FLASH
Shkruar nga Pamfleti
CHP seeks to build political pressure through an institutional process, while facing constitutional constraints and a lack of opposition unity
The leader of the Republican People's Party (CHP), Ozgur Ozel, is launching a new round of contacts with opposition parties in Turkey, focusing on the issue of a parliamentary by-election, which could open a wider debate on an early return to elections. The process begins with a meeting with the co-chairs of the Peoples' Equality and Democracy Party (DEM), Tulay Hatimogulları and Tuncer Bakirhan, and continues with talks with the leader of the Workers' Party of Turkey, Erkan Bas, as well as the leader of the Labor Party, Seyit Aslan, before continuing in Ankara with other political actors. The agenda extends beyond the electoral dimension and includes issues of democracy, institutional pressure denounced by the opposition, regional developments around Iran and the worsening economic situation.
This initiative is not presented as an isolated tactical move, but as a continuation of the strategy followed by the CHP after the escalation of pressure on elected mayors and local officials. The party tries to connect these developments with a broader narrative of institutional weakening, arguing that the political clash in Turkey has shifted from the terrain of normal electoral competition to a phase where, according to the opposition, the very rules of the political game are being tested. In this context, the case of Ekrem İmamoğlu and the pressure on other mayors serve as a basis for legitimizing a more active parliamentary approach, according to an IBNA analysis.
At the institutional level, the debate on a partial election requires a careful interpretation of the Constitution. Article 78 stipulates that such an election may be held only once during each legislature and not before 30 months have passed since the general elections, nor during the last year before the next elections, unless the vacancies reach 5% of the total number of deputies in the Grand National Assembly. Meanwhile, Article 84 regulates the procedure through which a parliamentary resignation becomes final, after it is first assessed by the Presidency Council and then approved by the plenary session. In practice, even if the opposition tries to increase the number of vacancies, the governing majority retains a decisive role in determining whether this path can produce a concrete result.
Lëvizja e Ozgur Ozel duhet parë në kontekstin e klimës politike në zhvillim në Turqi, pas muajsh përplasje intensive për qeverisjen vendore, sistemin gjyqësor dhe hapësirën operative të opozitës. CHP ka investuar politikisht në mobilizimin e bazës së saj dhe në krijimin e imazhit të një partie që nuk kufizohet në protesta parlamentare, por synon të ushtrojë presion të vazhdueshëm ndaj autoriteteve. Në këtë kuadër, nisma shfaqet më pak si një ushtrim teknik kushtetues dhe më shumë si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për ta mbajtur opozitën në një fazë kundërofensive politike.
Megjithatë, balanca e pushtetit mbetet e pafavorshme për CHP. Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) dhe Partia e Lëvizjes Nacionaliste (MHP) vijojnë të mbajnë avantazhin e kontrollit institucional, ndërsa kampi qeverisës nuk jep shenja se do të lejojë që një iniciativë e opozitës të shndërrohet në një katalizator të pakontrollueshëm elektoral. Edhe partitë që e shohin pozitivisht një rikthim më të shpejtë në zgjedhje nuk kanë arritur ende të formojnë një bllok të qëndrueshëm dhe koherent. Partia e Mirë ka sinjalizuar se vendi nuk mund ta përballojë më situatën aktuale, por kjo mbetet ende larg një strategjie plotësisht të koordinuar opozitare.
Rëndësi të veçantë ka edhe qëndrimi i Partisë DEM. Deri vonë, kjo parti nuk e kishte vendosur rikthimin e parakohshëm në zgjedhje si objektiv kryesor. Megjithatë, ajo e sheh lëvizjen e CHP-së si një përgjigje politike ndaj presionit që përballet opozita në tërësi dhe, më gjerësisht, si pjesë të debatit për drejtësinë, të drejtat dhe balancën institucionale. Kjo sugjeron se Ozgur Ozel nuk kërkon vetëm mbështetje numerike, por mbi të gjitha një minimum legjitimiteti politik nga segmente të ndryshme të opozitës, me synimin për t’i dhënë nismës karakter më të gjerë presioni politik dhe jo thjesht një lëvizjeje partiake.
Këtu qëndron edhe thelbi i kësaj nisme. Rëndësia e saj nuk lidhet vetëm me mundësinë e menjëhershme për të çuar vendin në zgjedhje, por me faktin se reflekton një fazë të re në taktikat e CHP-së. Ozgur Ozel synon ta zhvendosë opozitën nga një fazë denoncimesh dhe tubimesh të vazhdueshme në një fazë presioni institucional më të koordinuar, me qëllim që qeveria të paraqitet si pala që shmang verdiktin e qytetarëve. Në thelb, bëhet fjalë për një përpjekje për të përmbysur peshën politike të krizës: opozita kërkon të mos duket më në mbrojtje, por ta paraqesë pushtetin si të pasigurt politikisht.
From this perspective, the CHP leader's tour also serves as a test to see whether a minimum common opposition rhythm can be rebuilt after disappointments, divergences and internal contradictions. Contacts with left-wing parties and the progressive spectrum show that the CHP is trying to rebuild a field of cooperation, even if loose, around the demand for democratic normality and political legitimacy. The essential question is not only whether there will be partial elections, but whether this initiative can restore a common direction to the opposition at a time of deep political pressure.
Under the current circumstances, the chances of this path leading to immediate early elections remain limited. The institutional activation of the process depends not only on the intentions of the CHP or other opposition parties, but also on whether the governing majority will allow the chain of resignations and the corresponding approvals in parliament to be completed. For this reason, Ozel's initiative, at this stage, has more of a strategic pressure character than direct electoral engineering.
However, this does not diminish his political weight. If Ozgur Ozel manages to turn the demand for elections into a common reference point for a broader opposition convergence, he will have succeeded in imposing his agenda at a time when the ruling camp is aiming to maintain the initiative.
On the contrary, if the talks are reduced to fragmented statements without continuity and without a minimal political connection between the actors, then the initiative risks remaining another symbolic movement without immediate political substance. The key question remains not only whether elections can be held, but whether the demand for political change can once again take an organized form within the Turkish opposition. /Adapted Pamphlet /
Erdogan (AKP) 23% dhe partnerët 7% kundrejt CHP dhe "bllokut të opozitës" së majtë 70% total. 30% po ia del mbanë 100%, 70% po lufton për lirimin e të burgosurve të saj që nuk kanë akuza ligjore (arrestime shumëvjeçare). Flasim per demokraci?