FLASH
Shkruar nga Pamfleti
While civilians in the region pay the highest price, the war with Iran has reshaped the balance of power across the Persian Gulf. Some states have gained more influence, while others have lost weight.
The announcement of a two-week ceasefire between Iran, Israel and the United States has put the war on hold after 40 days of intense attacks and counterattacks. As always, civilians have borne the brunt of the fighting. Thousands have been killed or wounded, and many more have been displaced. Homes, infrastructure and livelihoods have been destroyed — in Iran, in Israel and across the region.
Despite the ceasefire with Iran, Israel has continued its military campaign against Iran-backed Hezbollah in Lebanon. Just hours after the ceasefire was announced, Israel carried out its heaviest attacks on the neighboring country since the conflict with Hezbollah intensified last month.
War has no winners. But conflicts reshape global politics. They affect alliances, energy markets, and global influence. Looking at the war with Iran from this perspective, it is clear how the balance of power is being reshaped beyond the Middle East.
Iran: the regime under pressure, but still standing
Iran has been at the center of the conflict. Since February 28, the United States and Israel have carried out heavy airstrikes against military targets and energy infrastructure. According to the US-based human rights group HRANA, more than 3,600 people have been killed in Iran. That number includes Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and many other senior political and military figures, but also 165 people at a girls’ school, most of them children. Despite the loss of its leadership, the core of Iran’s political system remains intact.
"There is no movement towards regime change," Ian Bremmer, an American political analyst and president of the Eurasia Group, told DW. "There is no movement towards saving the Iranian people, which, at least in the early days of the conflict, President Trump said was a goal."
In response, the Iranian regime took a high-risk step. It effectively blocked the Strait of Hormuz to maritime traffic, allowing only a few countries to use it. It is a narrow sea channel through which about a fifth of the world’s oil supply passes. The move raised global oil prices and increased pressure on the United States and its allies.
Strategjia dha rezultat. Teherani arriti të sigurojë një armëpushim pa pranuar humbjen. Qeveria mund ta paraqesë armëpushimin si provë se i rezistoi Shteteve të Bashkuara dhe gjithë fuqisë së tyre ushtarake. Presidenti amerikan Donald Trump ka pranuar planin 10‑pikësh të Iranit si bazë për bisedime. Regjimi iranian ka mbijetuar dhe ka fituar kohë për të tentuar ta formësojë fazën e ardhshme në kushte më të favorshme.
Shtetet e Bashkuara: fitore ushtarake, kufizime politike
Presidenti Trump e ka quajtur rezultatin një “fitore totale dhe të plotë”. Shumë analistë nuk bien dakord.
“Ata kanë arritur disa objektiva,” i tha DW‑së Ian Bremmer. “Nëse shikoni dëmet e shkaktuara ndaj kapaciteteve ushtarake të Iranit, aftësive të tij balistike konvencionale dhe kapaciteteve detare, një pjesë e madhe e tyre është degraduar rëndë.”
Edhe pjesë të programit të tij bërthamor janë dëmtuar rëndë. Kjo ka rëndësi për Uashingtonin, i cili thotë se ndalimi i Iranit nga sigurimi i armëve bërthamore ishte një objektiv kyç.
Por SHBA‑ja ka pësuar gjithashtu humbje. Sulmet iraniane dëmtuan ose shkatërruan sisteme radari dhe avionë me vlerë miliarda dollarë. Reputacioni i saj si mbrojtëse e aleatëve të Gjirit është dëmtuar seriozisht, pasi Irani goditi fqinjët e tij jo vetëm bazat amerikane, por edhe infrastrukturë kyçe. Marrëdhëniet me Evropën dhe NATO‑n u tensionuan nga fakti që Uashingtoni e nisi luftën pa u konsultuar me aleatët e tij. Armëpushimi ka ndalur sulmet ndaj forcave amerikane dhe, për momentin, ka ulur rrezikun e një lufte më të gjerë rajonale, një prioritet kryesor për SHBA‑në. Pritet që Ngushtica e Hormuzit të rihapet, duke lehtësuar presionin mbi tregjet e naftës.
Uashingtoni do të kthehet në tryezën e negociatave me Iranin, aty ku ndodheshin në fillim të luftës. Megjithatë, SHBA‑ja nuk e ka ndryshuar qendrimin e Iranit në mënyrën që synonin, ndërsa kostoja për reputacionin e tyre ndërkombëtar mbetet ende për t’u parë.
Izraeli: fitore taktike, rreziqe afatgjata
Izraeli ka dobësuar kapacitetet ushtarake të Iranit. Ai ka treguar se mund të godasë shumë përtej kufijve të tij dhe vazhdon të gëzojë mbështetje të fortë nga SHBA‑të.
Në të njëjtën kohë, lufta nxori në pah dobësi. Raketat iraniane vendosën mbrojtjen ajrore të Izraelit nën presion të vazhdueshëm dhe disa prej tyre depërtuan, duke vrarë më shumë se 30 persona. Kërcënimi nga Irani dhe aleatët e tij rajonalë mbetet.
Fawaz Gerges nga London School of Economics i tha DW‑së se Izraeli mund të dalë nga lufta “shumë më i dobët”. Ai argumenton se dëmi diplomatik ka gjasa të jetë i konsiderueshëm, veçanërisht në fqinjësinë e tij shtetet e Gjirit tani kanë më pak gjasa të thellojnë lidhjet me Izraelin.
Kina: përfituese afatgjatë
Kina ka gjasa të përfitojë në afat të gjatë. SHBA‑ja ka zhvendosur shumë mjete ushtarake në Lindjen e Mesme për të mbrojtur lundrimin pranë Ngushticës së Hormuzit. Kjo lë më pak burime për rajonin Indo‑Paqësor, ku Uashingtoni dhe Pekini konkurrojnë për ndikim.
“Kina përfiton jo vetëm sepse SHBA-ja është më pak e përqendruar në mjedisin ushtarak aziatik, por edhe sepse Shtetet e Bashkuara shihen si shumë më pak të besueshme nga vetë aleatët e tyre,” tha Bremmer. “Dhe kjo do të thotë se Kina, në krahasim, shihet si një aktor relativisht i qëndrueshëm.”
Pekini bëri thirrje për përmbajtje gjatë gjithë luftimeve dhe e mirëpriti armëpushimin. Ai u paraqit si një aktor global i përgjegjshëm, duke mbrojtur njëkohësisht interesat e tij ekonomike.
Kina blen më shumë se 80% të eksporteve të naftës së Iranit, shpesh me çmime të ulura. Por kohët e fundit ajo ka krijuar rezerva të mëdha energjetike, gjë që i mundëson të përballojë luhatjet e çmimeve më mirë se shumë rivalë.
Rusia: përfitime nga destabilizimi
Lufta e ka ndihmuar Rusinë në disa mënyra. Rritjet e çmimeve të energjisë rritën të ardhurat e Moskës në një kohë kur buxheti i saj ishte nën presion për shkak të luftës në Ukrainë. Sanksionet u lehtësuan përkohësisht, ndërsa vendet kërkonin burime alternative nafte.
Edhe pse çmimet kanë rënë që nga armëpushimi, një përfitim tjetër mbetet: vëmendja globale është larguar nga lufta e Rusisë në Ukrainë.
Për më tepër, “Shtetet e Bashkuara kanë zhvendosur një pjesë të madhe të kapaciteteve të tyre ushtarake në Gjirin Persik. Kjo do të thotë se sistemet e armëve që u nevojiten ukrainasve thjesht nuk do të jenë të disponueshme,” tha Bremmer.
E megjithatë, Irani është një vend mik, një nga të paktët që kanë mbetur në rajon, ndaj dobësimi i tij përbën një humbje për Rusinë.
Shtetet e Gjirit: përfitime të përziera me ekspozim ndaj rrezikut
Sulmet iraniane goditën Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vende të tjera të Gjirit. U dëmtuan objekte energjetike me vlerë miliarda dollarë dhe u trondit ndjesia e tyre e sigurisë.
Megjithatë, disa vende përfituan gjithsesi. Arabia Saudite anashkaloi Ngushticën e Hormuzit dhe arriti të mbante në qarkullim një pjesë të madhe të naftës së saj përmes Tubacionit Lindje‑Perëndim drejt Detit të Kuq.
“Buxheti i Arabisë Saudite në fakt duket shumë premtues, sepse ata po nxjerrin shumë energji në treg dhe po e shesin me një çmim shumë të lartë,” tha Bremmer.
Të tjerët ishin më të ekspozuar. Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) varen shumë nga punëtorët dhe investitorët e huaj. “90% e mbi 10 milionë banorëve të EBA‑së janë emigrantë,” tha Bremmer. “Dhe ata duhet të ndihen të sigurt se ky është një vend i sigurt për ta.”
Frika nga pasiguria ka dëmtuar imazhin e tyre si strehë të sigurta një shtyllë kyçe e modelit të tyre ekonomik.
Evropa: kosto e lartë ekonomike dhe frikë nga pasoja të mëtejshme
Çmimet më të larta të energjisë goditën familjet dhe industrinë në Evropë, ashtu si në shumë pjesë të tjera të botës. Ndërprerjet në transportin detar ndikuan tregtinë dhe presionet nga inflacioni u rritën, në një kohë kur shumë ekonomi evropiane ndodheshin nën tension.
The situation has deepened divisions within traditional alliances. European governments have refused to support US military operations. Some have also refused to allow the use of their airspace for offensive missions. President Trump has responded by threatening again to withdraw the US from NATO, a scenario that many Europeans fear.
Pakistan: diplomatic moment
Pakistan played a central role in brokering the ceasefire and is now expected to mediate further talks.
For Prime Minister Shehbaz Sharif, this is a major diplomatic success. Pakistan has ties to both Washington and Tehran and has been quietly relaying messages between them for weeks.
The result has strengthened Pakistan's role as an important regional mediator. Its rival, India, has remained in the shadows and has been hit hard by rising energy prices./DW
Lini një Përgjigje