, por më shumë është një nevojë për ndryshim që e kanë ndier edhe shqiptarët në përgjithësi, por sidomos votuesit dhe simpatizuesit e Vetëvendosjes që janë qytetarë të Maqedonisë së Veriut.
Radio Evropa e Lirë: Si do ta përmbushni premtimin tuaj programor që deri në fund të vitit 2024 do të përfshihen bullgarët në preambulën e Kushtetutës?
Afrim Gashi: Nuk e di saktësisht nëse kemi caktuar një datë, por është ende një çështje që varet nga 80 deputetë. Duhet të gjenden 80 deputetë. Sa i përket koalicionit VLEN, mendoj se të gjithë deputetët shqiptarë do të votojnë për ndryshimet kushtetuese kur vendosen në rend të ditës.
Kështu që, ne do të angazhohemi për atë parim, do të angazhohemi për integrimin sa më të shpejtë të vendit tonë në Bashkimin Evropian, por e dimë që është një çështje komplekse dhe të gjithë së bashku do të punojmë për ta bërë atë sa më shpejt të jetë e mundur.
Radio Evropa e Lirë: Në lidhje me pikëpamjet tuaja, paketa e ndryshimeve kushtetuese, kur bëhet fjalë për, siç thoni ju, përfshirjen e bullgarëve në preambulën e Kushtetutës, a do të përfshijë kërkesën tuaj për heqjen e përkufizimit të gjuhës shqipe si gjuhë që e flasin 20 për qind e popullsisë. Në të njëjtën paketë, kur të hapet Kushtetuta për këtë, a pritet që të futet edhe kjo?
Afrim Gashi: Nëse ju kujtohet, ne si Alternativë kemi kohë që luftojmë publikisht për një tjetër amendament kushtetues, që ka të bëjë me mosvjetërsimin e veprave të korrupsionit politik.
Ne do të angazhohemi për këtë, nëse hapet Kushtetuta, natyrisht edhe për atë që ju bëtë si pyetje, për riformulimin e formulimit fyes për gjuhën shqipe, në mënyrë që të flasim hapur me të gjitha partitë politike dhe presim mirëkuptim, pasi ne, si shqiptarë, duam që gjuha jonë në Kushtetutë të quhet ashtu siç është. Por, le të shohim, të fillojmë procedurën, të hapim debatin.
Radio Evropa e Lirë: A keni ndonjë marrëveshje paraprake me partnerin tuaj të ardhshëm qeverisës të koalicionit për çështjen e përdorimit të gjuhës shqipe dhe përfaqësimin në Kushtetutë?
Afrim Gashi: Everything we have agreed on, we have said publicly and transparently.
Radio Free Europe: Will you leave the governing coalition if by the New Year, as you previously warned in your program, constitutional changes are not approved and the road to European integration is blocked?
Afrim Gashi: We are trying to build institutions and make a government, not to think about leaving. It remains our first priority as a state and as representatives of political parties and Albanians, to commit to the fastest possible integration of the country into the EU. We know that for now this is conditional on constitutional changes, but this is also part of the dialogue, but also from, as you know, the political context with the neighbors and the international scene. There are elections in the European Parliament in June, there are elections in the United States.
We expect that as soon as possible there will be full understanding on this, from all actors, because this is not, as we say, a bilateral dispute between North Macedonia and the Republic of Bulgaria.
There are several factors here and we all need to be at the table to take this problem off the political table.
Radio Free Europe: The USA and the EU called for the respect of international agreements after the swearing in of the president Gordana Silanovska-Davkova, who did not use, that is, does not use the constitutional name North Macedonia, and there are such announcements from the future prime minister. What is your position on this issue?
Afrim Gashi: Our position is that the constitutional name should be used - the Republic of North Macedonia, and we will use that name.
Radio Free Europe: Are the relations with Greece and Bulgaria, that is, with our neighbors, already broken?
Afrim Gashi: I don't believe they are ruined. I think we should talk. I think that for this reason we should form the Government as soon as possible, establish communication with those states. Just as we need internal dialogue to solve problems, we need intensive dialogue with neighboring countries.
Radio Free Europe: Will you talk with your coalition partner, VMRO-DPMNE, regarding these issues after the Greek Prime Minister's latest statement?
Afrim Gashi: We are already in the process of creating a new Government. That process should be completed and then the dialogue should be developed institutionally.
Each chairman will bear his responsibility. The Prime Minister, the Foreign Minister, the President of the State. If as the Speaker of the Assembly I can help, of course I am available and I would like to contribute to solving as many problems as possible, not to create problems.
Lini një Përgjigje