FLASH
Shkruar nga Alessandro Cappelli 
Europe is experiencing a structural crisis that keeps it stuck in the logic of the last century, preventing it from keeping pace with today's two superpowers: the US and China. Without a radical transformation, the continent risks remaining on the periphery of history. However, new technologies from Artificial Intelligence to clean energy remain the only way out to a new era.
Economic decline, political polarization and the crisis of liberal democracies may sound like the stuff of a dystopian novel, but they are our everyday reality. Wolfgang Münchau, one of the most astute analysts of the global economy and a long-time columnist for the Financial Times, offers no easy optimistic promises.
He has built his reputation on the ability to face reality as it is, without fear of negative judgments. According to him, if this crisis is to be resolved, it will not happen thanks to the will of current governments, but thanks to technological innovation.
Innovation is the “red thread” that determines who will rise and who will fall. It is precisely the one that transformed China into a superpower, keeps the US at the top of the global hierarchy and is slipping from the hands of a Europe that is still hostage to models that cannot regenerate.
What are the main political, economic and technological factors that are shaping our future?
Technological innovation is undoubtedly at the heart of everything. It is not just a working tool, but the true measure of a state's power. Look at the example of China: its power in recent decades was not built on military-diplomatic dominance like that of the US, but on industrial and technological innovation.
While the United States has managed to maintain global leadership through its technological ecosystem, the European Union has failed to do the same. We have remained locked into 20th-century technologies for too long, while the world is dividing into two innovation-driven poles.
Personally, I consider innovation more important than military power, because it determines the lasting success of a civilization.
Why are Western economies experiencing this stagnation, while new markets are growing?
It is not a paradox, but the end of an economic model that worked for a long time, but which has now ceased to exist. Our European model was based on industrial surpluses and the expansion of traditional exports. But the world has changed radically.
Ndikimi i vërtetë i Kinës nuk ishte “marrja” e industrive tona, por krijimi i industrive të reja që na tejkalojnë jo vetëm në kosto, por edhe në cilësi. Ne nuk kemi qenë në gjendje të ndërtojmë modele të reja zhvillimi sepse sistemet tona janë të ngurta dhe i tremben atij që Jozef Shumpeter e quajti “shkatërrim krijues”. Pa fleksibilitet dhe pa rishpikje të vetvetes, rënia është e pashmangshme.
Si mund të dalin vendet perëndimore nga ky ngërç strukturor?
Rënia do të vazhdojë për aq kohë sa ne do të mbetemi kaq të ngurtë në raport me sfidat që kemi përpara. Sigurisht, mund të ketë ndryshime nëse qeveritë vendosin të bëjnë sakrifica dhe të kryejnë reforma të dhimbshme strukturore: rritjen e moshës së pensionit, rritjen e orëve të punës, reformimin e thellë të arsimit dhe integrimin e plotë të sistemeve financiare.
Gjithçka është teorikisht e mundur, por kjo do të kërkonte një radikalizëm politik që
nuk ekziston aktualisht në Evropë. Prandaj, në një periudhë afatshkurtër unë nuk pres ndryshime, edhe pse nuk e përjashtoj mundësinë e një kthese të madhe në një periudhë afatgjatë, atëherë kur kriza të bëhet e papërballueshme.
A janë dukuri kalimtare populizmat dhe kriza e demokracisë?
Për fat të keq, jo. Ato janë simptoma të një ndryshimi strukturor. Kur Donald Trump u zgjodh herën e parë president, shumë njerëz menduan se pas ikjes së tij gjithçka do të kthehej në “normalitet” me Bajdenin. Në fakt, asgjë nuk u kthye si më parë.
Transformimet që solli ai - nga tarifat tregtare tek qasja ndaj sigurisë transatlantike - përfaqësojnë një ndryshim të madh në kulturën politike amerikane. E njëjta gjë vlen për ngritjen e Kinës dhe ndryshimet klimatike. Ajo që kemi parë dekadën e fundit nuk është një anomali, por “normaliteti i ri”, i cili do të zgjasë për shumë kohë.
Sa do të ndikojë Inteligjenca Artificiale (IA) në këtë revolucion të ri industrial?
Inteligjenca Artificiale do ta ndryshojë rrënjësisht natyrën e prodhimit, duke krijuar nivele efikasiteti që më parë ishin të paimagjinueshme. Ajo do t’i bëjë tregjet “më të sheshta” dhe po ashtu do ta bëjë më të vështirë ruajtjen e monopoleve tradicionale perëndimore.
Ne priremi ta mbivlerësojmë shpejtësinë e saj të menjëhershme, por e nënvlerësojmë ndikimin e saj kumulativ. Sot shohim vetëm mjete si ChatGPT që na ndihmojnë në detyra specifike. Por revolucioni i vërtetë do të vijë kur IA të integrohet me të dhënat e mëdha (Big Data) dhe informatikën kuantike. Kjo do të sjellë një rritje të madhe të produktivitetit, e cila do të ndryshojë balancën e fuqisë globale.
Cilat janë gabimet kryesore fiskale dhe politike të qeverive perëndimore?
Aktualisht po shohim një ndërveprim toksik midis borxhit të lartë publik dhe produktivitetit të ndenjur. Franca, Italia, Britania dhe tashmë edhe Gjermania po përballen me të njëjtin problem: shpenzime publike që janë përtej mundësive të tyre.
Shumë forca politike e reduktojnë debatin tek pyetja “Kë të taksojmë?” apo “Kë të ndihmojmë?”, duke harruar se pa një rritje të produktivitetit, çdo sistem rishpërndarjeje do të dështojë herët a vonë. Zgjidhja e kësaj sfide kërkon investime të mëdha dhe reforma që e prishin ekuilibrin e tanishëm negativ. Por aktualisht ky vizion mungon plotësisht në kontinentin tonë.
Which scenario is most likely for humanity by 2050?
I think conflict is very likely. I don't see a future with lasting universal peace. We will live in a new bipolarity between the US and China. Europe, like Argentina in the last century, could suffer a slow decline lasting decades.
I do not believe we will experience a classic world war, but a proliferation of regional and fragmented conflicts. It is an unstable world, where the old American defense is no longer guaranteed and where each region must find the strength to reinvent itself. /Adapted from "Pamphlet", taken from "Linkiesta"
Perzini sllavet qe jane kelyshet e ruseve e Europa do ia kaloje te gjitheve.