FLASH
Shkruar nga Tom O’Connor
The former president is mobilizing loyalists to change the country's direction, while airstrikes are creating space for pragmatic leaders to take the reins on Iran. Trump prefers new domestic leadership that could lead to a final deal...
The reported assassinations of Iran's deputy army commander and other senior leaders mark the latest blows to the Islamic Republic's command and control amid a devastating war launched by the United States and Israel.
So far, the Iranian government has shown that it is capable of quickly filling vacancies, which is likely to happen again with the recent losses of the Secretary of the Supreme National Security Council, Ali Larijani, and the commander of the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), Brigadier General Gholamreza Soleimani.
However, as Israel's military intelligence apparatus continues to demonstrate a cold penetration into the highest levels of Tehran, and with President Donald Trump openly seeking new leadership, an insider figure may be suitable enough for the White House to declare "mission accomplished."
Among those widely discussed by observers as the most likely candidate to fit the bill is former Iranian President Hassan Rouhani. A moderate politician and senior cleric, Rouhani led Iran when Trump first clashed with the Islamic Republic during his first term.
Although that period was marked by the abandonment of the nuclear deal (JCPOA), today the figure of Rouhani is being seen as a golden opportunity for diplomacy. A leadership scenario that includes Rouhani could be a chance to give Trump some kind of strategic victory without the need for an endless ground war.
According to Mojtaba Najafi, a prominent Iranian scholar, Rouhani is extremely pragmatic and relatively oriented towards engagement with the United States. If developments on the ground were to lead to his emergence as a central figure, this could be considered a major political success for Trump.
However, such an outcome would depend on the weakening or elimination of hardline figures and a significant shift in the internal balance of power in Tehran.
While it may be considered an ideal option from a US perspective, it remains a challenge to fully realize under continued military pressure.
Rouhani's first electoral triumph in 2013 gave new life to those seeking a break from the influence of radical fundamentalists.
Ky vrull u nxit nga suksesi i JCPOA-së, ku SHBA dhe fuqitë e tjera ranë dakord të hiqnin sanksionet në këmbim të kufizimeve bërthamore. Megjithëse vendimi i mëparshëm i Trump për t’u tërhequr nga marrëveshja e dëmtoi reputacionin e Rouhanit, ai nuk u zhduk asnjëherë nga sytë e publikut.
Pas vdekjes së presidentit Raisi në një aksident ajror të dyshimtë, Rouhani e mbështeti kandidatin reformist Pezeshkian, duke treguar se rrjeti i tij i ndikimit mbetet aktiv dhe i gatshëm për të vepruar në momente krize.
Edhe para vdekjes së Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei në sulmet ajrore të përbashkëta SHBA-Izrael, emri i Rouhanit qarkullonte si një pasardhës i mundshëm. E kaluara e tij si një dijetar i shquar mysliman shiit i ka dhënë atij legjitimitet të shtuar midis disa konservatorëve fetarë, çka e bën atë një figurë unike që mund të urëzojë ndasinë midis klerit tradicional dhe nevojës për modernizim dhe dialog me Perëndimin.
Polemikat rreth tij shpesh burojnë nga aftësia e tij për të manovruar midis fraksioneve të ndryshme, duke u parë si njeriu që mund të përfitojë nga autoriteti gjithnjë e më i decentralizuar i Udhëheqjes Supreme.
Disa raportime sugjerojnë se ditë para fillimit të luftës aktuale, Rouhani u përpoq të mblidhte një grup besnikësh klerikësh dhe oficerësh të Gardës Revolucionare (IRGC) për të ndryshuar drejtimin e vendit.
Megjithëse Trump nuk e ka shpallur zyrtarisht “ndryshimin e regjimit” si objektiv, ai ka shprehur qartë preferencën që një lidership i ri të dalë nga brenda Iranit. Dobësimi i elementëve të vijës së ashpër përmes sulmeve ajrore po krijon, qëllimisht ose jo, hapësirën që aktorë pragmatikë si Rouhani të marrin frenat dhe të ofrojnë një alternativë ndaj shkatërrimit total që kërkohet nga disa qarqe në Izrael.
Mohsen Milani, ekspert i studimeve strategjike, vëren se strategjia e Uashingtonit ka qenë formësimi i ekuilibrit të brendshëm të pushtetit duke dobësuar elementët radikalë.
Sipas tij, largimi i figurave kyçe ushtarake i hap rrugën aktorëve që e vënë më shumë theksin te manovrimi dhe ndërtimi i koalicioneve. Në një moment lufte dhe presioni akut të jashtëm, mungesa e figurave të linjës së ashpër mund të lërë Rouhanin si opsionin e vetëm të besueshëm për të negociuar një armëpushim që do të ruante integritetin e shtetit iranian.
Ekziston një dallim i nuancuar midis strategjisë së Trumpit dhe asaj të Netanyahut. Ndërsa Izraeli mund të synojë shkatërrimin e plotë të aftësive ekonomike dhe ushtarake të Iranit, duke e kthyer atë në një situatë të ngjashme me Sirinë, administrata Trump duket se po kërkon një figurë me të cilën mund të bëjë biznes. Eliminimi i figurave radikale si Larijani mund të shihet si një zgjedhje strategjike e Izraelit për të hequr një ndërmjetës të mundshëm. Por për Trumpin, Rouhani mbetet një “shpresë” për një pakt të madh që do t’i jepte fund luftës me kushte të favorshme për SHBA-në.
Rouhani's survival at a time when the inner circle of the leadership is being targeted by precision airstrikes raises questions about whether he is being preserved as a "card" for the next phase of the conflict. Rouhani does not hold formal military positions, which protects him from being a direct target.
But his political clout remains undeniable. Trump has repeatedly claimed that there are individuals within Tehran who want to negotiate, and Rouhani's profile fits that description perfectly.
Ultimately, the success of such a pact will depend on Rouhani's ability to convince the remaining parts of the security apparatus and the Iranian people that a new engagement with the US is the only path to saving the nation from collapse.
For Donald Trump, reaching an agreement with his former "rival" would be the pinnacle of his power diplomacy, turning a dangerous war into a personal and geopolitical triumph that would reshape the Middle East for decades to come./ Pamphlet from "Newsweek"
Lini një Përgjigje